KİK Kararı: 2011/UY.II-3484

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/068
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 17.10.2011
Karar No : 2011/UY.II-3484
BAŞVURU SAHİBİ:
Aktekin İnşaat Taş. Temizlik Elektrik Elkt. Teks. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti., Yenişehir Mah. İnönü Cad. Belediye Eski Sarayı kat 2 No: 31 BİNGÖL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Gülabıbey Mahallesı 798 Sokak No:2 24100 ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/97852 İhale Kayıt Numaralı "Erzincan Şehit Cengiz Topel Mithatpaşa 12 Derslik İlköğretim Okulu Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.10.00.00-101.04-.Y.[3062].(G029)./2011-63Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Erzincan Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 29.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Erzincan Şehit Cengiz Topel Mithatpaşa 12 Derslik İlköğretim Okulu Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Aktekin İnşaat Taş. Temizlik Elektrik Elkt. Teks. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 26.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.09.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.09.2011tarih ve 41161sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;22.08.2009 tarihli Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.3 üncü maddesinde yer alan aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklif ekinde analizlerin istenmesi maddeleri ile aynı Tebliğin 45.1.5 ve 45.1.6 bentlerine aykırı değerlendirme yapıldığı, söz konusu değerlendirme neticesinde ihale uhdesinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edildiği, mevzuata uygun olmayan açıklama sunan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“(1) (Değişik:26/06/2010-27623 R.G./2 md.) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

….

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

SSıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

KKar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

((TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

8,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır. …” açıklaması yer almaktadır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama ve ekleri incelendiğinde; anılan istekli tarafından imalat kalemlerine ilişkin fiyatların tamamının, kamu kurum ve kuruluşlarınca (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulduğu, Tebliğe uygun olarak kullanılan fiyatlara ilişkin tablonun oluşturulduğu, söz konusu tabloda birim fiyatı kullanılan Kamu Kurum ve Kuruluşun adı, imalat kaleminin poz no’su, iş kaleminin adı, kar ve genel gider dahil ve hariç birim fiyat, teklif edilen kar ve genel gider ile teklif edilen birim fiyatın detaylı olarak belirtildiği, mevcut haliyle Tebliğde belirtildiği üzere söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı ve ispatlayıcı başka bilgi ve belge sunmalarına gerek olmadığı, başvuru dilekçesinde belirtilen mevzuat hükümlerinin 26.06.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile yürürlükten kaldırılmış hükümler olduğu anlaşılmakla birlikte,

Açıklama istenen 30 iş kalemine ilişkin hesap cetvelinde yer alan miktarlar ile yaklaşık maliyette yer alan miktarlar karşılaştırıldığında, tüm iş kalemleri için, istekli tarafından belirlenen miktarların yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan miktarlardan düşük olduğu, örneğin;

Poz no

İmalatın cinsi

Birimi

Yaklaşık maliyette yer alan miktar

Hesap cetvelinde yer alan miktar

15.001/2B

Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması

m3

3.031,61

1.800,00

16.002/MK

200 dozlu demirsiz beton

m3

769,52

205,00

23.152

Kutu profillerle pencere ve kapı yapılması

kg

2071,67

1.765,00

25.048/1A

Yeni sıva yüzeylerine macun çekilerek 2 kat plastik boya yapılması

m2

3.117,25

2.750,00

25.048/2

Saten alçılı yüzeylere astar çekilerek 2 kat plastik badana yapılması

m2

2.884,53

1.965,00

şeklinde miktar farklılıklarının bulunduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen yapım işlerinde, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan işlerde olduğu gibi imalat iş kalemleri ve metrajlar idarece ihale dokümanı kapsamında verilmediğinden, isteklilerin tekliflerini uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak ve projede yer alan bütün imalat kalemlerini kapsayacak şekilde hazırlamak durumunda oldukları, dolayısıyla, teklif verilecek matbu bir teklif cetveli bulunmadığı dikkate alındığında; istekliler tarafından sunulan hesap cetvellerinde yer alan imalat kalemi miktarlarında, ihale sonucunu etkilemeyecek ve hesap hatası olarak değerlendirilebilecek oranda kalmak kaydıyla farklılıklar oluşmasının doğal olduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada yer alan tüm kalemler itibariyle imalat miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında yer alan miktar farklılıklarının ihalenin sonucunu etkileyecek ve hesap hatası olarak değerlendirilemeyecek oranda yüksek olduğu, dolayısıyla Şahinler İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde ise; ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, imalat kalemlerine ilişkin fiyatların tamamının, kamu kurum ve kuruluşlarınca (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulduğu, yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu olmadığı ve ispatlayıcı başka bilgi ve belge sunmalarına gerek olmadığı, ancak aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tüm kalemler itibariyle imalat miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında yer alan miktar farklılıklarının ihale sonucunu etkileyebilecek ve hesap hatası olarak değerlendirilemeyecek oranda olduğu, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan Şahinler İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şahinler İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi