KİK Kararı: 2011/UY.III-1197

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/029
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 04.04.2011
Karar No : 2011/UY.III-1197
BAŞVURU SAHİBİ:
Sty İnş.Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti., Oğuzlar Mah. 1 Cad. 1397. Sok. No:7 06520 Balgat/Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No: 14 Yücetepe /Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/95059 İhale Kayıt Numaralı "Erzurum-Pasinler-Horasan Yolu Km:113+500-187+900 Kesiminde Yaptırılacak "toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs."yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[03.70].(0222)./2011-07E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 02.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Erzurum-Pasinler-Horasan Yolu Km:113+500-187+900 Kesiminde Yaptırılacak "Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs." Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak STY İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 10.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.01.2011 tarih ve 5379 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin sundukları açıklamaların, Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre uygun bulunması gerektiği, şöyle ki;

1. EPH-02 nolu iş kalemine ait birim fiyat analizi ekinde sundukları 23.08.2010 tarihli Ercanlar Yol Yap. Mad. İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden alınan teklif fiyatı ekinde yer alan SMMM onaylı maliyet tespit raporunda; idarenin, işçilik girdilerine ait saatlik ücretlerin gösterildiği işçilik maliyet hesaplarının bulunmadığı yönündeki tespitinin yerinde olmadığı, maliyet tespit raporunda 1 birim imalata esas işçilik çalışma süreleri ve aylık giderlerin gösterildiği, maliyet tespit raporlarında, işçilik giderlerine ilişkin maliyetlerin, saatlik ücretlere dayalı olarak açıklanması zorunluluğu bulunmadığı, teklif alınan firmanın maliyet tespitlerinin, son geçici vergi beyan dönemindeki aylarda yapılan imalatlar toplamı ve bu imalatlara ait işçilik tutarları dikkate alınarak raporu onaylayan SMMM tarafından hesaplandığı ve rapora yansıtıldığı, kaldı ki aylık işçilik maliyetlerinin brüt asgari ücretin üzerinde olduğu, ihale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinde, maliyet tespit raporlarının taşıması gereken unsurların belirtildiği ancak, maliyet tespit raporlarında işçilik giderlerinin saat cinsinden belirtilmesi gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı,

Aynı şekilde; idarenin, makine girdisine ait iş makinelerinin bedellerinin gösterildiği YMM veya SMMM onaylı yevmiye veya envanter defterinin bulunması gerektiği yönündeki değerlendirmesinin de yerinde olmadığı, 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6. maddesinin "b" bendi gereğince piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu ancak, yevmiye veya envanter defterinin maliyet tespit raporu ekinde sunulması gerektiğine dair bir açıklama bulunmadığı, raporu hazırlayan ve onaylayan SMMM’nin, raporda da belirtildiği üzere mükellefin birim ortalama maliyetinin yevmiye ve envanter defterlerine uygun olduğunu tespit ederek onayladığı,

İdarenin, maliyet tespit raporlarında yer alan malzeme girdilerinden dinamit, kapsül ve fitilin birim fiyatını kanıtlayıcı belge ve bilgi bulunması gerektiği tespitinin de yerinde olmadığı, maliyet tespit raporunda yer alan 1 birim imalata esas miktarlar ve maliyetlerin, teklif alınan firmanın bu imalata yönelik malzeme giderlerinin esas alınarak hazırlandığı, maliyetlerin yasal defterlere uygunluğunun, raporu hazırlayan SMMM tarafından, teklifi veren firmanın kayıtları esas alınarak hesaplandığı, dolayısıyla bu malzemelere ilişkin ayrıca bir belge sunulması gerekmediği, nitekim Tebliğin 45.1.6. maddesinin "b" bendi gereğince fiyat teklifi kapsamında sadece mal bulunması durumunda bu mallara ilişkin tevsik edici belgelerin istenilebileceği, ancak burada teklifin mal değil, imalat olduğu, bu imalat bir bütün olarak değerlendirildiğinde; kullanılan malzemelerin girdilerinin ayrı ayrı belgelenmesi koşulunun aranmayacağı, maliyet tespit raporlarının amacının da bu olduğu, diğer taraftan ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede açıklanması ve belgelenmesi gerektiği iddia edilen malzemelerin (dinamit, kapsül ve fitil); maliyet tespit raporunda yer alan birim fiyatlarının, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanmış olan 2010 yılı rayiçlerinin üzerinde olduğu ve bu malzemelerin rayiçlere uygunluğu için bir liste sunulmasının da söz konusu olmadığı, çünkü maliyet tespit raporlarına esas malzemeler için poz numarası kullanılmadığı,

2. EPH-20, 21, 22, 25 ve 29 nolu iş kalemlerine ait açıklamalarda; idarenin, sundukları YMM onaylı maliyet tespit raporlarının girdilerine ait birim maliyetleri kanıtlayıcı bir belgenin bulunmadığına ilişkin değerlendirmesinin yerinde olmadığı, Tebliğin 45.1.6. maddesinin "ç" bendi gereğince isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması ve maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerektiği, Tebliğde tespit raporunda makine, malzeme ve işçilik maliyetlerinin gösterilmesi dışında birim maliyetleri kanıtlayıcı belgeler sunulması gerektiğine dair bir hüküm bulunmadığı, sunulan YMM onaylı maliyet tespit raporlarının zaten kanıtlayıcı nitelikte belgeler olduğu ve raporların yevmiye/envanter defterlerine ve yasal defterlere uygunluğunun, raporu hazırlayan YMM tarafından hesaplanarak onaylandığı,

İdarenin, malzeme bedellerini gösteren YMM veya SMMM tarafından onaylı yasal defterlerin bulunması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı, Tebliğde maliyet tespit raporlarındaki malzeme bedellerini kanıtlayıcı maliyet tespit raporu dışında yasal defterlerin de sunulması gerektiğini belirtir bir hüküm olmadığı,

3. İdarenin, analizlerde kullanılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait birim fiyatların, poz numaralarının da bulunduğu bir birim fiyat listesinin sunulmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının ekleri arasında “Ek-4: Birim Fiyat Analizlerinde Kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğünce Yayımlanmış 2010 Yılı Karsız Birim Fiyatlar Listesi”nin yer aldığı, açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde; teklif alınan ya da maliyet tespit raporlarına dayanarak birim fiyatı açıklanan iş kalemleri dışında kalan pozların tamamı için (4398, 4378, 4377, 7366, 4365, 4363/1, 4358, 4269, 15.047, 02.017) 2010 yılı karsız birim fiyatları listesinin sunulduğu, analizlerde, burada yer alan birim fiyatlar dışında herhangi bir rayiç kullanılmadığından bunlar dışında bir rayiç sunulmasının gerekmediği, Tebliğin 38.3 üncü maddesinin de bu yönde olduğu, açıklanan nedenlerle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı, aşırı düşük teklif açıklamaların kabul edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihale, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Erzurum-Pasinler-Horasan Yolu Km:113+500-187+900 Kesiminde Yaptırılacak "Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs." Yapım” işidir. İhale ilanı incelendiğinde, işin niteliği türü ve miktarının “Bitümlü Sıcak Karışım Kaplamalı Yol Yapımı” olarak belirtildiği ve birim fiyat teklif ve sözleşme türünün uygulandığı ihalede işin süresinin yer tesliminden itibaren 1190 takvim günü olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale ilanının 21.07.2010 tarihinde yayımlandığı, ihalede 37 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 02.09.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 28 isteklinin katıldığı, idarece geçerli olduğu tespit edilen teklifler esas alınarak sınır değerin 76.747.217,02 TL olarak belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren on iki (12) isteklinden açıklanması istenen iş kalemleri belirlenerek aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, isteklilerden dördünün açıklama sunmadığı, açıklama sunan sekiz isteklinin açıklamalarının ise idarece yeterli/uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihale yetkilisince 30.12.2010 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile ihalenin sınır değerin üzerinde bulunan istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi STY İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne gönderilen 23.11.2010 tarih ve 3631 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ile birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 02, 20, 21, 22, 25 ve 29 sıra no.lu iş kalemlerine ait fiyat analizleri ile ilgili, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklama talep edilmiştir. STY İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 30.11.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu görülmüştür.

İstekliye ihale kararının tebliğ edildiği 4322 sayılı kesinleşen ihale kararında;

“EPH-02 no.lu iş kalemine ait birim fiyat analizi ekinde sunulan 23.08.2010 tarihli ERCANLAR Yol Yap. Mad. İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden alınan teklif fiyatının ekindeki SMMM onaylı maliyet tespit raporunda işçilik girdilerine ait saatlik ücretlerin gösterildiği YMM veya SMMM onaylı işçik maliyet hesaplarının bulunmadığı,

__

Makine girdisine ait iş makinelerin (Kamyon, ekskavatör, dozer, silindir vb) bedellerinin gösterildiği YMM veya SMMM onaylı yevmiye veya envanter defterinin bulunmadığı,

__

Malzeme girdilerinden dinamit, kapsül ve fitilin birim fiyatını kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı,

__

EPH-20, 21, 22, 25 ve 29 no.lu iş kalemlerine ait açıklamanız incelendiğinde;

__

İstekli tarafından verilen YMM onaylı maliyet tespit raporlarının girdilerine ait birim maliyetleri kanıtlayıcı her hangi bir belgenin bulunmadığı,

__

Örneğin, makine bedellerini gösteren YMM veya SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan yasal defterlerinin bulunmadığı,

__

Kamu Kurum ve Kuruluşlarının birim fiyatlarını kullandıklarını beyan etmelerine rağmen Kamu İhale Tebliğinin 38.3.maddesi hükmüne göre, birim fiyat poz no.larını yazmak suretiyle karsız birim fiyat listesinin sunmadıkları”

__

Hususları gerekçe gösterilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin ilan tarihi 21.07.2010 olup, aşırı düşük tekliflerin sorgulanması ve değerlendirilmesinde, 04.03.2010 tarih ve 27511 sayılı Resmi Gazete ile değişik Kamu İhale Genel Tebliği uygulama kabiliyetini haizdir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; “…38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

…

…

…

…

__

__

__

__

…

16.002

Basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

101,34

__

__

101,34

…

16.003

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

107,50

86,00

15,48

101,48

…

…

…

…

__

__

__

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, yukarıda belirtildiği şekliyle listede belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamaları,

Aynı Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

_45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. _

45.1.11. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin dolması ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurumca alınan kararlar çerçevesinde, geçerli tekliflerde değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

STY İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 30.11.2010 tarih ve STY.127 sayılı aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

EPH/02 poz nolu “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” imalat kalemine ilişkin açıklamalarda, 5,45 TL/m3 tutarlı karsız birim fiyatın Ercanlar Yol Yap. Mad. İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden alınan 23.08.2010 tarihli proforma faturaya dayandırıldığı, proforma fatura ekinde itinerer ve “1 m3 ocak ariyet kazısı yapılması, 1 m3/km kazı nakli ve 1 m3 kazının sulanması ve sıkıştırılması” iş kalemleri için maliyet tespit raporlarının verildiği, itinerere göre ortalama taşıma mesafesinin 35,17 km olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Anılan imalat kalemi için tek bileşenden ibaret birim fiyat analizi sunulduğu, analiz fiyatını tevsik amacıyla, Ercanlar Yol Yap. Mad. İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden alınan teklif bileşenlerinin ayrı ayrı gösterildiği fiyat teklifi, 23.08.2010 tarihli, 5,45 TL/m3 bedelli, SMMM Feridun Karataş onaylı proforma fatura ile bu iki belgedeki birim fiyat ve bileşenlerini tevsik eden SMMM Feridun Karataş onaylı 3 adet maliyet tespit raporu, teklif veren firmaya ait ocak işletme ruhsatı ve ocak yerini gösterir itinerer sunulduğu görülmüştür.

İstekli tarafından sunulan maliyet tespit raporları incelendiğinde; raporlarda EPH/02 poz nolu imalata ait analizin alt bileşenleri olarak teklifte gösterilen “1 m3 ocak ariyet kazısı yapılması, 1 m3/km kazı nakli ve 1 m3 kazının sulanması ve sıkıştırılması” iş kalemlerinin, makine, işçilik ve malzeme aylık giderleri baz alınarak, proforma faturayı düzenleyen Ercanlar Yol Yap. Mad. İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin Nisan-Haziran 2010/son geçici vergi beyanname dönemine ait birim ortalama maliyetleri olduğu belirtilerek, SMMM Feridun Karataş tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

İdare bu kaleme ilişkin açıklamaları; “SMMM onaylı maliyet tespit raporunda işçilik girdilerine ait saatlik ücretlerin gösterildiği YMM veya SMMM onaylı işçik maliyet hesaplarının bulunmadığı, Makine girdisine ait iş makinelerin (Kamyon, ekskavatör, dozer, silindir vb) bedellerinin gösterildiği YMM veya SMMM onaylı yevmiye veya envanter defterinin bulunmadığı, Malzeme girdilerinden dinamit, kapsül ve fitilin birim fiyatını kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı” gerekçeleriyle uygun görmemiştir.__

İsteklinin analiz birim fiyatı, piyasada faaliyet gösteren bir firmadan aldığı iş kalemine yönelik fiyat teklifine dayanmaktadır. EPH/02 poz nolu imalat kalemine ilişkin açıklamanın, fiyat teklifi ve meslek mensubu onaylı maliyet tespit raporlarına dayandırıldığı anlaşılmakla birlikte, EPH/02 poz nolu “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılması” imalat kalemini teşkil eden “Ocak ariyet kazısı yapılması”, “Kazı nakli” ve “Kazının sulanması ve sıkıştırılması” iş kalemlerine ait maliyetlerin, geçmiş döneme ait maliyet ortalamaları esas alınarak muhasebe ve defter kayıtlarına dayalı olarak hesaplanması ve açıklanması mümkün bulunmamaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibinin EPH/02 poz nolu imalat kalemine ilişkin açıklamalarının, mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin EPH-20, 21, 22, 25 ve 29 nolu iş kalemlerine ait açıklamaları da, EPH-02’deki açıklamaları hakkında idarece sunulan gerekçelere benzer şekilde; “…İstekli tarafından verilen YMM onaylı maliyet tespit raporlarının girdilerine ait birim maliyetleri kanıtlayıcı her hangi bir belgenin bulunmadığı, Örneğin, makine bedellerini gösteren YMM veya SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan yasal defterlerinin bulunmadığı” gerekçeleriyle uygun görülmemiştir.

İsteklinin açıklama yazısı incelendiğinde; EPH/20 poz nolu "Plent-miks alttemel yapılması (Kırılmış ocaktaşı ile)” iş kalemi ile ilgili olarak Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanmış olan 6100/3-1 poz analizinin dikkate alındığı, ihale dosyasında yer alan işe özel birim fiyat tariflerine göre düzenlendiği, birim fiyata dahil olan tüm giderlerin pozun analizine dahil edildiği ve idarece tespit edilmiş miktarların değiştirilmediği belirtilmiştir. Analiz içerisinde yer alan alt iş kalemleri birim fiyatları için firmalarınca halihazırda yapılmakta olan imalatlarda idare birim fiyatları yerine, maliyet tespit raporlarındaki karsız maliyetlerin, diğer iş kalemlerinde ise 2010 yılı karsız birim fiyatların kullanılarak teklif birim fiyatın oluşturulduğu ifade edilmiştir. Analizlerde yer alan nakliye hesaplamaları için sözleşme tasarısının 34 üncü maddesi gereğince idarece verilecek ocaklar ve ihale öncesinde taahhütname almak suretiyle tespit edilen plent, konkasör v.s'nin kurulacağı şantiye sahası dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, nakliye hesaplamalarında ortalama taşıma mesafeleri hesaplandığı, Karayolu taşıma formülleri kullanılarak ve "K" taşıma katsayısı Bayındırlık Bakanlığınca yayımlanmış 2010 yılı katsayısı olan 150 esas alınarak hesaplama yapıldığı belirtilmiştir.

EPH-21, 22, 25 ve 29 nolu iş kalemlerine ait açıklamalarda da aynı gerekçelere yer verilerek Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanmış olan sırasıyla 6100/3, 6200/A, 6300 ve 6400 poz analizlerinin dikkate alındığı belirtilmiştir.

EPH/20 nolu imalata ait analiz incelendiğinde; alttemel-temel karışımı, alttemel-temel serme-sıkıştırma ve alttemel malzeme bileşenlerinin maliyet tespit raporlarına dayandırıldığı, 4 adet nakliye bileşeni için alt analizlerin ekte sunulduğu, 4269 ve 15.047 poz nolu imalatlar için ise Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanmış 2010 yılı karsız birim fiyatların kullanıldığı anlaşılmıştır.

Maliyet tespit raporları incelendiğinde; “Plentmiks alttemel ve temel karışımı hazırlanması”, “Plentmiks alttemel ve temel karışımlarının büyük finişerle serilmesi ve silindirle sıkıştırılması” ve “Ocak taşından konkasörle kırılmış alttemel malzemesi temini” için ayrı ayrı 3 adet maliyet tespit raporu sunulduğu, raporlarda, malzeme, işçilik ve makine işletme maliyet girdilerinin miktarı ve birim fiyatları üzerinden hesaplama yapılarak birim ortalama maliyetlere ulaşıldığı, raporların birim ortalama maliyetlerin STY İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin Nisan-Haziran 2010 geçici vergi beyanname dönemine ait yevmiye ve envanter defterine uygun olduğu beyanı ile DMF Sistem Uluslararası Bağımsız Denetim Danışmanlık ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.

Benzer şekilde, EPH/21, 22, 25 ve 29 nolu iş kalemlerine ait analizlerde de, analiz alt bileşenlerinden AGREGA1, AGREGA2, AGREGA3, AGREGA4, BSK Hazırlama, BSK Serme-Sıkıştırma için ayrı ayrı maliyet tespit raporları sunulduğu, raporların yukarıda EPH/20 nolu imalat için verilen raporlarla aynı özellikleri ve unsurları taşıdığı anlaşılmıştır.

İsteklinin EPH-20, 21, 22, 25 ve 29 poz nolu iş kalemlerinde, analiz alt bileşenlerinden “Plentmiks alttemel ve temel karışımı hazırlanması”, “Plentmiks alttemel ve temel karışımlarının büyük finişerle serilmesi ve silindirle sıkıştırılması”, “Ocak taşından konkasörle kırılmış alttemel malzemesi temini”, “Ocak taşından (çeşitli ebatlarda) agrega temini”, “Bitümlü sıcak karışım hazırlanması” ve “Bitümlü sıcak karışım serilmesi ve sıkıştırılması” iş kalemlerine ilişkin maliyetlerin, son geçici vergi beyanname dönemine ait aylık üretim miktarlarına dayalı olarak hazırlanan meslek mensubu onaylı maliyet tespit raporlarına dayandırıldığı anlaşılmakla birlikte, anılan imalatların geçmiş döneme ait maliyet ortalamaları esas alınarak muhasebe ve defter kayıtlarına dayalı olarak hesaplanması ve açıklanması mümkün bulunmamaktadır.

Yapılan inceleme soncunda; başvuru sahibinin EPH-20, 21, 22, 25 ve 29 poz nolu imalat kalemine ilişkin açıklamalarının, mevzuata uygun olara gerçekleştirilmediği anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında yapılan incelemede; açıklama yazısının 4 numaralı ekinde “Birim Fiyat Analizlerinde Kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğünce Yayımlanmış 2010 Yılı Karsız Birim Fiyatlar Listesi” başlıklı bir listenin sunulduğu, listede 10 adet iş kaleminin poz numaraları, ölçü birimleri ve 2010 yılı karsız birim fiyatlarının belirtildiği, tablonun alt kısmında “ Aşırı düşük olduğu tespit edilen 02, 20, 21, 22, 25 ve 29 sıra nolu iş kalemlerine ait EK-2’de yer alan birim fiyat analizlerinde kullandığımız 2010 yılı karsız birim fiyatları yukarıdaki gibidir ” beyanının yer aldığı görülmüştür.

Karsız birim fiyatlar listesindeki birim fiyatların analizlerde kar eklenmeksizin kullanıldığı, ayrıca tüm fiyatların Karayolları Genel Müdürlüğünce Yayımlanmış 2010 Yılı Birim Fiyatlarının % 25 kar indirgenmiş tutarlarına eşit olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda; karsız birim fiyat tablosunun Tebliğin 38.3 üncü maddesine uygun olarak sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****