KİK Kararı: 2011/UY.II-3840

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/073
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 21.11.2011
Karar No : 2011/UY.II-3840
BAŞVURU SAHİBİ:
Levent Yapı Turizm Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. , ESKİ EDİRNE CADDESİ YILMAZ APT. B BLOK NO:50 KAT.1 KIRKLARELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çevre Ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Dsi 2.Bölge Müdürlüğü, Kazim Dirik Mah. Sanayi Cad. No:39 35100 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/143463 İhale Kayıt Numaralı "Su Sondaj Kuyusu Açtırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[3541].(0220)./2011-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Su Sondaj Kuyusu Açtırılması” ihalesine ilişkin olarak Levent Yapı Turizm Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 19.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.10.2011tarih ve 46710sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.10.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, maliyet analizi ve analiz bileşenleri kriterleri incelendiğinde, işçilik giderleri, malzeme ve makine amortismanları, nakliye giderleri ile kira giderlerinin gerekli kriterleri ve analiz bileşenlerini taşımadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

29.09.2011 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, bu isteklilerden Musa Serkan Kocacık-Kocacık Mühendislik ve Müşavirlik’in teklifinin, teklif dosyasında sondaj makinesine sahip olduğunu gösteren belgelerin eksik olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilerek hesaplanan sınır değerin (101.342,78 TL) altında teklif veren 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, bu isteklilerden Egesu Mad. Sond. Müh. Zem. Yapı Test Lab. San. Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Ay Ege Sondaj Ziraat Mak. İnş. Gıd. Tur. Sey. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunduğu ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Ertuğrul Ünal-Erler Sondaj Mühendislik’in sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine uygun olarak önemli bileşenler ile yazı ekinde yer alan söz konusu işin % 80’lik kısmını içeren pursantaj listesine uygun olarak açıklamanın yapılması istenilmiş, yazının ekinde yer alan pursantaj listesi incelendiğinde, 2 iş kaleminin belgelere dayalı olarak açıklanmasının, diğer 3 iş kaleminin fiyatlandırılmasının istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, hesap cetvelini, iş kalemlerine ilişkin analizler ile alt analizleri, malzeme ve makinelere ilişkin proforma faturaları, alış faturaları ile ruhsat örneklerini sunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin 45 inci maddesinde; “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” nun hazırlanması, bununla birlikte “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ne göre sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarının, “sıralı analiz girdileri tablosu” na göre ise açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sahiplerine açıklama isteme yazısı ile birlikte bildirilmesi gerekmektedir. 28.10.2011 tarih ve 407270 sayılı yazı ekinde gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda ise idarece, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde sorgulamaya esas iş kalemlerinin belirtildiği, ancak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmediği görülmüştür. Bu itibarla, idarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yapılması gereken işlemler yerine getirilmediği için istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığını sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkanı bulunmamaktadır. Değerlendirmenin mevzuata uygun bir şekilde yapılmasını temin için idarece sorgulamaya esas iş kalemleriyle birlikte açıklama istenilmeyecek analiz girdi listesinin de hazırlanarak, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilere gönderilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenerek, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas iş kalemleriyle birlikte bu girdi listesinin de sunulması, bu yazı ile teklif fiyatları sınır değerin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda yer alan;

_“…..aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu ”nun hazırlanması gerekmektedir. 28.10.2011 tarih ve 407270 sayılı yazı ekinde gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda ise, idarece, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde sorgulamaya esas iş kalemlerinin belirtildiği, ancak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmediği görülmüştür. Bu itibarla, idarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yapılması gereken işlemler yerine getirilmediği için, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığını sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkanı bulunmamaktadır. Değerlendirmenin mevzuata uygun bir şekilde yapılmasını temin için idarece sorgulamaya esas iş kalemleriyle birlikte açıklama istenilmeyecek analiz girdi listesinin de hazırlanarak, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilere gönderilmesi gerekmektedir. _

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenerek, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas iş kalemleriyle birlikte bu girdi listesinin de sunulması, bu yazı ile teklif fiyatları sınır değerin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” gerekçelerine dayanılarak, idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye ilişkin alınan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihalede aşırı düşük sınır değerin altında en düşük fiyat teklifi veren istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaların idarece uygun bulunması işlemleri ile idarece tekliflerin değerlendirilmesine yönelik yapılan bütün işlemlerin iptal edilerek, aşırı düşük teklif aşamasında sorgulamaya tabi tutulacak iş kalem/gruplarının her birine ilişkin olarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmesi, mevcut yapılmış açıklamalar ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın yapılan tespitler doğrultusunda yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece hesaplanan, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturan iş kalemlerine ait analizlerin hazırlandığı, ancak bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak sıralı analiz girdileri listesinin hazırlanmadığı, idarece hesaplanan sınır değerin altında üç isteklinin kaldığı, bu isteklilerden en düşük fiyat teklif sahibi olan istekli ile Ay Ege Sondaj Ziraat Mak. İnş. Gıd. Tur. Sey. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, aşırı düşük sorgulama yapılması gereken üç istekliden idarece, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde sorgulamaya esas iş kalemlerinin belirtildiği, ancak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmediği, yukarıda bahsi geçen Tebliğ açıklamalarına aykırı olarak, idarece oluşturulan “ Sıralı İş Kalemleri/grupları” listesindeki her bir iş kalemine yönelik olarak “ açıklama istenilecek-istenilmeyecek analiz girdileri ” listesinin oluşturulmadığı, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama işlemini kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde gerçekleştirmeden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan en düşük teklif sahibi istekli üzerinde bırakıldığı hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri için isteklilerden açıklama yapılması istenilemeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesi ile bu listedeki iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında sorgulama verecek istekliye verilmesi, oluşturulan bu tablolardan yararlanılarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurları aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyecektir. İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifinin tümü üzerinden yapmış olduğu açıklamaların tevsiki amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında, Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan bu istekliden bu belgelerin tekrar istenmesinin mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine aykırı olduğu aşikardır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerin yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesinde belirtilen iş kalemlerinin tüm bileşenleri üzerinden vermiş oldukları açıklamalar ve bunların tevsiki amacıyla sunulan bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek olmadığı, bu belge ve bilgilerin aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerden tekrar istenmesi hususu ile aşırı düşük teklif açıklamasına cevap vermeyen istekliden yeniden aşırı düşük sorgulama yapılması hususlarının hukuka, mevzuata ve ihale mantığına aykırı olduğu aşikardır.İdarece yapılan değerlendirmelerin, daha önce isteklilerin idareye sunmuş olduğu sıralı iş kalemi analizleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini anılan Tebliğin ilgili hükümlerine göre yaklaşık maliyet hesabında kullandığı analizler üzerinden belirleyerek yapması gerekmektedir. Sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri üzerinde daha önce sorgulama yapılan analiz ve analiz girdileri için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilerek kabul edilmesi gerektiği, diğer yandan aşırı düşük sorgulamaya cevap vermeyen istekli nezdinde tekrar sorgulamanın yapılmaması ve idarece belirlenen sıralı iş kalemleri analizleri içerisinde sorgulama yapılması gerekmediği halde sorgulanarak kabul edilmeyen analiz girdileri de varsa, bunların göz ardı edilip ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kurul çoğunluğunca alınan” düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi