KİK Kararı: 2011/UY.II-619

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/012
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 07.02.2011
Karar No : 2011/UY.II-619
BAŞVURU SAHİBİ:
Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Org. San. Böl. 1. Cad. 1. Sok. No:45 AFYONKARAHİSAR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sülün Belediye Başkanlığı, Sülün Kasabası Hisar Mah. Afyon Cad. No:53 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/554897 İhale Kayıt Numaralı "Sülün Kasabası Kanalizasyon Yapım İşi (Q200 Lük 1500 Mt. Beton Büz Döşeme ve 30 Adet Rögar Yapım İşi)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[01.42].(0229)./2011-7E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sülün Belediye Başkanlığı Muhasebe Müdürlüğü tarafından 17.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sülün Kasabası Kanalizasyon Yapım İşi (q200’lük 1500 Mt. Beton Büz Döşeme ve 30 Adet Rögar Yapım İşi)” ihalesine ilişkin olarak Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 30.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 10.01.2011 tarih ve 1596 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin gerçek fiyatlardan daha yüksek olarak belirlendiği, ihaleye verilen tekliflerin birbirine yakın olduğu, teklif ettikleri bedelle işin karlı olarak yapılabileceği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı, “ Sülün Kasabası Kanalizasyon Yapım İşi (q200’lük 1500 Mt. Beton Büz Döşeme ve 30 Adet Rögar Yapım İşi)” şeklinde belirlenmiş olup, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; yaklaşık maliyet hesabına ilişkin olarak ihale onay belgesine, yaklaşık maliyet icmal tablosuna ve ihale konusu kanalizasyon imalatları işinin alt kalemlerinin maliyetleri ile gösterildiği yaklaşık maliyet cetveline yer verildiği, idarece ihale konusu kanalizasyon imalatı alt kalemleri için yaklaşık maliyetin, İller Bankası ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2009 ve 2010 yılı birim fiyatlarının baz alınarak hazırlandığının belirtildiği, başvuruya konu ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, idarece yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin 71.560,83 TL olarak bulunduğu, 38.167,00 TL teklif veren Yıldız Ay Nak. Pet. Mad. Tur. Hay. Oto İth. San. Tic. Ltd. Şti., 47.395,00 TL teklif veren Naim Kahvecioğlu ve 61.796,15 TL teklif veren başvuru sahibi Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin sınır değerin altında olması sebebiyle anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sadece başvuru sahibi Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından süresinde açıklamalarının idareye sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, her ne kadar, gerek kesinleşen ihale kararında gerekse ihale komisyon kararında teklifi aşırı düşük olduğu gerekçesiyle başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmemişse de, sınır değerin hemen üzerindeki isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdarece yapılan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda; tekliflerin, idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunduğu, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre, 31.07.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına uygun şekilde, belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaların değerlendirileceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, söz konusu mektubun tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içinde teklifle ilgili açıklamaların yazılı olarak verilmesi gerektiği b elirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

__

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler”** ** başlıklı 38 inci maddesinde; “ _38.1.**** İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır… _”**** açıklaması,

Anılan Tebliğin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ”**** başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir….” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, 30.07.2010 tarih ve 27567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde değişiklik öngören düzenleme ile idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamalarında, idarelerce isteklilerin hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi aşamasında, yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır.

Bununla birlikte, şikayete konu ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında, kamu ihale mevzuatında öngörülen sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı, bunun yanında Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38 inci maddesi ile 45 inci maddesinin 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 numaralı alt bentlerine göre, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen sorgulama yazısında açıklama istenecek ve istenmeyecek iş kalemleri ve analiz girdilerinin belirlenmesi için idarece yapılması gereken çalışmanın yapılmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, idare tarafından yaklaşık maliyetin oluşturulması ve aşırı düşük teklif sorgulamasının gerçekleştirilmesi aşamasında tesis edilen bu işlemlerin, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 2 isteklinin süresinde açıklamalarını idareye sunmadıkları da dikkate alındığında, kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin gerçek fiyatlardan daha yüksek olarak belirlendiğine ilişkin iddiası, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında, ihale konusu kanalizasyon imalatının 8 alt kaleminden 7’sinde İller Bankasının 2009 birim fiyatlarının kullanıldığı anlaşıldığından yerinde bulunmamıştır.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler doğrultusunda, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddelerine uygun olarak, sıralı iş grupları listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması ve bu verilere göre, mevzuata uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı hazırlanarak yapılacak aşırı düşük teklif sorgulaması doğrultusunda, işlem yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı iş grupları listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulmasının ardından elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****