KİK Kararı: 2011/UY.II-3779

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/072
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 14.11.2011
Karar No : 2011/UY.II-3779 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Cengiz Tosun - Mustafa Kurt, KEMERKAYA MAHALLESİ KUNDURACILAR CADDESİ NO:32 KAT.2 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Trabzon Belediyesi Etüd Proje Müdürlüğü, Gülbaharhatun Mahallesi Atapark Mevkii 0 61100 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/148866 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon 2011 Eyof Spor-Hatıra Parkı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[3569].(0224)./2011-73E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Trabzon Belediyesi Etüd Proje Müdürlüğü tarafından 30.09.2011 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Trabzon 2011 Eyof Spor Hatıra Parkı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Cengiz Tosun - Mustafa Kurt İş Ortaklığı’nın 20.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.10.2011 tarih ve 46945 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. 20.10.2011 tarihli şikayet başvurularının “şikayet dilekçesinin yalnızca özel ortak Cengiz Tosun tarafından imzalanmış oluğu, anılan kişinin iş ortaklığını temsil yetkisinin bulunduğunu tevsik eden belge sunulmadığı” gerekçesiyle şekil yönünden reddedildiği, oysa Cengiz Tosun imzalı söz konusu dilekçesi ekinde her iki ortağın da imzalamış olduğu ek bir dilekçenin sunulmasına karşın, idarece bahse konu dilekçenin dikkate alınmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun tevsik edilmediği, teklif bedeli ile all risk sigorta bedeli, şantiye giderleri, SSK giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediği, söz konusu istekli tarafından sunulan analizlerdeki işçilik ve makine girdi miktarlarının idare tarafından öngörülen miktarlardan makul sayılamayacak derecede düşük olduğu, analizlerde yer verilen saatlik işçilik ücretinin yürürlükteki brüt asgari ücretin altında belirlendiği, 17.136, 15.006/1, 23.010, 16.003/MK, 16.045/1MK, 21.011, Özel 26 poz nolu kalemlere ilişkin sunulan analizlerde nakliye giderinin hesaplanmadığı, 19.023/2, Özel 13, Özel 19, Özel 24, Özel 23, Özel 6, Özel 8, Özel 11, Özel 4, Özel 5, Özel 12, Özel 9, Eyof Elek-4, Özel 16, Özel 7 pozlarına ait analiz girdilerinin teknik şartnameye uygun olarak belirlenmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinde;

“…(4) Şikayet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.

…(8) Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.” hükmü bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; başvuru sahibi Mustafa Kurt - Cengiz Tosun İş Ortaklığı’nın teklif dosyası kapsamında sunulan iş ortaklığı beyannamesinde Mustafa Kurt’un pilot ortak olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından 17.10.2011 tarihinde tebellüğ edilen kesinleşen ihale kararına yönelik olarak 20.10.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

20.10.2011 tarih ve 173471 sayı ile idarenin kayıtlarına alınan şikayet dilekçesinin Cengiz Tosun tarafından imzalandığı, söz konusu dilekçede; “30.09.2011 tarihinde ihalesi yapılan Trabzon 2011 Eyof Spor Hatıra Parkı İnşaatı İşinin ihale kararına itiraz ediyoruz. Bu nedenle belediyeniz tarafından gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederiz.” ifadesine yer verildiği, anılan dilekçenin ekinde ise Mustafa Kurt ve Cengiz Tosun imzalı 6 sayfadan ibaret şikayet dilekçesinin sunulduğu, bahse konu dilekçede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığının iddia edildiği tespit edilmiştir.

İdarenin 24.10.2011 tarih ve 932 sayılı cevap yazısında ise “20.10.2011 tarihli, Cengiz Tosun imzalı olarak idareye verilen dilekçede özetle, bir istekli hakkında yapılan aşırı düşük sorgulamasının usulüne uygun olmadığı ve bu isteklinin sorgulamaya verdikleri cevapların yeterli olarak kabul edilmemesi gerektiğine yer verilmiştir.

Başvuru üzerine yapılan incelemede; 30.09.2011 tarihinde ihalesi yapılan yukarıda ihale kayıt no’su belirtilen Trabzon 2011 Eyof Spor Hatıra Parkı İnşaatı işine Mustafa Kurt- Cengiz Tosun Ortak Girişimi olarak katıldıkları, tüm belgeleri ve teklifleri müştereken imzaladıkları, başvuru dosyasında ortak girişimin herhangi bir ortağa ortaklığı temsil etmesi için bir yetkilendirmenin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle itiraz, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin sekizinci bendine uygun olmadığından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin yedinci bendinin (c) alt bendine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.” ifadesine yer verilmiştir.

02.11.2011 tarih ve 3423 sayılı yazımız ile idareye “başvuru sahibi Cengiz Tosun- Mustafa Kurt İş Ortaklığı tarafından sunulan ve 20.10.2011 tarih ve 17374 sayı ile kayıtlara alınan şikayet dilekçesinin kaç sayfadan ibaret olduğu, anılan dilekçe ekinde başvuru sahibi tarafından başka bir dilekçe sunulmuş ise kayıtlara alınıp alınmadığı” hususu sorulmuş, idarenin 04.11.2011 tarih ve 30030 sayılı cevap yazısında “söz konusu itiraza yönelik olarak idareye verilen dilekçenin tek başvuru olarak verildiği, ekindeki iki imzalı belgelerin ise kayıtlara girmediği gibi başvuru dilekçesinde de ek olarak verildiğinin belirtilmediği” ifade edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin yukarıda aktarılan 8 inci maddesi çerçevesinde, iş ortaklığı adına yapılacak şikayet başvurularında dilekçenin her iki ortak tarafından ya da pilot ortak tarafından veya kendisine temsil yetkisi verilen özel ortak tarafından imzalanması zorunludur.

Başvuru sahibinin 20.10.2011 tarihinde idarenin kayıtlarına alınan şikayet dilekçesinin üst yazısının yalnızca özel ortak tarafından imzalanmış olduğu görülmekle birlikte, söz konusu dilekçenin ekinde yer verilen ve aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun gerçekleştirilmediğine ilişkin iddiaların yer aldığı dilekçede her iki ortağın da imzasının bulunduğu görülmüştür.

Şikayet dilekçesinin ekleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, idarenin 24.10.2011 tarih ve 932 sayılı cevap yazısında şikayet konusunun ek dilekçede yer verilen “aşırı düşük teklif sorgulaması”na yönelik olduğunun belirtildiği, dolayısıyla her iki ortağın da imzalamış olduğu dilekçenin 20.10.2011 tarihinde idareye sunulduğu göz önünde bulundurulduğunda, şikayet başvurusunun idare tarafından şekil yönünden reddedilmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, başvuruya konu “Trabzon 2011 EYOF Spor Hatıra Parkı İnşaatı” ihalesinin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, 12 kişinin teklif vermeye davet edildiği söz konusu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 7 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Özdoğan İnş. Taah. Mad. San. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.- Cem Aydemir’in teklifinin “teklif mektubu ve geçici teminat sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak, 6 isteklinin son yazılı fiyat tekliflerini vermeye davet edildiği görülmüştür.

İdarece geçerli olduğu tespit edilen 6 teklifin değerlendirmeye alınmasıyla 3.144.531,20 TL’lik bir sınır değer hesaplanmış, sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Özburak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çimen Turz. İnş. Ürn. ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Anılan isteklilere gönderilen 30.09.2011 ve 04.10.2011 tarihli yazılarda “…Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile pursantaj kaleminde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesine uygun olarak belgelemek suretiyle bilgi ve belgeleri imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmesi” istenilmiş ve yazı ekinde “analiz yapılacak iş kalemleri listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” gönderilmiştir.

Söz konusu isteklilerden Özburak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Çimen Turz. İnş. Ürn. ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise açıklama sunduğu ve açıklamasının yeterli görülerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

-İdarece açıklama yapılması gereken iş kalemleri arasında belirlenen 15.006/1A pozuna ilişkin sunulan analizde, analiz girdileri arasında yer alan ekskavatörün 1 saatlik ücreti için anılan istekli tarafından 50,00 TL birim fiyat öngörülmüştür.

Bununla birlikte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 03.501 poz nolu “ekskavatörün 1 saatlik ücreti” için 2011 yılı birim fiyatı (karsız) 70,64 TL olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü birim fiyat Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın karsız birim fiyatının altında olmasına rağmen, teklif açıklaması kapsamında bu fiyatı tevsik eden bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

-Bahse konu isteklinin Özel 16 poz nolu “40 x 40x 4 cm Ebatlı Patinatolu Renkli Bazalt Taş Plak ile Döşeme Kaplaması Yapılması” iş kalemi için sunduğu analizde, “40 x 40 x 4 cm ebatlı patinatolu renkli bazalt taş plak” için 43,00 TL birim fiyat öngördüğü belirlenmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, söz konusu fiyatı tevsik etmek üzere Nihak Granit’ten alınmış SMMM onaylı proforma fatura sunulmuştur. Proforma faturaya dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağında “40 x 40 x 4 cm ebatlı patinatolu renkli bazalt taş plak”ın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin 65,00 TL olduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede, proforma faturada öngörülen birim fiyatın, ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının üstünde olduğu, dolayısıyla söz konusu fiyatın mevzuata uygun tevsik edilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olarak belgelendirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Çimen Turz. İnş. Ürn. ve Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İdarenin “Trabzon 2011 Eyof Spor Hatıra Parkı İnşaatı” işini, 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile yaptığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir” , Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Uygulanacak ihale usulünün tespiti ” başlıklı 12 nci maddesinde de “İdare tarafından, Kanunun 18,19, 20 ve 21 inci maddelerindeki hükümler doğrultusunda, uygulanacak ihale usulü belirlenir. ……….” hükümleri yer almıştır. Bu hükümler karşısında ihalenin öncelikle açık ihale usulü ile yapılması esastır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesindeki şartların oluşması halinde ihalenin pazarlık usulü ile yapılması mümkün bulunmaktadır.

İhalenin hangi durumlarda pazarlık usulü ile yapılacağını belirleyen 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendinde, “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülmeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması ” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İdarenin, ihaleyi 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulü ile yapabilmesi için, madde metninde yer alan iki şartın bir arada ve birbirine bağlı olarak gerçekleşmesi zorunludur. Birinci şart, doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması, ikincisi ise, bu nedenlerle ihalenin ivedi olarak yapılması zorunluluğunun doğmasıdır.

İnceleme konusu ihalede, “doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen” bir durumun söz konusu olmadığı, idare tarafından “Bakanlıkça tahsis edilen ödeneğin” zamanında (yeni yıldan önce) kullanılması nedeniyle ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığı yönündeki gerekçenin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde pazarlık usulünün, ani ve beklenmeyen veya idarece önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması halinde kullanılabileceği dikkate alındığında, incelemeye konu ihalenin bu nitelikte bir ihale olmadığı ve bu nedenle ihalenin açık ihale usulü ile yapılması gerektiği, idarece seçilen söz konusu ihale usulünün 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkelere aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenle incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi