KİK Kararı: 2011/UY.II-4095 (5 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/078
Gündem No : 124
Karar Tarihi : 05.12.2011
Karar No : 2011/UY.II-4095
BAŞVURU SAHİBİ:
ATT İNŞAAT GIDA TEK. TURZ. TAŞ. MAD. MÜH. END. ÜRÜN. PAZ. SAN. VE DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. (03.11.2011 TARİH VE 2011/M.K.-238 SAYILI KARAR), GÜFTE SOKAK, NO:12/10, Kavaklıdere ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İLLER BANKASI ANONİM ŞİRKETİ ADANA BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ, Güzelyalı Mahallesi Adnan Kahveci Bulvarı No:19 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/577149 İhale Kayıt Numaralı "Bahçe ( KARATAŞ - ADANA ) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[1360-01].(0199)./2011-75Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası Anonim Şirketi Adana Bölge Müdürlüğütarafından 28.01.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bahçe (Karataş - Adana) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak A-TT İnşaat Gıda Tek. Turz. Taş. Mad. Müh. End. Ürün. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin (03.11.2011 Tarih ve 2011/M.K.-238 Sayılı Karar)08.04.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin14.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.04.2011tarih ve 21692sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.04.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; birim fiyat teklif cetvelinde yapılan aritmetik hata nedeni ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin Microsoft Excel Programında hazırlandığı ve bu programdaki formülasyondan ötürü sehven söz konusu aritmetik hatanın ortaya çıktığı, başvuru sahibi firmaya ait teklif bedeli olan 1.151.122,22 TL ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli olan 1.197.134,67 TL arasında 46.012,45 TL fark bulunmasından dolayı 1 Kuruşluk hata nedeniyle başvuru sahibi firmaya ait en düşük teklifin reddedilmesinin kamu menfaatini zedelediği, devlet bütçesinin zarara uğratıldığı ve bu durumun kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesine aykırılık oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde, işin adı; “Bahçe (Karataş-Adana) İçmesuyu inşaatı” olarak ifade edilmiştir.

Aynı şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;“19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartname ekindeki tablo ile birim fiyat teklif cetveli örneğine göre, ihale konusu işte 71 adet iş kalemi için teklif verilecektir.

Söz konusu ihaleye ait ilanın 24.12.2010 tarihinde Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı belirlenmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan, 21.03.2011 tarihinde düzenlenen ihale komisyon kararına göre, ihaleye teklif veren 20 istekliden dördünün teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu dört istekliden üçü (başvuru sahibi firma olan A-TT İnş. Gıda Teks. Tur. Taş. Maden Müh. Endüstriyel Ürünler Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., İbrahim Elensari ve Hacı Mehmet Demir-Mekanik Tesisat Taah. Tic.) birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru konusu iddia ile ilgili olarak, Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi”başlıklı 37 nci maddesinde;“İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57 nci maddesinin yedinci fıkrasında; “Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait ilanın yapıldığı 24.12.2010 tarihinde yürürlükte olan 30.07.2010 tarih ve 27657 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16 ncı maddesinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı beşinci fıkrasında; “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarlar, virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır. Ancak, birim fiyat üzerinden teklif alınan mal alım ihalelerinde, miktarı yüksek olan iş kalemleri için, idari şartnamenin diğer hususlara ilişkin bölümünde belirtilmek kaydıyla, istekliler birim fiyatlarını virgülden sonra iki haneden fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Bu durumda da birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarlar, virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır…” açıklaması,

Mezkûr Tebliğin ikinci kısmının “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususlar”başlıklı birinci bölümünün “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39 uncu maddesinde ise; “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, iki ondalık basamak olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılacak ve yazılan bu tutarlar toplanacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre, birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılacak ve yazılan bu tutarlar toplanacak; birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda ise aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır.

İhale komisyon kararında, başvuru sahibinin teklifi ile ilgili olarak, miktar ile iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen toplam teklif bedelinin “1.151.122,22 TL” olması gerekirken “1.151.122,23 TL” olarak hesaplandığı ve birim fiyat teklif cetvelinde yapılan söz konusu aritmetik hata nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ifade edilmektedir.

Başvuru sahibi firma ise birim fiyat teklif cetvelinin Microsoft Excel Programında hazırlandığını ve bu programdaki formülasyondan ötürü teklif bedelinde, sehven, idarece belirtilen söz konusu 1 Kuruşluk farkın ortaya çıktığını ve bu fark nedeniyle başvuru sahibi firmaya ait en düşük teklifin reddedilmesinin kamu menfaatini zedelediğini ifade etmektedir.

Başvuru sahibi firmanın birim fiyat teklif mektubundaki teklif edilen tutar kısmında “1.151.122,23 TL” ibaresi yer almaktadır. Söz konusu firmaya ait birim fiyat teklif mektubu ekindeki cetvel incelendiğinde, küsuratlı birim fiyatlar nedeniyle, miktar ve birim fiyatların çarpılması sonucunda birim fiyat teklif cetvelinin ilk beş sırasında bulunan iş kalemlerine ait tutarların ondalık basamak sayılarının üç veya dört haneye çıkması sebebiyle Tebliğin yukarıda aktarılan 39 uncu maddesine göre yuvarlama yapılmasına ihtiyaç duyulmakta iken, geriye kalan kalemlere ait tutarların ondalık basamak sayıları ise iki haneden oluştuğundan söz konusu tutarlarda yuvarlama yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Buna göre, gerek Excel programı kullanılarak gerekse manuel olarak hesap yapılması durumunda başvuru sahibinin teklifine ilişkin olarak yapılan tespitler aşağıdaki gibidir (Sadece, ondalık basamak sayısı iki haneden fazla olan ilk beş sıradaki kalemler tabloda gösterilmiştir) :

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Sıra No

Iş Kalemi No

Ölçü Birimi

Miktarı

Başvuru sahibince teklif edilen birim fiyat

Excel'de dört ondalık basamak sayısı seçilmesi halinde yapılan hesap

Başvuru sahibince teklif edilen tutarlar (Excel'de iki ondalık basamak sayısı seçilmesi halinde)

Manuel olarak yapılan çarpım sonucu bulunan yuvarlanmamış tutarlara göre yapılan hesap

Manuel olarak yapılan çarpımsonucu bulunan tutarların yuvarlanmış hallerine göre yapılan hesap

1

Bahçe.İf-01

m

8.985,20

26,92

241.881,5840

241.881,58

241.881,5840

241.881,58

2

Bahçe.İf-02

m

2.254,85

39,92

90.013,6120

90.013,61

90.013,6120

90.013,61

3

Bahçe.İf-03

m

7.088,64

35,14

249.094,8096

249.094,81

249.094,8096

249.094,81

4

Bahçe.İf-04

m

1.209,25

46,87

56.677,5475

56.677,55

56.677,5475

56.677,55

5

Bahçe.İf-05

m³

475,62

5,94

2.825,1828

2.825,18

2.825,1828

2.825,18

…

Not: Diğer 66 kalem yazılmamıştır.

TOPLAM TUTAR

1.151.122,2259

1.151.122,23

1.151.122,2259

1.151.122,22

Excel tarafından yuvarlama yapmadan çıkan tutar

Başvuru sahibinin toplam teklif tutarı (Excel'in toplam tutarı yuvarlaması sonucu çıkan tutar)

Manuel olarak yuvarlama yapmadan hesaplanan tutar

Toplam tutarın değil iş kalemi tutarların yuvarlanması sonucunda elde edilen, idarece de bulunan doğru tutar

Başvuru sahibinin beyanı doğrultusunda, birim fiyat teklif cetveli üzerindeki bilgilerden, yukarıdaki tablonun 7 inci sütununda görüleceği üzere, söz konusu isteklinin Excel isimli programda iki ondalık basamak sayısını seçtiği ve teklif tutarlarını bu duruma göre hesapladığı anlaşılmaktadır. Ancak, adı geçen programda iki ondalık basamak sayısı seçeneği seçilse dahi, arka planda, çarpma işlemi sonucunda bulunan yuvarlanmamış gerçek sayılar üzerinden toplama işlemi yapılmakta, lakin, (tablonun toplam tutar satırı ile 7 nci sütunun kesiştiği hücrede görüldüğü gibi) ortaya çıkan genel toplamdaki ondalık kısım iki haneli olarak yuvarlanmış bir şekilde gösterilmektedir. Dolayısıyla, miktarlarla başvuru sahibinin teklif ettiği birim fiyatların çarpılması sonucu bulunan yuvarlanmamış tutarların toplanması sonucu elde edilen gerçek değer “1.151.122,2259” iken Excel programında bu değer iki ondalık basamak ile “1.151.122,23” olarak gösterilmektedir.

Ancak, ilanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarın en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılması ve yazılan bu tutarların toplanması gerekmektedir.

Yuvarlama işleminin mevzuata uygun olarak yapılması ve hesaplama işleminin program yardımıyla veya manuel olarak yapılması halinde hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın çarpma veya toplama gibi matematik işlemleri sonucu elde edilen değerlerin doğruluğuna ilişkin sorumluluk, basiretli tüccar olarak istekliler üzerindedir.

Buna göre, miktarlar ile başvuru sahibinin teklif ettiği birim fiyatların çarpılması ile elde edilen değerlerin yuvarlanması sonucu bulunan tutarların toplanması neticesinde, başvuru sahibince teklif edilen “1.151.122,23” değeri değil “1.151.122,22” değeri elde edilmektedir ki bu iki değer arasındaki farklılık nedeniyle birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç itibariyle, Kamu İhale Kanunun yukarıda aktarılan 37 nci maddesindeki hükme göre birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması zorunlu olduğundan, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan başvuru sahibi A-TT İnş. Gıda Teks. Tur. Taş. Maden Müh. Endüstriyel Ürünler Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan üç istekli arasında bulunan İbrahim Elensari isimli istekli ile ilgili olarak, ihale komisyon kararında, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen toplam teklif bedelinin “1.185.372,14 TL” olması gerekirken “1.185.382,14 TL” olarak hesaplandığı ve birim fiyat teklif cetvelinde yapılan aritmetik hata nedeniyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ifade edilmektedir.

Adı geçen isteklinin teklif mektubundaki teklif edilen tutar kısmında,“1.185.382,14 TL” ibaresi yer almaktadır. Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin toplam tutar kısmında da aynı değer mevcuttur.

Yapılan incelemede, iş kalemlerine ait miktarlar ile mezkûr istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpılması sonucunda elde edilen tutarların toplanması neticesinde bulunan toplam tutar “1.185.382,14 TL” olmaktadır ki bu tutar adı geçen isteklinin teklif ettiği tutar ile aynıdır.

Başvuru konusu ihaleyi yapan idareden, şifahen, İbrahim Elensari isimli isteklinin teklif tutarında tespit edilen aritmetik hataya ilişkin idarece yapılan tespitle ilgili bilgi talep edilmiştir. 23.11.2011 tarihinde, bahsi geçen idare tarafından faks yoluyla gönderilen, adı geçen isteklinin teklif ettiği birim fiyatlara göre yapılan tutar hesabına ilişkin tabloda, toplam tutarın idare tarafından “1.185.372,14 TL” olarak bulunduğu görülmektedir.

Ancak, yapılan incelemede, adı geçen isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin 19 uncu kaleminde teklif edilen değer 795,00 TL olmasına karşın, idare tarafından faks yoluyla Kuruma gönderilen bahis konusu belgede, 19 uncu kalemin 785,00 TL olarak yazıldığı ve bu sebeple, “1.185.382,14 TL” olması gereken toplam tutarın idarece “1.185.372,14 TL” olarak bulunduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, İbrahim Elensari isimli isteklinin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde aritmetik hata bulunmadığı sonucuna varıldığından, zikredilen isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Diğer isteklilerin birim fiyat teklif cetvelleri ile ilgili olarak idarece yapılan tespitlerde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Yukarıda yapılan tespitler ışığında, İbrahim Elensari’nin teklifinin değerlendirmeye alınmasının ardından sınır değerin yeniden hesaplanması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İbrahim Elensari’nin teklifinin değerlendirmeye alınmasının ardından sınır değerin yeniden hesaplanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi