KİK Kararı: 2011/UY.II-4214 (19 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/081
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 19.12.2011
Karar No : 2011/UY.II-4214
BAŞVURU SAHİBİ:
Gintaş İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş., ATATÜRK CADDESİ ŞEHBENDERLER APT. NO:47/26 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı, Yenisehir Mahallesi Vatan Caddesi No:2 42060 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/83042 İhale Kayıt Numaralı "Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[3510].(0141)./2011-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Konya Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığıtarafından 27.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı” işi ihalesine ilişkin olarak Gintaş İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.’ nin 30.09.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.10.2011tarih ve 46415sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.10.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından tekliflerine ilişkin verdikleri aşırı düşük açıklamasının kabul edilmemesinin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata aykırı olduğu, kaldı ki idare tarafından kendileri tarafından istenilmesine rağmen, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin verilmediğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalenin “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı” olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonunun 20.09.2011 tarihli kararında ihaleye teklif veren 15 istekliden 12 isteklinin teklifinin geçerli olduğu, sınır değerin altında teklif veren 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 isteklinin de aşırı düşük teklif açıklaması verdiği, gerek şikayetçi firmanın gerekse diğer firmanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarınınyeterli olmadığıbelirtilmek suretiyle her iki firmanın teklifinin değerlendirme dışıbırakılmasına
Oybirliği ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin olarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 10.08.2011 tarih ve 14218 sayılı yazıda “…teklifinizin idaremizin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olduğu tespit edilmiştir.

4374 sayılı Kanunun 38 nci maddesi uyarınca en geç 22.08.2011 Pazartesi günü mesai bitimine kadar sözkonusu işle ekli listede belirtilen ve önemli görülen imalat kalemlerinin ayrıntılı olarak fiyatları, işçilik bedelleri ile birlikte teknik çözümleriniz, avantajlı koşullarınız, yapım yönteminin özgün ve ekonomik hususları dikkate alınarak maliyet açıklamanızı belgeli ve yazılı olarak çıkarılıp ihale komisyonumuza gönderilmesi, ” hususlarına yer verilmiştir.

Sözkonusu yazı ekinde “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı Açıklama İstenilen Sıralı İş Kalemleri Listesi” başlıklı ihale konusu işe ilişkin 34 adet iş kaleminin yer aldığı belgenin gönderildiği, örnek analiz ve özel analiz formatlarının yazının ekinde gönderilmediği, ancak ihale dokümanı ekinde tüm isteklilere verildiği görülmüştür.

Diğer yandan, şikayetçi firma tarafından açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerin bildirilmesinin, pursantaj listesindeki ve birim fiyatlar tanımındaki açıklaması ile aşırı düşük sıralı iş kalemlerinin hatalı belirlendiği belirtilerek, 11.08.2011 tarihli yazıyla idareye başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından 12.08.2011 tarih ve 3382 sayılı yazıyla sıralı iş kalemlerinin yeniden oluşturulduğu belirtilerek, yeni oluşturulan “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı Açıklama İstenilen Sıralı İş Kalemleri Listesi” sözkonusu yazının ekinde teklifi aşırı düşük bulunan 2 istekliye de gönderilmiş, ancak açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin bildirilmediği anlaşılmıştır.

İdareye 15.11.2011 tarihli Kurum yazısıyla “…2) Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere idarenizce gönderilen aşırı düşük açıklama yazısı ekinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.3 maddesi gereğince bulunması zorunlu olan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun sözkonusu isteklilere gönderilip gönderilmediğinin...” hususu sorulmuş olup, idare tarafından 23.11.2011 tarih ve 19756 sayıyla yazıda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekliler için açıklama istenilmeyecek analiz girdileri oluşturulmadığı ve isteklilere gönderilmediği belirtilmiştir.

İhale tarihi olan 27.07.2011 itibariyle yürürlükte bulunan 09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece yapılacak işlemler**”** başlıklı38 inci maddesinde;

“ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.

Örnek:

Yaklaşık maliyet hesap tablosu Sıralı iş kalemleri / grupları listesi

İş kalemi/grubu no

İş kalemi/grubu adı

Miktarı

Birimi

Birim fiyatı

Tutarı

İş kalemi/grubu no

İş kalemi/

grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

1

…….

10

…

12

120

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

2

…….

250

…

3

750

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

3

…….

400

…

6

2.400

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

30

…

500

15.000

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

5

…….

2.500

…

4

1.000

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

6

…….

1.200

…

8

9.600

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

7

…….

25

…

90

2.250

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

8

……..

400

…

80

32.000

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

9

…….

500

…

40

20.000

2

…….

750

0,0075

0,9988

10

……

844

…

20

16.880

1

…….

120

0,0012

1,0000

Toplam yaklaşık maliyet (YM)

100.000

TOPLAM

100.000

İş kalemi/grubu analizi

İş kalemi / grubu

No : 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Sıralı analiz girdileri tablosu

Poz No

Girdiler

Ö.Br.

Mik.

B.Fiy.

Tutarı

Girdiler

Ö.Br.

Mik.

B. Fiy.

Tutarı

…..

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Levha xx mm (yangınadayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

Ses yal. bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Derz Bandı (Cam E.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

TU 28 Prof.-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

Derz dol. alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Derz Bandı (cam.el.)

m

XXX

XXX

0,34

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Ses yal. bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

Düz İşçi (taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

TU 28 Prof.-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Derz dol. alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

…..

Düz İşçi (taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Prof.-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Levha xx mm (yangınadayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

TOPLAM TUTAR

23,11

” açıklaması,

Anılan Tebliğin 45.1.2 ve 45.1.4 üncü maddelerinde; “ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. ” açıklaması,

“ 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

_45.1.2.2._İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3 İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/grubu No

İş kalemi/grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

TOPLAM

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının 18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin %3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No : 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

TOPLAM TUTAR

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. ” açıklamaları,

yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddelerinde, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve (kısmen) 38 inci maddelerinde yer verilen açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamalarda hangi kriterlerin esas alınacağına ilişkin belirlemelere yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Tebliğ maddeleri uyarınca;

İdarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiğianlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nin belirlendiği, ancak idarenin 23.11.2011 tarih ve 19756 sayılı Kuruma verdiği cevabi yazısından sıralı analiz girdileri tablosu oluşturulmadığı ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri kapsamında “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı Açıklama İstenilen Sıralı İş Kalemleri Listesi” başlıklı belgenin gönderildiği, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun düzenlenip gönderilmediği, hangi analiz girdilerinin esas alınarak açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, bu durumda idarenin belirtilen işlemlerinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu, bu durumda da aşırı düşük açıklamaların sağlıklı değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak,, yukarıda idarenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu tespit edilen işlemlerinin ve teklifi aşırı düşük bulunan 2 isteklininyaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı yönündeki değerlendirmenin iptal edilmesi; mevcut açıklamalar dikkate alınmaksızın; teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 45.1.2, 45.1.2.1, 45.1.2.2, 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun şekilde aşırı düşük teklif aşırı düşük açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda yer alan;

“……

_İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nin belirlendiği , ancak idarenin 23.11.2011 tarih ve 19756 sayılı Kuruma verdiği cevabi yazısından sıralı analiz girdileri tablosu oluşturulmadığı ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri kapsamında “Konya Büyükşehir Stadyumu İnşaatı Açıklama İstenilen Sıralı İş Kalemleri Listesi” başlıklı belgenin gönderildiği, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun düzenlenip gönderilmediği, hangi analiz girdilerinin esas alınarak açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, bu durumda idarenin belirtilen işlemlerinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu, bu durumda da aşırı düşük açıklamaların sağlıklı değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. _

Bu itibarla, yukarıda idarenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu tespit edilen işlemlerinin ve teklifi aşırı düşük bulunan 2 isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı yönündeki değerlendirmenin iptal edilmesi; mevcut açıklamalar dikkate alınmaksızın; teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 45.1.2, 45.1.2.1, 45.1.2.2, 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun şekilde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.” gerekçelerine dayanılarak, idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye ilişkin alınan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihalede aşırı düşük sınır değerin altında iki istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaların idarece uygun bulunmaması işlemleri ile idarece tekliflerin değerlendirilmesine yönelik yapılan bütün işlemlerin iptal edilerek, aşırı düşük teklif aşamasında sorgulamaya tabi tutulacak iş kalem/gruplarının her birine ilişkin olarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmesi, mevcut yapılmış açıklamalar ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın yapılan tespitler doğrultusunda yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece hesaplanan, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturan 34 adet iş kalemlerine ait analizlerin hazırlandığı, ancak bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak sıralı analiz girdileri listesinin hazırlanmadığı, idarece hesaplanan sınır değerin altında kalan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde sorgulamaya esas 34 iş kalemlerine esas analizlerin yer aldığı görülmüş olmakla beraber idarece oluşturulan “ Sıralı İş Kalemleri/grupları” listesinde belirtilen her bir iş kalemine yönelik olarak “ açıklama istenilecek-istenilmeyecek analiz girdileri ” listesinin oluşturulmadığı, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama işlemini kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde gerçekleştirmeden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak ihalenin aşırı düşük sınır değerin üstünde teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri için isteklilerden açıklama yapılması istenilemeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesi ile bu listedeki iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında sorgulama verecek istekliye verilmesi, oluşturulan bu tablolardan yararlanılarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurları aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyecektir. İsteklilerin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapmış olduğu açıklamaların tevsiki amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında, Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan bu isteklilerden bu belgelerin tekrar istenmesinin mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine aykırı olduğu aşikardır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren iki isteklinin aşırı düşük sorgulaması kapsamında tekliflerinin sorgulama yapılması gereken iş kalemlerinin tüm bileşenleri üzerinden vermiş oldukları açıklamalar ve bunların tevsiki amacıyla sunulan bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek olmadığı, bu belge ve bilgilerin aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerden tekrar istenmesinin hukuka, mevzuata ve ihale mantığına aykırı olduğu aşikardır. İdarece yapılan değerlendirmelerin, daha önce isteklilerin idareye sunmuş olduğu sıralı iş kalemi analizleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini anılan Tebliğin ilgili hükümlerine göre yaklaşık maliyet hesabında kullandığı analizler üzerinden belirleyerek yapması gerekmektedir. Sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri üzerinde daha önce sorgulama yapılan analiz ve analiz girdileri için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilerek kabul edilmesi gerektiği, idarece belirlenen sıralı iş kalemleri analizleri içerisinde sorgulama yapılması gerekmediği halde sorgulanarak kabul edilmeyen analiz girdileri de varsa, bunların göz ardı edilip ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kurul çoğunluğunca alınan” düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi