KİK Kararı: 2011/UY.II-3465

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/068
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 17.10.2011
Karar No : 2011/UY.II-3465
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydın İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Sümer Mah. Atatürk Bulvarı Çolak Apt. No:134/2 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa İl Özel İdaresi İmar Ve Yapı İşleri Daire Başkanlığı, Beyazıt Mah. Ankarayolu Cad. No:13 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/75309 İhale Kayıt Numaralı "Bursa İli İznik İlçesi Atatürk İlköğretim Okulu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[3116].(0224)./2011-61Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa İl Özel İdaresi İmar ve Yapı İşleri Daire Başkanlığıtarafından 20.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bursa İli İznik İlçesi Atatürk İlköğretim Okulu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Aydın İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.09.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 19.09.2011tarih ve 41766sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) Başvuruya konu ihaleye teklif veren isteklilerin iş deneyim belgelerinin uygun olmadığı, söz konusu isteklilerin idari şartnamenin 7 nci maddesinde istenilen iş deneyim tutarını sağlayıp sağlamadıklarının yeniden incelenmesi gerektiği,

2 ) Başvuruya konu ihaleye teklif veren isteklilerin bilanço değerlerinin idari şartnamenin 7 nci maddesinde belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığının yeniden incelenmesi gerektiği,

3 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun sunmadığı, söz konusu isteklinin teklif açıklaması kapsamında proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmediği, anılan istekli tarafından sunulan analizlerde işçilik ücretlerinin brüt asgari ücretin altında belirlendiği, bahse konu isteklinin “Özel imalatlar”a ilişkin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Bursa İli İznik İlçesi Atatürk İlköğretim Okulu İnşaatı” olarak belirtildiği,

Anılan şartnamenin teklif ve sözleşme türü başlıklı 19.1 inci maddesinde;“İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Aynı şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde, isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmek üzere; “ İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin” sunulmasının istenildiği,

7.6 cı maddesinde ise; “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan B/IV grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği veya Mimarlık” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin eki benzer iş grupları listesinin “(B) Üstyapı (Bina) Grubu İşler” başlıklı bölümünde B/IV grubu işler;

“1 .III.Grup işler

2. Çiftlik binaları ve depoları

3. Okul ve mahalle ölçeğinde spor tesisleri (temel eğitim okullarının veya işletme ve tesislerin spor salonları, jimnastik salonları, semt salonları vb.)

4. Temel eğitim okulları

5. İlçe tipi idari binalar

6. Yurtlar

7. Cezaevleri

8. Basımevleri, matbaalar

9. Konutlar

10. Tatil köyleri, kampingler v.b.

11. Gece kulübü, lokanta, kafeterya ve yemekhaneler

12. Küçük sanayi siteleri (Atölye, ticarethane, depo vb.)

13. Entegre tarım ve endüstri yapıları

14. Depolar, soğuk hava depoları, mezbahalar

15. Manej sahaları

16. Hal binaları

17. Sağlık tesisleri (sağlık ocakları, kamu sağlık dispanserleri, sağlık evleri)

18. Sağlık merkezleri, poliklinikler ve benzeri sağlık yapıları v.b.

19. Jeoloji, botanik ve tema parkları

20. Çevre düzenlemesi ve peyzaj işleri

21. İtfaiye istasyonları

22. Benzin istasyonları

23. Prefabrik yapı montaj ve kurma işleri

24. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” şeklinde belirlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, 19.08.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile idarece Piray Mim. İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’nin “ iş deneyim belgesinin benzer iş koşulunu karşılamadığı ve iş denetleme belgesinin tüzel kişi adına düzenlenmiş olduğu” gerekçesiyle, Kutluay İnş. Tes. Elek. Gıda San. Ltd. Şti.’nin teklifinin; “ iş deneyim belgesine konu işin ikmal inşaatı işi olduğu, ihaleye konu işin ise yeni bina inşaatı işi olduğu, sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş koşulunu karşılamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin iş deneyim belgelerinin ise uygun görüldüğü belirlenmiştir.

Yapılan incelenme sonucunda, idarenin iş deneyim belgelerine yönelik değerlendirmesinin yerinde olduğu tespit edilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli, sınır değerin üzerinde kalan istekliler arasında en düşük teklifi sunan Aslan Karakaş- Akaygil Yapı Res. Mim. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Yaşar Öztürk İnş. Turz. San. Tic. A.Ş.’nin sunduğu belgelere ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir:

- İhale üzerinde bırakılan istekli olan Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyimini tevsik etmek üzere, “Anadolu Öğretmen Lisesi Pansiyon İnşaatı” işine ilişkin olarak Bursa Valiliği tarafından düzenlenmiş 01.02.2010 tarih ve 309 sayılı iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu işin sözleşme tarihinin 07.02.2006, geçici kabul tarihinin 04.08.2007 ve belge tutarının 2.510.671,00 TL olduğu görülmüştür.

Bahse konu belgenin B/IV grubu işler kapsamında olduğu ve belge tutarının idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde öngörülen teklif edilen bedelin %80 ‘inden az olmama şartını sağladığı tespit edilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin, idari şartnamenin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin düzenlendiği 7 nci maddesinde öngörülen şartları sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ve sınır değerin üzerindeki teklifler arasında en düşük teklifi sunan Aslan Karakaş- Akaygil Yapı Res. Mim. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklif dosyası incelendiğinde,

Pilot ortak Aslan Karakaş’ın Bursa Valiliği tarafından “Çıraklık Eğitim Merkezi İnşaatı” işine ilişkin olarak düzenlenmiş, 08.04.2008 tarih ve 1608 sayılı iş denetleme belgesini sunduğu, söz konusu işin sözleşme tarihinin 12.04.2006, geçici kabul tarihinin 19.12.2006 ve belge tutarının 1.514.876,00 TL olduğu belirlenmiştir. Bahse konu belgenin güncellenmiş tutarının 2.310.327,92 TL olduğu, anılan isteklinin ticaret ve sanayi odasına kayıt tarihinin ise 1995 olduğu dikkate alındığında, pilot ortağın iş deneyim tutarının tamamını sağladığı anlaşılmıştır.

Özel ortak Akaygil Yapı Res. Mim. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyimini tevsik etmek üzere, Osmangazi Belediye Başkanlığı tarafından “Osmangazi Belediyesi II. Murathan Hamamı Restorasyon Projesi Engelliler Rehabilitasyon Merkezi İnşaatı İşi”ne ilişkin 14.05.2009 tarih ve 18455 sayılı iş bitirme belgesini sunduğu, sözleşme tarihinin 21.01.2008, geçici kabul tarihinin 16.03.2009 ve belge tutarının 711.115,65 TL olduğu belirlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin 7 nci fıkrasında yer alan; “İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler.” hükmü uyarınca özel ortağın sunduğu belgenin istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ını sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

- Sınır değerin üzerindeki teklifler arasında en düşük ikinci teklifi sunan istekli olan Yaşar Öztürk’ün teklif dosyası incelendiğinde, söz konusu isteklinin Osmangazi Belediye Başkanlığı tarafından “Osmangazi Belediyesi Hizmet Binası İnşaatı İşi”ne ilişkin 09.08.2004 tarih ve 2837 sayılı iş bitirme belgesini sunduğu, işin sözleşme tarihinin 14.06.2001, geçici kabul tarihinin 29.12.2003 ve belge tutarının (2011 BF ile) 1.628.031.066.944 TL olduğu görülmüştür.

Anılan isteklinin sunduğu belgenin benzer iş koşulunu karşıladığı ve 7.915.660,23 TL’lik güncellenmiş tutarının teklif edilen bedelin % 80’inden az olmama şartını sağladığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde;

“ İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu ve bilançonun gerekli görülen bölümleri veya bu belgelere eşdeğer belgeler.

Bu durumda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,gerekir ve bu üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise üç önceki yılın belgeleri ile dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve ikinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, 19.08.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile Hayranoğulları Mim. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve Piray Mim. İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin “teklif dosyası kapsamında bilanço sunulmadığı” , ZA İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin; “ 2010 yılı bilançosunda cari oran ile borç oranının yeterli olmadığı, 2010-2009 yılları bilançolarında kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının yeterli olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin bilanço değerlerinin ise idarece uygun görüldüğü anlaşılmıştır.

Yapılan incelenme sonucunda, idarenin isteklilerin bilançolarına yönelik değerlendirmesinin yerinde olduğu tespit edilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli, sınır değerin üzerinde kalan istekliler arasında en düşük teklifi sunan Aslan Karakaş- Akaygil Yapı Res. Mim. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Yaşar Öztürk İnş. Turz. San. Tic. A.Ş.’nin sunduğu belgelere ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir:

- İhale üzerinde bırakılan istekli olan Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin yeminli mali müşavir onaylı 2010 ve 2009 yılları bilançolarını sunduğu, söz konusu bilançolardaki değerlerin ortalamasının cari oran için 0,78, özkaynak oranı için 0,33 ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranı için 0,22 olduğu görülmüş, dolayısıyla idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde belirtilen şartları karşıladığı anlaşılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ve sınır değerin üzerindeki teklifler arasında en düşük teklifi sunan Aslan Karakaş- Akaygil Yapı Res. Mim. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklif dosyası incelendiğinde,

Pilot ortak Aslan Karakaş’ın serbest muhasebeci mali müşavir onaylı 2010 yılı bilançosunu sunduğu, söz konusu bilançoya göre cari oranın 1,36, özkaynak oranının 0,39 ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranın 0 olduğu görülmüş, dolayısıyla idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesine aranılan şartların sağlandığı belirlenmiştir.

Özel ortak Akaygil Yapı Res. Mim. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından serbest muhasebeci mali müşavir onaylı 2010 yılı bilançosunun sunulduğu, bilançodaki değerlere göre cari oranın 1,18, özkaynak oranının 0,16 ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının 0,29 olduğu tespit edilmiş olup, idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde belirtilen şartları sağladığı belirlenmiştir.

- Sınır değerin üzerindeki teklifler arasında en düşük ikinci teklifi sunan istekli olan Yaşar Öztürk’ün teklif dosyası incelendiğinde, anılan isteklinin serbest muhasebeci mali müşavir onaylı 2010 ve 2009 yılları bilançolarını sunduğu, söz konusu bilançodaki değerlere göre cari oranın 0,95, özkaynak oranının 0,33 ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının 0,36 olduğu, dolayısıyla idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde yer alan şartların sağlandığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalede, idarece 2.050.487,33 TL’lik sınır değer hesaplandığı, sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Nevzat Ektiricioğlu’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilere gönderilen 18.07.2011 tarihli yazılar ile “toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri/ gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli, yazı ekinde yer verilen açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinde yer alanlar hariç olmak üzere açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler” in 25.07.2011 tarihine kadar ihale komisyonuna sunulmasının istenildiği, Nevzat Ektiricioğlu’nun idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamanın ise idarece yeterli görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yer alan Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıda yer verilen hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, hesap icmal tablosu, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli, kamu kurum ve kuruluşları birim fiyat listesi, analizler, proforma fatura/fiyat tekliflerinin sunulduğu, hesap icmal tablosuna göre 2.011.000,00TL’lik toplam teklif bedeli içerisinde 192.086,38 TL tutarında müteahhit karı öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin sunduğu analizlerde işçilik saatlik ücretlerinin, 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararı uyarınca ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 3,54 TL’nin altında belirlenmediği görülmüştür.

Diğer yandan; idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek iş kalemleri arasında belirtilen 19.055/Özel 3 poz nolu “4 cm Kalınlıkta Karbon Takviyeli Ekspande Polistren Köpük Isı Yalıtım Levhaları ile Dış Duvarların Dıştan Isı Yalıtımı ve Isı Yalıtım Sıvası Yapılması”, 19.053/2 poz nolu “Zemine Oturan Döşemelerde 4 cm Kalınlıkta Yüzeyi Düzgün Ekstrüde Polistren Köpük ile Isı Yalıtımı Yapılması” iş kalemleri için öngörülen fiyatları tevsik etmek üzere fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

İstikrar kazanmış Kurul kararları uyarınca sunulan analizlerde ve fiyat tekliflerinde iş kalemini oluşturan girdilerin gösterilmediği, ayrıca ısı yalıtımı yapılması iş kalemi maliyetinin doğrudan fiyat teklifi alınan firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı anlaşılmış olup, anılan kalemler için öngörülen bedellerin fiyat teklifi ile tevsik edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 19.055/Özel 3 ve 19.053/2 poz nolu iş kalemleri için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmediği, , bahse konu isteklinin “Özel imalatlar”a ilişkin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olmadığı” na yönelik iddiası incelendiğinde; idarece açıklama istenen özel iş kalemleri olarak 19.055/özel3 ve 27.501/özel poz nolu kalemlerin belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından, 27.501/özel poz nolu iş kalemini tevsik etmek üzere sunulan analizin “250 kg çimento dozlu harç yapılması”, “300 kg çimento dozlu ince harç yapılması”, “su”, “sıvacı ustası”, “sıvacı usta yardımcısı” ve “düz işçi” girdilerini içerdiği, “250 kg çimento dozlu harç yapılması” ve “300 kg çimento dozlu ince harç yapılması” girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2011 birim fiyatlarının üzerinde fiyat teklif edildiği, diğer girdiler için 2011 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.5 inci maddesi çerçevesinde, anılan girdiler için analiz düzenlenmesi ve analizlere dayanak teşkil eden proforma fatura/fiyat teklifi sunulması zorunluluğu bulunmadığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte, 19.055/özel3 poz nolu analizi tevsik etmek üzere İzomet Isı Ses Su İzolasyonu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 nci maddesinde belirtilen maliyete dayalı açıklama yapılması halinde yazılması gereken ibareye yer verildiği, ancak 29.09.2011 tarih ve 3065 sayılı yazımız ile istenilen fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, söz konusu tutanağın “fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklama” yapılması halinde düzenlenmesi gereken tutanak yerine “tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama” yapılması halinde düzenlenmesi gereken tutanak olduğu görülmüştür.

Ayrıca, 904-223 poz nolu “4 duraklı 0,63/0,15 m/sn hızlı asansör” pozu için As Buras Asansör San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, buna karşın 29.09.2011 tarih ve 3064 sayılı yazımız ile istenilen fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, söz konusu tutanağın Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde yer alan (O.6) örneğe uygun düzenlenmediği ve mükellefin tespit yapılan döneme ait yasal defter tasdik bilgilerini içermediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olarak belgelendirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi