KİK Kararı: 2011/UY.II-4082 (5 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/078
Gündem No : 107
Karar Tarihi : 05.12.2011
Karar No : 2011/UY.II-4082
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeşilova Tekstil Ürünleri Maden ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., KALE MAHALLESİ ANKARA ASFALTI 10.KM NO:23/B DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Denizli Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Incılıpınar Mahallesı Fevzı Çakmak Bulvarı 234 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/118544 İhale Kayıt Numaralı "Buldan Halk Eğitim Merkezi Binası İnşaatı Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[3840].(0258)./2011-55Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Denizli İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 05.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Buldan Halk Eğitim Merkezi Binası İnşaatı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Yeşilova Tekstil Ürünleri Maden ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.11.2011tarih ve 48907sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının,

1. 16.059/1A, 18.465/2, 19.053/2B, 23.152, 25.048/1, 26.622/C, 27.581/MK, 28.097, MSB.919, 18.460/1 ve 152-1706/7 poz numaralı imalatlarla ilgili olarak sunulan analizlerle hesap cetvelindeki birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olmadığı,

2. Sunulan hesap cetvelinde idarenin pursantaj listesinde yer alan 15.001/2B poz numaralı iş kalemi yerine 15.006/2B poz numaralı iş kalemine yer verildiği,

3. Sunulan hesap cetvelinde, İdarenin pursantaj listesinde yer alan 26.206/C, 26.351/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı imalatlar yerine sırasıyla 26.206/C1, 26.351/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 imalatlara yer verildiği,

4)Bekçi kulübesi inşaat imalatları arasında yer alan B16 poz numaralı iş kalemine sunulan hesap cetvelinde yer verilmediği,

5. Bekçi kulübesi inşaat imalatları için idarenin pursantaj listesinde yer alan 26.302/C, 26.351/C ve 26.702/C poz numaralı imalatlar yerine sırasıyla 26.302/C1, 26.351/C1 ve 26.702/C1 imalatlara yer verildiği,

6. Yapılan hesaplamalar neticesinde başvuru sahibi tarafından hesap cetvelinde belirtilen imalat miktarlarının idarenin öngördüğü imalat miktarlarından % 3,76 oranında fazla olduğu ve bu durumun isteklinin aleyhine olduğu,

7. Açıklama kapsamında sunulan analiz girdileri tablosunda bazı rayiçlere (03.001, 04.013/2, 04.002/3, 04.111, 04.256, 04.611, 04.709/3, 04.709/5, 04.691/D, 04.691/E) yer verilmediği,

Şeklindeki gerekçelerle uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesinin yerinde olmadığı, ayrıca, ihale komisyonu kararında belirtilmemesine rağmen şikayet başvurularına verilen cevapta 152-1706/7, 27.531/MK, 27.535/MK, 27.581/MK ve 15.001/1A poz numaralı iş kalemlerine ilişkin açıklamaların da uygun olmadığının belirtildiği, sonradan eklenen bu gerekçenin de yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Buldan Halk Eğitim Merkezi Binası İnşaatı Yapımı” şeklinde belirtildiği;

19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı,

Sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 300 gün olduğu,

Görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1 inci alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.373.412,77 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi Yeşilova Tekstil Ürünleri Maden ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Güntaş İnş. Ltd. Şti.’nin sorgulamaya tabi tutulduğu,

Bunun üzerine başvuru sahibinin verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, Güntaş İnş. Ltd. Şti.’nin ise sorgulamaya cevap vermediği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan başvuru sahibi ile açıklama sunmayan Güntaş İnş. Ltd. Şti.’ye ait tekliflerin reddedildiği ve ihalenin, sınır değerin hemen üzerinde teklif veren Dörtler İnş. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 nci maddesine uygun bir şekilde, ihale onay belgesi ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde bulunan ve yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturan 33 adet iş kaleminin (23.014, 23.015, 16.059/1A, 21.011, 16.058/1A, 23.244/F1, 19.055/C1, 904.223, 26.007/112A, 27.531/MK, 23.176, 21.210, 26.802/MK, 27.535/MK, 18.071/2/MK, MSB.919, 25.048/1, 21.054, 18.465/2, 23.244/E1, 751.101, 17.155/MK, 26.622C, 23.152, 27.581/MK, 18.460/1, 15.001/1A, 21.066, 27.560/7, 28.097, 152.1706/7, 27.501/A, 19.053/2B) sorgulamaya tabi tutulduğu ve yazı ekinde açıklama istenilen 33 adet iş kalemine ait analiz formatlarına yer verildiği, her bir analiz formatında ise açıklama istenilmeyecek girdilerin (*) ile gösterildiği görülmüştür.

Yazı ekindeki analiz formatları tetkik edildiğinde; 23.014 poz numaralı iş kalemi (Ø 8 - Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması) bünyesinde yer alan 04.253 poz numaralı girdi ((Ø 8 - Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu), 23.015 poz numaralı iş kalemi (Ø 14 - Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması) bünyesinde yer alan 04.254 poz numaralı girdi ((Ø 14 - Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu), 16.058/1A poz numaralı iş kalemi (Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 20/25 (BS 20) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)) bünyesinde yer alan 04.043/1A poz numaralı girdi (C 20/25 beton harcı (BS.20)) , 23.176 poz numaralı iş kalemi (Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması (her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işler)) bünyesinde yer alan 04.255 (Lamalar (TS EN 10058)) ve 04.256 (Sıcak haddelenmiş profil demirler (S235 JR) (ı-u-t-omega)) poz numaralı girdiler, 23.152 poz numaralı iş kalemi (Kare ve dikdörtgen profillerle pencere ve kapı yapılması ve yerine konulması) bünyesinde yer alan 04.256 poz numaralı girdi için açıklama istenilmesi gerekirken istenilmediği tespit edilmiştir. Ancak, başvuru sahibinin belirtilen iş kalemlerine ilişkin olarak Tebliğin 45.1.5 inci ve 45.1.6 ncı maddeleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerinde fiyat teklif etmesi veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanması nedeniyle analiz sunma zorunluluğu bulunmadığından, idarece anılan girdilere ilişkin açıklama istenilmemesinin esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; maliyet icmal tablosunu, iş gruplarına ait hesap cetvellerini, açıklama istenilen iş kalemleri listesini, açıklama için analiz vermeye gerek olmayan iş kalemleri listesini, açıklama için analiz verilecek iş kalemleri listesini, 22 adet iş kalemine ilişkin analizleri, 9 adet alt analizi, açıklama verilecek analiz girdilerinin listesini ve 2 adet fiyat teklifini sunmuştur.

İhale komisyonunca ileri sürülen ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına dair gerekçeler aşağıda incelenmiştir.

Komisyonun birinci gerekçesi: 16.059/1A, 18.465/2, 19.053/2B, 23.152, 25.048/1, 26.622/C, 27.581/MK, 28.097, MSB.919, 18.460/1 ve 152-1706/7 poz numaralı imalatlarla ilgili olarak sunulan analizlerdeki toplam birim fiyatlar ile hesap cetvelindeki birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olmadığı.

Anılan iş kalemlerinin analiz fiyatları ile hesap cetvelinde yazılı birim fiyatları aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kalemi Poz Numarası

Analiz Fiyatı

Hesap Cetvelindeki Birim Fiyat

1

16.059/1A

98,94

98,95

2

18.465/2

16,09

16,10

3

19.053/2B

8,44

8,45

4

23.152

4,60

4,62

5

25.048/1

5,41

5,42

6

26.622/C

31,23

31,24

7

27.581/MK

4,71

4,74

8

28.097

45,75

45,76

9

MSB.919

82,82

82,85

10

18.460/1

6,73

6,74

11

152-1706/7

11.249,11

11.250,00

Tablodan görüldüğü üzere, başvuru sahibi bahse konu iş kalemleri için hesap cetvelinde, yaptığı analizler neticesinde elde ettiği birim fiyatların üzerinde (kuruş mertebesinde) birim fiyatları teklif etmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 inci maddesinde; “45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Söz konusu açıklama dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından iş kalemleri için hesap cetvelinde, analiz fiyatlarından kuruş mertebesinde daha fazla birim fiyat öngörmesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesi işlemi yerinde bulunmamıştır.

Komisyonun ikinci gerekçesi: Başvuru sahibince sunulan hesap cetvelinde idarenin pursantaj listesinde yer alan 15.001/2B poz numaralı iş kalemi yerine 15.006/2B poz numaralı iş kalemine yer verilmesi.

Yapılan incelemede, başvuru sahibince açıklama kapsamında verilen inşaat imalatları ana iş grubuna ilişkin hesap cetvelinde, aynı iş grubuna ilişkin olarak idarenin pursantaj listesinde bulunan 15.001/2B poz numaralı iş kalemi yerine 15.006/2B poz numaralı iş kalemine yer verildiği tespit edilmiştir. Anılan iş kalemlerinin tanımlarına bakıldığında; 15.006/2B poz numaralı iş kaleminin (Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük zeminin kazılması (sert kil, yumuşak marn ve tüf, sıkışık gravye, kazı güçlüğü benzerliğinden dolayı çamur, ayrışmış ve çatlaklı kaya, ayrışmış yapıdaki gre, şist, taşlaşmış marn ve kil, 0-0,400 m3 büyüklükte parçalanabilen her cins blok taşlar ve benzeri zeminler)) 15.001/2B poz numaralı iş kalemine (Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (gevşek ve bitkisel toprak, gevşek silt, kum, kil, siltli kil, kumlu kil, gevşek kil, killi kum ve çakıl, kürekle atılabilen taşlı toprak ve benzeri zeminler)) göre daha sert bir zeminde kazı yapılmasına ilişkin olduğu, bu nedenle birim maliyetinin daha fazla olduğu nitekim, başvuru sahibi tarafından verilen birim fiyatın (5,78 TL/m3) da idarece öngörülen birim fiyatın (3,58 TL/m3) üzerinde olduğu görülmüştür. Neticede, kazı iş kalemi için idareye göre daha sert zeminde kazı yapılacağını kabul ederek farklı bir poz üzerinden, idarenin birim fiyatına göre daha yüksek fiyat teklif eden başvuru sahibinin açıklamasının, ihale komisyonunca uygun bulunmaması yerinde bulunmamıştır.

Komisyonun üçüncü ve beşinci gerekçeleri: Sunulan hesap cetvelinde, idarenin pursantaj listesinde yer alan 26.206/C, 26.351/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı imalatlar yerine sırasıyla 26.206/C1, 26.351/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 imalatlara yer verilmesi; bekçi kulübesi inşaat imalatları için idarenin pursantaj listesinde yer alan 26.302/C, 26.351/C ve 26.702/C poz numaralı imalatlar yerine sırasıyla 26.302/C1, 26.351/C1 ve 26.702/C1 imalatlara yer verilmesi.

Gerekçelerde yer alan imalat iş kalemlerinin tamamı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tanımı ve birim fiyatı belirlenerek yayımlanan imalat iş kalemleri olup, anılan Bakanlık bünyesinde faaliyet gösteren Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 24.03.2011 tarih ve 412/-522 sayılı kararı ile 01.01.2011 tarihinden geçerli olmak üzere 26.206/C, 26.302/C, 26.351/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı imalat iş kalemlerinin Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tarifeleri Eki Fiyat Listesinden çıkartılmasına, çıkartılan iş kalemlerinin yerine ise 26.206/C1, 26.302/C1, 26.351/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 poz numaralı imalat iş kalemlerinin eklenmesine karar verilmiştir. Başka bir ifadeyle, idarenin pursantaj listesinde yer alan, yukarıda yer verilen imalat iş kalemleri 01.01.2011 tarihinden itibaren kullanımdan kaldırılmıştır.

Öte yandan kullanımdan kaldırılan söz konusu iş kalemleri ile bunların yerini alan iş kalemlerinin analizleri mukayese edildiğinde; iş kalemleri bünyesinde bulunan bazı girdi miktarlarının küçük oranlarda düşürülmesi dışında çok büyük bir değişikliğin bulunmadığı gözlemlenmiştir. Örneğin, 26.206//C ve 26.206/C1 poz numaralı iş kalemlerinin analizleri karşılaştırıldığında, yegane değişikliğin iş kalemleri bünyesinde bulunan 04.416/C001 poz numaralı renkli mermer girdisinin miktarının 0,26 m2’den 0,22 m2’ye düşürülmüş olmasıdır. Aynı şekilde, sırasıyla 26.302/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı iş kalemleri ile 26.302/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 poz numaralı iş kalemleri arasındaki farklar da bunların bünyesinde bulunan renkli mermer girdi miktarlarının 0,26 m2’den 0,22 m2’ye düşmesinden ibarettir. Son olarak, 26.351/C poz numaralı iş kaleminin yerine gelen 26.351/C1 poz numaralı iş kaleminde diğer girdiler sabit kalmak üzere sadece 26.351/C poz numaralı iş kaleminin bünyesinde bulunan 0,01 m3’lük alçı harcı girdisi yerine 0,80 kg fayans ve seramik derz dolgu malzemesi girdisi bulunmaktadır.

Yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin pursantaj listesinde yer alan ve Yüksek Fen Kurulu Kararı ile Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tarifeleri Eki Fiyat Listesinden çıkartılan iş kalemleri yerine yapım koşulları bakımından önemli değişiklik içermeyen güncel iş kalemlerini kullanması sebebiyle açıklamasının uygun bulunmaması işlemi yerinde bulunmamıştır.

Komisyonun dördüncü gerekçesi: Bekçi kulübesi inşaat imalatları arasında yer alan B16 poz numaralı iş kalemine sunulan hesap cetvelinde yer verilmemesi.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin bekçi kulübesi inşaat iş grubuna dair hesap cetvellerinde, idarenin pursantaj listesinde yer alan B16 (4 adet menteşenin yerine takılması) iş kalemine yer vermediği görülmüştür. Hesap cetvellerinde iş kapsamında bulunan tüm iş kalemlerine yer verilmesi gerektiğinden, ihale komisyonunun bu gerekçesi yerinde bulunmuştur.

Komisyonun altıncı gerekçesi: Sorgulamaya tabi tutulan 33 adet iş kalemi için başvuru sahibinin hesap cetvelinde idarece öngörülen miktarlardan fazla miktarlar öngörmesi ve bu durumun isteklinin aleyhine olması nedeniyle işin yapılabilirliğini etkilemesi.

Sorgulamaya tabi tutulan 33 adet iş kalemi için idarenin ve başvuru sahibinin öngördüğü imalat miktarları aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kalemi

İdarenin Öngördüğü Miktar

Başvuru Sahibinin Öngördüğü Miktar

Oran

1

23.014

94,527

101,000

0,0685

2

23.015

97,998

102,500

0,0459

3

16.059/1A

1.322,170

1.500,000

0,1345

4

21.011

9.656,540

10.025,000

0,0382

5

16.058/1A

881,382

1.045,000

0,1856

6

23.244/F1

4.518,000

4.800,000

0,0624

7

19.055/C1

1.366,420

1.429,170

0,0459

8

904.223

1,000

1,000

0,0000

9

26.007/112A

2.407,440

2.500,000

0,0384

10

27.531/MK

4.184,850

4.340,000

0,0371

11

23.176

7.221,240

7.623,000

0,0556

12

21.210

733,320

750,000

0,0227

13

26.802/MK

546,300

560,000

0,0251

14

27.535/MK

3.091,850

3.207,000

0,0372

15

18.071/2/MK

358,402

367,000

0,0240

16

MSB.919

256,000

250,000

-0,0234

17

25.048/1

3.636,550

3.740,000

0,0284

18

21.054

9.186,621

9.440,000

0,0276

19

18.465/2

842,120

865,000

0,0272

20

23.244/E1

1.332,160

1.400,000

0,0509

21

751.101

2,000

2,000

0,0000

22

17.155/MK

1.067,480

1.100,000

0,0305

23

26.622/C

533,500

550,000

0,0309

24

23.152

3.318,182

3.400,000

0,0247

25

27.581/MK

3.036,150

3.120,000

0,0276

26

18.460/1

767,360

850,000

0,1077

27

15.001/1A

6.615,000

7.500,000

0,1338

28

21.066

4.564,437

4.650,000

0,0187

29

27.560/7

1.234,940

1.300,000

0,0527

30

28.097

235,570

243,000

0,0315

31

27.501/A

1.359,010

980,000

-0,2789

32

152.1706/7

1,000

1,000

0,0000

33

19.053/2B

705,890

750,000

0,0625

Tablodan görüleceği üzere, sorgulamaya tabi tutulan 33 adet iş kaleminin 31 adedi için başvuru sahibinin, hesap cetvelinde idarece yaklaşık maliyet hesaplaması esnasında öngörülen miktarlardan daha fazla miktarda (genel olarak % 5 mertebelerinde) imalat yapılmasının öngördüğü, sadece 27.501/A ve MSB.919 poz numaralı imalatlar için tersi durumun söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Bina yapımına dair ihalelerin kural olarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi yasa gereği zorunludur. Bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu tür ihalelerde, istekliler teklif ettikleri fiyat ile ihale konusu işin bir bütün olarak sözleşme ve ekindeki proje ve dokümanlara uygun bir şekilde yapımını taahhüt etmektedirler.

Öte yandan, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibi tarafından sunulan hesap cetvelinde öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyette öngörülen miktarlara göre fazla olmasının isteklinin aleyhine değil lehine bir durum olduğu anlaşılmaktadır. İsteklinin işin yapımı esnasında gerçekte olduğundan daha fazla imalat yapacağını öngörerek teklifini hazırlaması onun mali anlamda güvenli noktada olması olarak kabul edilmelidir. Dolayısıyla idareye göre fazla miktarda imalat hesaplayarak teklifini oluşturan isteklinin açıklamasının bu gerekçe ile uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Komisyonun başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterdiği açıklama kapsamında sunulan analiz girdileri tablosunda bazı rayiçlere (03.001, 04.013/2, 04.002/3, 04.111, 04.256, 04.611, 04.709/3, 04.709/5, 04.691/D, 04.691/E) yer verilmediği şeklindeki yedinci tespitinin yerinde olmadığı hususu idarece şikayete verilen cevap ekindeki inceleme raporunda belirtildiğinden, anılan gerekçeye ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Öte yandan, ihale komisyonunca ileri sürülmemekle birlikte idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işlemine iki farklı gerekçe eklendiği görülmüştür. Bu iki gerekçe aşağıda incelenmiştir.

İdarenin birinci gerekçesi:Sorgulamaya tabi tutulan 27.531/MK, 27.535/MK, 27.581/MK ve 15.001/1A poz numaralı iş kalemlerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan karsız birim fiyatların altında fiyat teklif edildiği, karsız birim fiyatlar ile teklif edilen birim fiyatlar arasındaki farkın ise anılan iş kalemleri için sunulan analizlerde kar hariç analiz tutarının % 3’üne eşit ve altındaki girdilerin fiyatlarının ve işçilik girdilerinin fiyatlarının düşürülmesi suretiyle sağlandığı, kar hariç analiz fiyatının % 3’üne eşit ve altındaki tutardaki girdiler ile saatlik asgari ücrete eşit işçilik girdileri için açıklama istenilememesinden yararlanılarak yapılan açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 – 45.1.13. maddelerine uygun olmadığı.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklama incelendiğinde;

15.001/1A poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (2,78 TL/m3/1,25= 2,22 TL/m3) altında 2,12 TL/m3 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 03.501 poz numaralı alt iş kalemine ilişkin analiz sunulduğu, bu iki analiz tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

27.531/MK poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (10,16 TL/m2/1,25= 8,13 TL/m2) altında 6,93 TL/m2 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 10.041/MK ve 10.042/MK poz numaralı alt iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu, bu analizler tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının (4,53 TL/m3) altında 0,1 TL/m3 fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

27.535/MK poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (9,81 TL/m2/1,25= 7,85 TL/m2) altında 6,54 TL/m2 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 10.007/MK ve 10.042/MK poz numaralı alt iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu, bu analizler tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının (4,53 TL/m3) altında 0,1 TL/m3 fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

27.581/MK poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (6,56 TL/m2/1,25= 5,25 TL/m2) altında 4,71 TL/m2 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 10.001/MK poz numaralı alt iş kalemine ilişkin analizlerin sunulduğu, bu analizler tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının (4,53 TL/m3) altında 0,1 TL/m3 fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

Tespit edilmiştir. Neticede, başvuru sahibi tarafından anılan iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan karsız birim fiyatların altında fiyat öngörülmesine karşın iş kalemi bünyesindeki işçilik girdilerinin tümüne brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının çok altında fiyat verilmesi suretiyle Tebliğin 45.1.13 üncü maddesinde bulunan açıklayıcı belgeler sunulmaya gerek olmaksızın teklif edilen fiyatların açıklandığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, söz konusu iş kalemlerine dair açıklamalarda (analiz ve alt analizlerde) Tebliğ’e aykırı herhangi bir husus bulunmadığından, bu gerekçe yerinde bulunmamıştır.

İdarenin ikinci gerekçe:Sorgulamaya tabi tutulan 152-1706/7 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibince Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 152-1706 ve 152-1707 poz numaralı iş kalemlerine ait birim fiyatlar üzerinden enterpolasyon yapılarak yapılan açıklamanın uygun olmadığı.

Yapılan incelemede sorgulamaya tabi tutulan 152-1706/7 poz numaralı (180.000 Kcal/H K. Yak. Otom. Yük. Kal. Kazanı) iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca doğrudan yayımlanan bir birim fiyatın bulunmadığı, ancak, 2011 yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları kitabının 152-1700 poz numaralı (Sıcak su üretici, çelik malzemeden (kaynaklı) kalorifer kazanı: katı yakıtlı otomatik yüklemeli (stokerli): (TS-EN 12952-1, TS-EN 12952- 3, TS EN 303-5, TS 497). Ölçü: Adet, birimi: (Kcal/h) kW, İhzarat: % 80)) imalata ait notta ara değerler için enterpolasyon yapılabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Bu itibarla 152-1706 poz numaralı (170.000 Kcal/h) imalat kalemine ait karsız birim fiyat (13.052,85 TL/adet / 1,25= 10.442,28 TL/adet) ile 152-1707 poz numaralı (200.000 Kcal/h) imalat kalemine ait karsız birim fiyat (15.663,40 TL/adet / 1,25= 12.530,72 TL/adet) arasında enterpolasyon yapıldığında sorgulamaya tabi tutulan iş kalemine ait ara karsız birim fiyat (10.442,28+(12.530,72-10.802,28)/3=) 11.138,43 TL/adet olarak hesaplanmıştır. Başvuru sahibi anılan imalat kalemi için yukarıda enterpolasyon yapmak suretiyle hesaplanan karsız birim fiyatın (11.138,43 TL/adet) üzerinde 11.250,00 TL/adet fiyat teklif etmiş olup, ayrıca teklif edilen tutarı tevsik eden analiz de sunmuştur. Netice itibariyle, başvuru sahibinin söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamasında mevzuat aykırı herhangi bir husus bulunmadığından, idarenin bu gerekçesi de yerinde bulunmamıştır.

Netice itibariyle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin olarak ileri sürülen gerekçelerden ihale komisyonunun “bekçi kulübesi inşaat imalatları arasında yer alan B16 poz numaralı iş kalemine sunulan hesap cetvelinde yer verilmemesi” şeklindeki dördüncü gerekçesi yerinde bulunduğundan, başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmaması, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Buldan Halk Eğitim Merkezi Binası İnşaatı Yapımı” şeklinde belirtildiği;

19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı,

Sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 300 gün olduğu, görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1 inci alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değeri 1.373.412,77 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi Yeşilova Tekstil Ürünleri Maden ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Güntaş İnş. Ltd. Şti.’nin sorgulamaya tabi tutulduğu,

Bunun üzerine başvuru sahibinin verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, Güntaş İnş. Ltd. Şti.’nin ise sorgulamaya cevap vermediği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde; aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan başvuru sahibi ile açıklama sunmayan Güntaş İnş. Ltd. Şti.’ye ait tekliflerin reddedildiği ve ihalenin, sınır değerin hemen üzerinde teklif veren Dörtler İnş. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 nci maddesine uygun bir şekilde, ihale onay belgesi ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesindebulunan ve yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturan 33 adet iş kaleminin (23.014, 23.015, 16.059/1A, 21.011, 16.058/1A, 23.244/F1, 19.055/C1, 904.223, 26.007/112A, 27.531/MK, 23.176, 21.210, 26.802/MK, 27.535/MK, 18.071/2/MK, MSB.919, 25.048/1, 21.054, 18.465/2, 23.244/E1, 751.101, 17.155/MK, 26.622C, 23.152, 27.581/MK, 18.460/1, 15.001/1A, 21.066, 27.560/7, 28.097, 152.1706/7, 27.501/A, 19.053/2B) sorgulamaya tabi tutulduğu ve yazı ekinde açıklama istenilen 33 adet iş kalemine ait analiz formatlarına yer verildiği, her bir analiz formatında ise açıklama istenilmeyecek girdilerin ile gösterildiği anlaşılmıştır.

Yazı ekindeki analiz formatları tetkik edildiğinde; 23.014 poz numaralı iş kalemi (Ø 8 - Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması) bünyesinde yer alan 04.253 poz numaralı girdi ((Ø 8 - Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu), 23.015 poz numaralı iş kalemi (Ø 14 - Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması) bünyesinde yer alan 04.254 poz numaralı girdi ((Ø 14 - Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu), 16.058/1A poz numaralı iş kalemi (Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 20/25 (BS 20) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)) bünyesinde yer alan 04.043/1A poz numaralı girdi (C 20/25 beton harcı (BS.20)) , 23.176 poz numaralı iş kalemi (Çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması (her çeşit merdiven, balkon, köprü, korkuluklar, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işler)) bünyesinde yer alan 04.255 (Lamalar (TS EN 10058)) ve 04.256 (Sıcak haddelenmiş profil demirler (S235 JR) (ı-u-t-omega)) poz numaralı girdiler poz numaralı girdiler, 23.152 poz numaralı iş kalemi (Kare ve dikdörtgen profillerle pencere ve kapı yapılması ve yerine konulması) bünyesinde yer alan 04.256 poz numaralı girdi için açıklama istenilmesi gerekirken istenilmediği tespit edilmiştir. Ancak, başvuru sahibinin belirtilen iş kalemlerine ilişkin olarak Tebliğin 45.1.5 inci ve 45.1.6 ncı maddeleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerinde fiyat teklif etmesi veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanması nedeniyle analiz sunma zorunluluğu bulunmadığından, idarece anılan girdilere ilişkin açıklama istenilmemesinin esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; maliyet icmal tablosunu, iş gruplarına ait hesap cetvellerini, açıklama istenilen iş kalemleri listesini, açıklama için analiz vermeye gerek olmayan iş kalemleri listesini, açıklama için analiz verilecek iş kalemleri listesini, 22 adet iş kalemine ilişkin analizleri, 9 adet alt analizi, açıklama verilecek analiz girdilerinin listesini ve 2 adet fiyat teklifini sunmuştur.

İhale komisyonunca ileri sürülen ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına dair gerekçeler aşağıda incelenmiştir.

Komisyonun birinci gerekçesi: 16.059/1A, 18.465/2, 19.053/2B, 23.152, 25.048/1, 26.622/C, 27.581/MK, 28.097, MSB.919, 18.460/1 ve 152-1706/7 poz numaralı imalatlarla ilgili olarak sunulan analizlerdeki toplam birim fiyatlar ile hesap cetvelindeki birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olmadığı.

Anılan iş kalemlerinin analiz fiyatları ile hesap cetvelinde yazılı birim fiyatları aşağıdaki gibidir .

Sıra No

İş Kalemi Poz Numarası

Analiz Fiyatı

Hesap Cetvelindeki Birim Fiyat

1

16.059/1A

98,94

98,95

2

18.465/2

16,09

16,10

3

19.053/2B

8,44

8,45

4

23.152

4,60

4,62

5

25.048/1

5,41

5,42

6

26.622/C

31,23

31,24

7

27.581/MK

4,71

4,74

8

28.097

45,75

45,76

9

MSB.919

82,82

82,85

10

18.460/1

6,73

6,74

11

152-1706/7

11.249,11

11.250,00

Tablodan görüldüğü üzere, başvuru sahibi bahse konu iş kalemleri için hesap cetvelinde, yaptığı analizler neticesinde elde ettiği birim fiyatların üzerinde (kuruş mertebesinde) birim fiyatları teklif etmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 inci maddesinde; “45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Söz konusu açıklama dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından iş kalemleri için hesap cetvelinde, analiz fiyatlarından kuruş mertebesinde daha fazla birim fiyat öngörmesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesinde isabet bulunmadığı düşünülmektedir.

Komisyonun ikinci gerekçesi: Başvuru sahibince sunulan hesap cetvelinde idarenin pursantaj listesinde yer alan 15.001/2B poz numaralı iş kalemi yerine 15.006/2B poz numaralı iş kalemine yer verilmesi.

Yapılan incelemede, başvuru sahibince açıklama kapsamında verilen inşaat imalatları ana iş grubuna ilişkin hesap cetvelinde, aynı iş grubuna ilişkin olarak idarenin pursantaj listesinde bulunan 15.001/2B poz numaralı iş kalemi yerine 15.006/2B poz numaralı iş kalemine yer verildiği tespit edilmiştir. Anılan iş kalemlerinin tanımlarına bakıldığında; 15.006/2B poz numaralı iş kaleminin (Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük zeminin kazılması (sert kil, yumuşak marn ve tüf, sıkışık gravye, kazı güçlüğü benzerliğinden dolayı çamur, ayrışmış ve çatlaklı kaya, ayrışmış yapıdaki gre, şist, taşlaşmış marn ve kil, 0-0,400 m3 büyüklükte parçalanabilen her cins blok taşlar ve benzeri zeminler)) 15.001/2B poz numaralı iş kalemine (Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (gevşek ve bitkisel toprak, gevşek silt, kum, kil, siltli kil, kumlu kil, gevşek kil, killi kum ve çakıl, kürekle atılabilen taşlı toprak ve benzeri zeminler)) göre daha sert bir zeminde kazı yapılmasına ilişkin olduğu, bu nedenle birim maliyetinin daha fazla olduğu nitekim, başvuru sahibi tarafından verilen birim fiyatın (5,78 TL/m3) da idarece öngörülen birim fiyatın (3,58 TL/m3)üzerinde olduğu görülmüştür. Neticede, kazı iş kalemi için idareye göre daha sert zeminde kazı yapılacağını kabul ederek farklı bir poz üzerinden, idarenin birim fiyatına göre daha yüksek fiyat teklif eden başvuru sahibinin açıklamasının, ihale komisyonunca uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Komisyonun üçüncü ve beşinci gerekçeleri: Sunulan hesap cetvelinde, idarenin pursantaj listesinde yer alan 26.206/C, 26.351/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı imalatlar yerine sırasıyla 26.206/C1, 26.351/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 imalatlara yer verilmesi; bekçi kulübesi inşaat imalatları için idarenin pursantaj listesinde yer alan 26.302/C, 26.351/C ve 26.702/C poz numaralı imalatlar yerine sırasıyla 26.302/C1, 26.351/C1 ve 26.702/C1 imalatlara yer verilmesi.

Gerekçelerde yer alan imalat iş kalemlerinin tamamı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tanımı ve birim fiyatı belirlenerek yayımlanan imalat iş kalemleri olup, anılan Bakanlık bünyesinde faaliyet gösteren Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 24.03.2011 tarih ve 412/-522 sayılı kararı ile 01.01.2011 tarihinden geçerli olmak üzere 26.206/C, 26.302/C, 26.351/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı imalat iş kalemlerinin Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tarifeleri Eki Fiyat Listesinden çıkartılmasına, çıkartılan iş kalemlerinin yerine ise 26.206/C1, 26.302/C1, 26.351/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 poz numaralı imalat iş kalemlerinin eklenmesine karar verilmiştir. Başka bir ifadeyle, idarenin pursantaj listesinde yer alan, yukarıda yer verilen imalat iş kalemleri 01.01.2011 tarihinden itibaren kullanımdan kaldırılmıştır.

Öte yandan kullanımdan kaldırılan söz konusu iş kalemleri ile bunların yerini alan iş kalemlerinin analizleri mukayese edildiğinde; iş kalemleri bünyesinde bulunan bazı girdi miktarlarının küçük oranlarda düşürülmesi dışında çok büyük bir değişikliğin bulunmadığı gözlemlenmiştir. Örneğin, 26.206//C ve 26.206/C1 poz numaralı iş kalemlerinin analizleri karşılaştırıldığında, yegane değişikliğin iş kalemleri bünyesinde bulunan 04.416/C001 poz numaralı renkli mermer girdisinin miktarının 0,26 m2’den 0,22 m2’ye düşürülmüş olmasıdır. Aynı şekilde, sırasıyla 26.302/C, 26.702/C ve 26.752/C poz numaralı iş kalemleri ile 26.302/C1, 26.702/C1 ve 26.752/C1 poz numaralı iş kalemleri arasındaki farklar da bunların bünyesinde bulunan renkli mermer girdi miktarlarının 0,26 m2’den 0,22 m2’ye düşmesinden ibarettir. Son olarak, 26.351/C poz numaralı iş kaleminin yerine gelen 26.351/C1 poz numaralı iş kaleminde diğer girdiler sabit kalmak üzere sadece 26.351/C poz numaralı iş kaleminin bünyesinde bulunan 0,01 m3’lük alçı harcı girdisi yerine 0,80 kg fayans ve seramik derz dolgu malzemesi girdisi bulunmaktadır.

Yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin pursantaj listesinde yer alan ve Yüksek Fen Kurulu Kararı ile Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tarifeleri Eki Fiyat Listesinden çıkartılan iş kalemleri yerine yapım koşulları bakımından önemli değişiklik içermeyen güncel iş kalemlerini kullanması sebebiyle açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı düşünülmektedir.

Komisyonun dördüncü gerekçesi: Bekçi kulübesi inşaat imalatları arasında yer alan B16 poz numaralı iş kalemine sunulan hesap cetvelinde yer verilmemesi.

İdarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelleri incelendiğinde; bekçi kulübesi inşaat iş grubunda yer alan B16 (4 adet menteşenin yerine takılması) iş kalemi için öngörülen maliyetin 7,44 TL olduğu görülmüş, ihale konusu işin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınarak ihale edildiği, dolayısıyla, ihale sürecinin sonucunda yüklenici ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı, yüklenicinin bu tür teklif alınan işlerde ihale konusu işi sözleşme ekinde yer alan proje ve mahal listelerine göre yapmayı taahhüt ederek iş için toplam teklif verdiği hususları birlikte dikkate alındığında, söz konusu iş kalemi gibi işin yapılabilirliğini etkilemeyecek cüzi tutarda (yaklaşık maliyetin % 0,0004 (milyonda dört) bir imalata hesap cetvelinde yer verilmediği gerekçesiyle açıklamanın uygun bulunmamasının isabetli olmadığı düşünülmektedir.

Komisyonun altıncı gerekçesi: Sorgulamaya tabi tutulan 33 adet iş kalemi için başvuru sahibinin hesap cetvelinde idarece öngörülen miktarlardan fazla miktarlar öngörmesi ve bu durumun isteklinin aleyhine olması nedeniyle işin yapılabilirliğini etkilemesi.

Sorgulamaya tabi tutulan 33 adet iş kalemi için idarenin ve başvuru sahibinin öngördüğü imalat miktarları aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kalemi

İdarenin Öngördüğü Miktar

Başvuru Sahibinin Öngördüğü Miktar

Oran

1

23.014

94,527

101,000

0,0685

2

23.015

97,998

102,500

0,0459

3

16.059/1A

1.322,170

1.500,000

0,1345

4

21.011

9.656,540

10.025,000

0,0382

5

16.058/1A

881,382

1.045,000

0,1856

6

23.244/F1

4.518,000

4.800,000

0,0624

7

19.055/C1

1.366,420

1.429,170

0,0459

8

904.223

1,000

1,000

0,0000

9

26.007/112A

2.407,440

2.500,000

0,0384

10

27.531/MK

4.184,850

4.340,000

0,0371

11

23.176

7.221,240

7.623,000

0,0556

12

21.210

733,320

750,000

0,0227

13

26.802/MK

546,300

560,000

0,0251

14

27.535/MK

3.091,850

3.207,000

0,0372

15

18.071/2/MK

358,402

367,000

0,0240

16

MSB.919

256,000

250,000

-0,0234

17

25.048/1

3.636,550

3.740,000

0,0284

18

21.054

9.186,621

9.440,000

0,0276

19

18.465/2

842,120

865,000

0,0272

20

23.244/E1

1.332,160

1.400,000

0,0509

21

751.101

2,000

2,000

0,0000

22

17.155/MK

1.067,480

1.100,000

0,0305

23

26.622/C

533,500

550,000

0,0309

24

23.152

3.318,182

3.400,000

0,0247

25

27.581/MK

3.036,150

3.120,000

0,0276

26

18.460/1

767,360

850,000

0,1077

27

15.001/1A

6.615,000

7.500,000

0,1338

28

21.066

4.564,437

4.650,000

0,0187

29

27.560/7

1.234,940

1.300,000

0,0527

30

28.097

235,570

243,000

0,0315

31

27.501/A

1.359,010

980,000

-0,2789

32

152.1706/7

1,000

1,000

0,0000

33

19.053/2B

705,890

750,000

0,0625

Tablodan görüleceği üzere, sorgulamaya tabi tutulan 33 adet iş kaleminin 31 adedi için başvuru sahibinin, hesap cetvelinde idarece yaklaşık maliyet hesaplaması esnasında öngörülen miktarlardan daha fazla miktarda (genel olarak % 5 mertebelerinde) imalat yapılmasının öngördüğü, sadece 27.501/A ve MSB.919 poz numaralı imalatlar için tersi durumun söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Bina yapımına dair ihalelerin kural olarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi yasa gereği zorunludur. Bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu tür ihalelerde, istekliler teklif ettikleri fiyat ile ihale konusu işin bir bütün olarak sözleşme ve ekindeki proje ve dokümanlara uygun bir şekilde yapımını taahhüt etmektedirler.

Öte yandan, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibi tarafından sunulan hesap cetvelinde öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyette öngörülen miktarlara göre fazla olmasının isteklinin aleyhine değil lehine bir durum olduğu düşünülmektedir. İsteklinin işin yapımı esnasında gerçekte olduğundan daha fazla imalat yapacağını öngörerek teklifini hazırlaması onun mali anlamda güvenli noktada olması olarak değerlendirilmelidir. Dolayısıyla idareye göre fazla miktarda imalat hesaplayarak teklifini oluşturan isteklinin açıklamasının bu gerekçe ile uygun bulunmamasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Komisyonun başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterdiği açıklama kapsamında sunulan analiz girdileri tablosunda bazı rayiçlere (03.001, 04.013/2, 04.002/3, 04.111, 04.256, 04.611, 04.709/3, 04.709/5, 04.691/D, 04.691/E) yer verilmediği şeklindeki yedinci tespitinin yerinde olmadığı hususu idarece şikayete verilen cevap ekindeki inceleme raporunda belirtildiğinden, anılan gerekçeye ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Öte yandan, ihale komisyonunca ileri sürülmemekle birlikte idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işlemine iki farklı gerekçe eklendiği görülmüştür. Bu iki gerekçe aşağıda incelenmiştir.

İdarenin birinci gerekçesi: Sorgulamaya tabi tutulan 27.531/MK, 27.535/MK, 27.581/MK ve 15.001/1A poz numaralı iş kalemlerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan karsız birim fiyatların altında fiyat teklif edildiği, karsız birim fiyatlar ile teklif edilen birim fiyatlar arasındaki farkın ise anılan iş kalemleri için sunulan analizlerde kar hariç analiz tutarının % 3’üne eşit ve altındaki girdilerin fiyatlarının ve işçilik girdilerinin fiyatlarının düşürülmesi suretiyle sağlandığı, kar hariç analiz fiyatının % 3’üne eşit ve altındaki tutardaki girdiler ile saatlik asgari ücrete eşit işçilik girdileri için açıklama istenilememesinden yararlanılarak yapılan açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 – 45.1.13. maddelerine uygun olmadığı.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklama incelendiğinde;

15.001/1A poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (2,78 TL/m3/1,25= 2,22 TL/m3)altında 2,12 TL/m3 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 03.501 poz numaralı alt iş kalemine ilişkin analiz sunulduğu, bu iki analiz tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

27.531/MK poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (10,16 TL/m2/1,25= 8,13 TL/m2) altında 6,93 TL/m2 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 10.041/MK ve 10.042/MK poz numaralı alt iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu, bu analizler tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının (4,53 TL/m3) altında 0,1 TL/m3 fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

27.535/MK poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (9,81 TL/m2/1,25= 7,85 TL/m2)altında 6,54 TL/m2 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 10.007/MK ve 10.042/MK poz numaralı alt iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu, bu analizler tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının (4,53 TL/m3) altında 0,1 TL/m3 fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

27.581/MK poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan anılan iş kaleme ait karsız fiyatın (6,56 TL/m2/1,25= 5,25 TL/m2)altında 4,71 TL/m2 birim fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında analiz ve iş kalemi bünyesinde bulunan 10.001/MK poz numaralı alt iş kalemine ilişkin analizlerin sunulduğu, bu analizler tetkik edildiğinde; işçilik girdilerinin tümüne 3,73 TL/sa, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının (4,53 TL/m3) altında 0,1 TL/m3 fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için ise, söz konusu Bakanlık tarafından yayımlanan rayiç fiyatların teklif edildiği,

Tespit edilmiştir. Neticede, başvuru sahibi tarafından anılan iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan karsız birim fiyatları altında fiyat öngörülmesine karşın iş kalemi bünyesindeki işçilik girdilerinin tümüne brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan saatlik ücretin, kar hariç analiz fiyatının % 3’ünden düşük tutarda olması nedeniyle açıklama istenilmeyen 04.031 (su) poz numaralı girdi için ise yayımlanan rayiç fiyatının çok altında fiyat verilmesi suretiyle Tebliğin 45.1.13 üncü maddesinde bulunan açıklayıcı belgeler sunulmaya gerek olmaksızın teklif edilen fiyatların açıklandığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, söz konusu iş kalemlerine dair açıklamalarda (analiz ve alt analizlerde) Tebliğ’e aykırı herhangi bir husus bulunmadığından, bu gerekçenin yerinde olmadığı düşünülmektedir.

İdarenin ikinci gerekçe: Sorgulamaya tabi tutulan 152-1706/7 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibince Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 152-1706 ve 152-1707 poz numaralı iş kalemlerine ait birim fiyatlar üzerinden enterpolasyon yapılarak yapılan açıklamanın uygun olmadığı.

Yapılan incelemede sorgulamaya tabi tutulan 152-1706/7 poz numaralı (180.000 Kcal/H K. Yak. Otom. Yük. Kal. Kazanı) iş kalemine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca doğrudan yayımlanan bir birim fiyatın bulunmadığı, ancak, 2011 yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları kitabının 152-1700 poz numaralı (Sıcak su üretici, çelik malzemeden (kaynaklı) kalorifer kazanı: katı yakıtlı otomatik yüklemeli (stokerli): (TS-EN 12952-1, TS-EN 12952- 3, TS EN 303-5, TS 497). Ölçü: Adet, birimi: (Kcal/h) kW, İhzarat: % 80)) imalata ait notta ara değerler için enterpolasyon yapılabileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla 152-1706 poz numaralı (170.000 Kcal/h) imalat kalemine ait karsız birim fiyat (13.052,85 TL/adet / 1,25= 10.442,28 TL/adet) ile 152-1707 poz numaralı (200.000 Kcal/h) imalat kalemine ait karsız birim fiyat (15.663,40 TL/adet / 1,25= 12.530,72 TL/adet) arasında enterpolasyon yapıldığında sorgulamaya tabi tutulan iş kalemine ait ara karsız birim fiyat (10.442,28+(12.530,72-10.802,28)/3=) 11.138,43 TL/adet olarak hesaplanmıştır. Başvuru sahibi anılan imalat kalemi için yukarıda enterpolasyon yapmak suretiyle hesaplanan karsız birim fiyatın (11.138,43 TL/adet) üzerinde 11.250,00 TL/adet fiyat teklif etmiş olup, ayrıca teklif edilen tutarı tevsik eden analiz de sunmuştur. Netice itibariyle, başvuru sahibinin söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamasında mevzuat aykırı herhangi bir husus bulunmadığından, idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle, incelemeye konu ihalede düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi