KİK Kararı: 2011/UY.III-1208

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/029
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 04.04.2011
Karar No : 2011/UY.III-1208
BAŞVURU SAHİBİ:
Benli İnşaat Taah. Kömür İşl. ve Tic. Ltd. Şti., Hızırbey Mahallesi Sahil Yolu No:205 Trabzon

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü, Dsi 22. Bölge Müdürlüğü Yalıncak/Trabzon

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/575658 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon Akçaabat Söğütlü Vadisi Islahı İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[07.33].(0259)./2011-15E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.01.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Trabzon Akçaabat Söğütlü Vadisi Islahı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Benli İnşaat Taah. Kömür İşl. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.02.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.02.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.03.2011 tarih ve 12219 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 07.006-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin yaptığı açıklamada, “K” taşıma katsayısının kaç alındığının incelenmesi gerektiği,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin BET-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin yaptığı açıklamada, kullanılan maliyet analizlerinin, bu iş kalemini oluşturan bileşenlere yönelik sunulan faturaların ve betonun iş yerine nakliyesinde kullanılacak “K” taşıma katsayısının kaç alındığının incelenmesi gerektiği,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin İTT-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin yaptığı açıklamada, kullanılacak ocak taşının nereden temin edileceğinin, ocakların işyerine olan ortalama mesafelerinin, maliyet analizlerinin ve taşın işin yapılacağı sahaya nakliyesinde kullanılan “K” taşıma katsayısının kaç alındığının incelenmesi gerektiği, idarenin cevabında taşın İl Özel İdaresine ait taş ocağından temin edileceğinin belirtildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan firmanın kanunen İl Özel İdaresine ait taş ocağından taş alabilmesinin mümkün olmadığı, İl Özel İdaresinin, taş ocağını ancak kendi taşeronuna tahsis edebileceği, ayrıca bu ocaktan daha önce alınan taş numunelerinin dere tahkimatı yapımına uygun olmadığının bilinmekte olduğu,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin KAZ-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin yaptığı açıklamada, kullanılacak iş makinelerinin saatte kaç m3 kazı yapabileceği ve akaryakıt maliyetleri göz önünde bulundurularak konunun yeniden incelenmesi gerektiği,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin 21.011 ve 21.013 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin yaptığı açıklamada, iş kalemlerinin yapımında gerekli olan düz yüzeyli betonarme kalıp ve rendeli düz yüzeyli betonarme kalıbın temin edilmesine yönelik sunulan faturaların incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 07.006-01 poz numaralı Kazı Nakli iş kalemine ilişkin sunduğu analiz incelendiğinde; 1 ton kazı nakliyesinin maliyeti 0,85 TL olarak hesaplanmış ve bu tutara 0,05 TL kar ve genel gider eklenerek, 1 ton kazı nakliyesinin karlı fiyatı 0,90 TL olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli kazı nakli maliyetini “F = K x (0,0007 x M +0,01)” formülünü kullanarak hesaplamış, nakliye mesafesini 10 Km ve K katsayısını 50,00 olarak kabul etmiştir. Buna göre 1 ton kazı nakliyesinin maliyeti;

F = K x (0,0007 x M + 0,01)

F = 50,00 x (0,0007 x 10 + 0,01)

F = 0,85 TL olarak, kar ve genel giderler dahil fiyat ise 0,90 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklama yazısında konuya ilişkin olarak; “Akçaabat Söğütlü Vadisi Islahı İnşaatı Yapım İşinin bünyesinde bulunan 07.006-01 Kazı Nakli iş kaleminin ikmali sırasında kullanılacak olan damperli kamyonlarda demirbaş listemize kayıtlı olup kendi malımızdır. Bu husus kazı nakli hesaplanırken kullanılan nakliye formülündeki 02.017 poz numaralı K taşıma katsayısını belirlememizde önemli rol oynamıştır. Kazı nakli 10 Km mesafeye yapılacaktır. 07.006-01 kazı nakli pozunun analizinde görüleceği üzere K katsayısı hesaplarımızda 50,00 olarak kullanılarak 1 ton kazının nakliyesi 0,90 TL/ton olarak hesaplanmıştır. Kazı nakli araç parkımızda bulunan MAN marka çift dingilli damperli kamyonlarla yapılacaktır. nakliye maliyetlerimizi belirlemek için ihale tarihinden önce yetkili servis olan Turman Otomotiv San. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti.’den 1 Km’deki yakıt tüketimini gösterir belge alınmıştır. Belgeden de anlaşılacağı üzere 1 Km’deki yakıt tüketimi 0,4 Lt/Km’dir. Aşağıda nakliye maliyet hesabı sunulmuştur.

_ Gidiş – geliş: 2 x 10,00 Km = 20,00 Km_

_ 1 seferdeki motorin sarfiyatı: 20,00 Km x 0,4 = 8,00 Lt’dir._

_ 1 seferdeki motorin maliyeti: 8,00 Lt x 2,21 TL = 17,68 TL’dir._

_ Karayolları Taşımacılık Kanununa göre çift dingilli bir aracın ağırlığı maksimum 25,00 ton olabilir._

_ 1 ton için motorin maliyeti: 17,68 TL / 25,00 ton = 0,71 TL’dir._

_ 1 ton için teklif edilen nakliye fiyatı = 0,90 TL’dir._

_ 1 ton kazı naklinde amortisman vb. için kalan tutar = 0,19 TL’dir._

_ Yukarıdaki hesap tablosundan anlaşılacağı üzere nakliye formülünde kullanılan K katsayısı için seçilmiş olan 50,00 değeri ile hesaplanan nakliye bedeli maliyetin çok üzerinde ve yeterlidir.” _açıklamalarına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

_ a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,_

_ b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri _

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

_ …_

_ 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır._

_ 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır. _

_ …_

_ 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir._

_ İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;_

_ a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, _

_ b. Fiyat teklifleri, _

_ c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri_

_ ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,_

_ d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, _

_ e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, _

_ f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, _

_ g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir._

_ İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır. _

_ Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)_

_ …_

__45.1.13.6.**** İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

_ a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin, _

_ b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz._

_ İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir._

_ İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir._

_ …_

_ 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”_ açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddelerine göre yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken, isteklilerce iş kalemlerine ilişkin olarak analizlerin ve bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulması gerekmektedir. Ancak isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Yine analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması yapacak isteklilerin iş kalemlerine ilişkin olarak kendi hesapladıkları tutarları teklif etmeleri durumunda buna ilişkin analiz sunup belgelendirme yapmaları gerekmekte iken, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri durumunda bunlara ilişkin analiz sunmaları gerekmemektedir. Yine Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklilerin söz konusu rayiçlere ilişkin olarak belgelendirme yapmaları gerekmemektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli ise 07.006-01 poz numaralı Kazı Nakli iş kalemine ilişkin sunduğu analizde, nakliye giderlerini Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 07.006 nolu analizinde yer alan ve 10 Km’den uzun mesafeli taşıma işlerinde kullanılan F = K x (0,0007 x M + 0,01) formülünü kullanarak hesaplamıştır. 07.006 nolu analizde, formülde yer alan K katsayısına ilişkin olarak, “Kullanılan motorlu taşıtın cinsi, tonajı ne olursa olsun her sene Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiç Komisyonu tarafından tespit ve ilan edilen (TL cinsinden) bir katsayıdır. Rayiç listesinde yazılı 02.017 “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı pozunda gösterilmiştir.” açıklaması bulunmaktadır.

02.017 Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı pozuna ilişkin rayiçte ise 2010 yılı için K katsayısı 150 olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla istekliler, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı analizlerde yer alan ve taşıma işlerinde kullanılan F = K x (0,0007 x M + 0,01) formülünü kullanarak nakliye giderlerini hesaplayacak ise, K katsayısını, o yıl için belirlenen ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiç Komisyonu tarafından tespit ve ilan edilen düzeyde hesaplamaya katması gerekmektedir. Dolayısıyla 2010 yılı için K katsayısının 150 olarak kabul edilerek hesaplamanın yapılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli ise, kazı nakli için anılan formüle göre nakliye giderlerini hesaplamış, ancak K katsayısını 50 olarak kabul etmiştir. Eğer K katsayısı 150 olarak kabul edilseydi istekli tarafından 0,85 TL olarak hesaplanan 1 ton kazı nakliye maliyetinin, bu tutarın 3 katına ulaşması gerekirdi. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri birebir kullanmadığı, nakliye maliyet hesaplamasında kullanılan formülde yer alan sabit ve her yıl güncellenen K katsayısını değiştirdiği ve bu yolla nakliye maliyetlerini düşürdüğü anlaşılmıştır.

Öte yandan ihale üzerinde kalan isteklinin kazı nakli giderlerini belgelendirmek için anılan analiz ve hesaplamalar dışında Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen (piyasada nakliye alanında faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifi gibi) tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin kazı nakli giderlerini tevsik etmek için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı analizlerde yer alan taşıma giderlerine ilişkin formülde yer alan sabit ve her yıl güncellenen K katsayısını değiştirdiği ve bu yolla nakliye maliyetlerini düşürdüğü ve anılan analiz ve hesaplamalar dışında kazı nakli giderlerini belgelendirmek için Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin BET-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunduğu analizde girdilerin, idarenin yaklaşık maliyete dayanak olarak kullandığı analizinde yer alan girdilere paralel olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Analizde malzeme, işçilik ve makine (vibratör) girdileri bulunmaktadır.

Makine girdisine ilişkin olarak; 03.527 poz numaralı vibratörün saatlik ücretine ilişkin analiz incelendiğinde, kullanılacak mazotun kilogram cinsinden birim fiyatının 2,60 TL olarak, işçiliğin bir saatlik ücretinin ise 3,41 TL olarak kabul edildiği anlaşılmıştır. İstekli mazot fiyatını (litreyi kilograma çevirmek suretiyle) almış olduğu proforma fatura ile tevsik etmiştir. Pozlardaki makine girdileri için ise makine fiyatları ile makine katsayıları çarpılarak hesaplama yapılmıştır.

BET-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin analizde, işçilik girdisinin saatlik birim fiyatı 3,41 TL olarak kabul edilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır. Analizdeki malzeme girdisindeki 04.031 poz numaralı Su (Beton Sulama Suyu) için idarece açıklama istenmemiştir. 04.04311 poz numaralı Hazır Beton Harcı C20/25 (BS 20) için ise öngörülen m3 birim fiyatının, malın üreticisi olunması durumunda sunulan Ek-O.7 kodlu maliyet satış tutarı tespit tutanağı ve hazır beton satış faturası ile açıklandığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan söz konusu işte hazır beton kullanılacağı hususu dikkate alındığında, maliyet satış tutarı tespit tutanağındaki ve satış faturasındaki m3 birim fiyatının betonun kullanılacağı yere teslim fiyatı olduğunun kabul edilmesi gerektiği değerlendirildiğinden, nakliye için ayrı bir maliyet öngörülmemesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdareye şikayet başvurusu neticesinde idarece verilen cevapta ihale üzerinde bırakılan isteklinin, iş yerine yaklaşık 5,00 Km mesafede bulunan İl Özel İdaresine ait taş ocağından taşı temin edeceği belirtilmiş olup, isteklinin İl Özel İdaresine ait bu taş ocağından taş alabilmesinin mümkün olup olmadığına ilişkin olarak ihale dosyası üzerinden bir değerlendirme yapmak mümkün bulunmamaktadır. Diğer taraftan itirazen şikayet dilekçesinde belirtilen taş ocağından daha önce alınan taş numunelerinin dere tahkimatı yapımına uygun olmadığına ilişkin iddiaya ilişkin olarak ise, işin yürütülmesi sırasında dere tahkimatı yapımında kullanılacak taşın teknik evsafa uygun olup olmadığına yönelik değerlendirmenin muayene kabul komisyonunca yapılabileceği ve yüklenici firmanın işin yapılmasında kullanılacak malzemeleri teknik şartnamede belirlenen evsafta kullanmaya yükümlü olduğu hususları bir arada düşünüldüğünde, bu konuya ilişkin değerlendirmenin ancak muayene kabul aşamasında yapılabileceği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin İTT-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin sunduğu analiz incelendiğinde; 07.005 poz numaralı taş nakli girdisinde, 1 m3 taş naklinin maliyeti 1,08 TL olarak belirtilmiştir.

07.005 poz numaralı taş nakli analizi incelendiğinde ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin taş nakli maliyetini “F = K x 0,00017 x x Y” formülünü kullanarak hesapladığı, formülde yer alan ortalama nakliye mesafesini 5.000 metre, Y katsayısını 1,800 ve K katsayısını 50,00 olarak kabul ettiği anlaşılmıştır. Buna göre 1 m3 taş naklinin maliyeti;

F = K x 0,00017 x x Y

F = 50,00 x 0,00017 x x 1,800

F = 1,08 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklama yazısında konuya ilişkin olarak; “Akçaabat Söğütlü Vadisi Islahı İnşaatı Yapım İşinin bünyesinde bulunan İTT-01 İstifli Taş Tahkimat Yapılması iş kaleminin ikmali sırasında kullanılacak iş makinalarının tamamı kendi malımızdır. Ayrıca taş naklinde kullanılacak olan damperli kamyonlarda demirbaş listemize kayıtlı olup kendi malımızdır. Bu husus taş nakli hesaplanırken kullanılan nakliye formülündeki 02.017 poz numaralı K taşıma katsayısını belirlememizde önemli rol oynamıştır. Tahkimat taşı inşaat mahaline ortalama 5.000 m. Mesafede bulunan taş ocağından temin edilecektir. 07.005 taş nakli pozunun analizinde görüleceği üzere K katsayısı hesaplarımızda 50,00 olarak kullanılarak 1 m 3 taşını nakliyesi 1,08 TL/ m3 olarak hesaplanmıştır. Taş nakli araç parkımızda bulunan MAN marka çift dingilli damperli kamyonlarla yapılacaktır. Nakliye maliyetlerimizi belirlemek için ihale tarihinden önce yetkili servis olan Turman Otomotiv San. İnş. Taah. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti.’den 1 km’deki yakıt tüketimini gösterir belge alınmıştır. Belgeden de anlaşılacağı üzere 1 Km’deki yakıt tüketimi 0,4 Lt/Km’dir. Aşağıda nakliye maliyet hesabı sunulmuştur.

_ Gidiş – geliş: 2 x 5,00 Km = 10,00 Km_

_ 1 seferdeki motorin sarfiyatı: 10,00 Km x 0,4 = 8,00 Lt’dir._

_ 1 seferdeki motorin maliyeti: 4,00 Lt x 2,21 TL = 8,84 TL’dir._

_ Karayolları Taşımacılık Kanununa göre çift dingilli bir aracın ağırlığı maksimum 25,00 ton olabilir._

_ 25 ton = 25.000 / 1,800 = 13,889 m3 (taşınabilir azami yük)_

_ 1 m3 için motorin maliyeti: 8,84 TL / 13,889 ton = 0,64 TL’dir._

_ 1 m3 için teklif edilen nakliye fiyatı = 1,08 TL’dir._

_ 1 m3 kazı naklinde amortisman vb. için kalan tutar = 0,44 TL’dir._

İhale üzerinde bırakılan istekli ise 07.005 poz numaralı Taş Nakli iş kalemine ilişkin sunduğu analizde nakliye giderlerini Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 07.005 nolu analizinde yer alan ve 10 Km’ye kadar olan taşıma işlerinde kullanılan F = K x 0,00017 x x Y formülünü kullanarak hesaplamıştır. 07.005 nolu analizde, formülde yer alan K katsayısına ilişkin olarak, “Kullanılan motorlu taşıtın cinsi, tonajı ne olursa olsun her sene Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiç Komisyonu tarafından tespit ve ilan edilen (TL cinsinden) bir katsayıdır. Rayiç listesinde yazılı 02.017 “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı pozunda gösterilmiştir.” açıklaması bulunmaktadır.

02.017 Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı pozuna ilişkin rayiçte ise 2010 yılı için K katsayısı 150 olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla istekliler, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı analizlerde yer alan ve taşıma işlerinde kullanılan F = K x 0,00017 x x Y formülünü kullanarak nakliye giderlerini hesaplayacak ise, K katsayısını, o yıl için belirlenen ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiç Komisyonu tarafından tespit ve ilan edilen düzeyde hesaplamaya katması gerekmektedir. Dolayısıyla 2010 yılı için K katsayısının 150 olarak kabul edilerek hesaplamanın yapılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli ise, taş nakli için anılan formüle göre nakliye giderlerini hesaplamış, ancak K katsayısını 50 olarak kabul etmiştir. Eğer K katsayısı 150 olarak kabul edilseydi istekli tarafından 1,08 TL olarak hesaplanan 1 m3 taş nakliye maliyetinin, bu tutarın 3 katına ulaşması gerekirdi. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri birebir kullanmadığı, nakliye maliyet hesaplamasında kullanılan formülde yer alan sabit ve her yıl güncellenen K katsayısını değiştirdiği ve bu yolla nakliye maliyetlerini düşürdüğü anlaşılmıştır.

Öte yandan ihale üzerinde kalan isteklinin taş nakli giderlerini belgelendirmek için anılan analiz ve hesaplamalar dışında Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen (piyasada nakliye alanında faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifi gibi) tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin taş nakli giderlerini tevsik etmek için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı analizlerde yer alan taşıma giderlerine ilişkin formülde yer alan sabit ve her yıl güncellenen K katsayısını değiştirdiği ve bu yolla nakliye maliyetlerini düşürdüğü ve anılan analiz ve hesaplamalar dışında taş nakli giderlerini belgelendirmek için Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu KAZ-01 poz nolu iş kalemine ilişin analiz incelendiğinde, analizin 15.001/1, 15.002, 15.006/1, 15.007, 15.010/2 ve 15.011/1 poz numaralı iş kalemlerinden paçal olarak hazırlandığı anlaşılmıştır.

15.001/1 ile 15.002 poz numaralı iş kalemlerinin alt iş kalemlerinin 03.501 pozu (ekskavatör) ile 03.511 pozu (traktör buldozer) olduğu; 15.006/1, 15.007, 15.010/2 ve 15.011/1 poz numaralı iş kalemlerinin alt iş kalemlerinin ise, 03.501 pozu (ekskavatör), 03.507 pozu (traktör ripper) ile 03.511 pozu (traktör buldozer) olduğu tespit edilmiştir.

03.501, 03.507 ve 03.511 pozları için sunulan analizler incelendiğinde ise, kullanılacak mazotun kilogram cinsinden birim fiyatının 2,60 TL olarak, işçiliğin bir saatlik ücretinin ise 3,41 TL olarak kabul edildiği anlaşılmıştır. İstekli mazot fiyatını (litreyi kilograma çevirmek suretiyle) almış olduğu proforma fatura ile tevsik etmiştir. Pozlardaki makine girdileri için ise makine fiyatları ile makine katsayıları çarpılarak hesaplama yapılmıştır.

Sonuçta 03.501, 03.507 ve 03.511 pozları için hesaplanan analiz birim fiyatlarının kullanılması ile, 15.001/1, 15.002, 15.006/1, 15.007, 15.010/2 ve 15.011/1 poz numaralı iş kalemlerinin birim fiyatlarına, 15.001/1, 15.002, 15.006/1, 15.007, 15.010/2 ve 15.011/1 poz numaralı iş kalemlerinin birim fiyatlarının kullanılmasıyla ise KAZ-01 pozunun birim fiyatına ulaşılmıştır. Ancak KAZ-01 Her cins ve zeminde her türlü kazı yapılması pozunun oluşturulmasında kullanılan 15.001/1, 15.002, 15.006/1, 15.007, 15.010/2 ve 15.011/1 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin belirlediği miktarlar ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete esas analizlerdeki miktarların (kazı klas yüzdelerinin) karşılaştırılması aşağıdaki gibidir:

Poz No

İş Kalemi Adı

İhale Üzerinde Bırakılan İsteklinin Sunduğu Analizdeki

Yaklaşık

Maliyete Esas Analizdeki

Miktarlar

Fiyatlar

Miktarlar

Fiyatlar

15.001/1

Makine ile batak, küskülük veya kaya zeminlerden gayri her cins zeminin kazılması depo ve dolguya kullanılması (serbest kazı)

0,40

0,96

0,10

1,38

15.002

Makine ile batak, küskülük ve kayalık zeminlerden gayri her cins zeminde kanal açılması ve dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo ve dolguya konulması

0,40

1,01

0,10

1,46

15.006/1

Makine ile her cins küskülük zeminin kazılması depo ve dolguya kullanılması (serbest kazı)

0,05

1,53

0,05

2,19

15.007

Makine ile her cins küskülük zeminlerde kanal açılması, dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo ve dolguya konulması

0,05

1,70

0,05

2,44

15.010/2

Makine ile (patlayıcı madde kullanılmadan) yumuşak kaya, batak ve balçık kazılması depo ve dolguya konulması (serbest kazı)

0,05

3,01

0,30

4,25

15.011/1

Makine ile (patlayıcı madde kullanılmadan) yumuşak kayalık kanal açılması ve dere yatağı temizlenmesi ve kazının depo ve dolguya konulması

0,05

3,41

0,40

4,81

1,00

KAZ-01 Her cins ve zeminde her türlü kazı yapılması pozu fiyatı (Karlı)

1,50

4,46

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere birim fiyatı en yüksek olan kazılar, 15.010/2 ve 15.011/1 poz numaralı iş kalemlerine konu kazılardır. İdare, klas belirlemesini yaparken bu iki iş kalemine giren kazı miktarını toplam kazı miktarının % 70’i oranında belirlemiştir. İdarenin hesaplamasında 15.001/1 ve 15.002 poz numaralı kazıların ise toplam kazı miktarının % 20’si oranında olduğu tespit edilmiştir. İhale üzerinde kalan isteklinin öngördüğü klas belirlemesinde ise (idarece toplam kazının % 70’i oranında olduğu kabul edilen) 15.010/2 ve 15.011/1 pozlarına ilişkin kazıların, toplam kazı miktarının % 10’u olarak, (idarece toplam kazının % 20’si oranında olduğu kabul edilen) 15.001/1 ve 15.002 poz numaralı kazıların ise toplam kazı miktarının % 80’i olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin, birim fiyatı düşük kazı çeşitlerinin miktarlarını yüksek, birim fiyatı yüksek kazı çeşitlerinin miktarlarını ise düşük olarak kabul etmek suretiyle, KAZ-01 Her cins ve zeminde her türlü kazı yapılması pozunun birim fiyatını düşük olarak belirlediği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin kazı klas yüzdelerini tam olarak bilmesinin mümkün olmadığı kabul edilmekle birlikte, ilgili pozun birim fiyatını idarenin yapmış olduğu hesaba kıyasla neredeyse üçte bir oranına düşüren belirlemenin uygun olmadığı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin KAZ-01 Her cins ve zeminde her türlü kazı yapılması iş kalemine ilişkin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin 20.01.2011 tarih ve 678 sayı numaralı yazısı ile ihale üzerinde bırakılan Bülbüloğlu İnşaat San. Tic. A.Ş.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olup, bu yazıya ekli listede açıklama yapılması istenen iş kalemleri belirtilmiştir. İdarenin yazısı ekinde yer alan listede 21.011 ve 21.013 poz numaralı iş kalemleri için açıklama yapılması gerektiğine yönelik herhangi bir belirleme yapılmamıştır. Dolayısıyla idarenin 21.011 ve 21.013 poz numaralı iş kalemleri için açıklama yapılmasını istemediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bülbüloğlu İnşaat San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KİK Kararı: 2011/UY.III-1208

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin