KİK Kararı: 2011/UY.II-3459

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/068
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 17.10.2011
Karar No : 2011/UY.II-3459
BAŞVURU SAHİBİ:
YDS Grup Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti., TURAN EMEKSİZ SOKAK KENT SİTESİ B BLOK NO:7/11 G.O.P. ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı, Karaalıoglu Parkı Içı 07100 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/87144 İhale Kayıt Numaralı "Çevre Duvarı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[3187].(0220)./2011-4Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Antalya Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığıtarafından 30.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çevre Duvarı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak YDS Grup Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 12.09.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.09.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.09.2011tarih ve 42625sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptal edilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 10.08.2011 tarihli ve 21436 sayılı "kesinleşen ihale kararının bildirilmesi" konulu yazı ile ihalenin firmaları üzerinde bırakıldığının bildirildiği, 09.09.2011 tarih ve 23468 sayılı "düzeltilmiş ihale kararının bildirilmesi" konulu yazıyla ise ihalenin bir başka firma üzerinde bırakıldığının, kendi firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiğinin bildirildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan firma tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece Kamu İhale mevzuatına uygun olarak incelenmediği, açıklamanın yeniden incelenerek komisyon kararının gözden geçirilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

30.06.2011 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, 10.08.2011 tarihinde alınan ihale komisyon kararıyla bu isteklilerden Minacan İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. – Karaoğlu Isıt. Soğ. Sis. Tes. Taah. San. İnş. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin, teklif dosyasında sundukları özel ortağa ait iş deneyim belgesinde belge tutarının bulunmadığı gerekçesiyle, Özmir İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. – Bir-Er Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin, teklif dosyasında sundukları özel ortağa ait iş deneyim belgesine konu işin idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif olarak değerlendirilen 8 isteklinin teklif fiyatları üzerinden hesaplanan sınır değerin (803.967,96 TL) altında teklif veren 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, bu isteklilerden 3 tanesinin bu sorgulamaya cevap vermediği, diğer isteklinin ise sunduğu açıklamanın idarece yetersiz bulunduğu, bu nedenle teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı,

İhale kararının bildirilmesi üzerine Özmir İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. – Bir-Er Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı iddiasıyla idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarece şikayetin haklı bulunarak Özmir İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. – Bir-Er Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak girişiminin teklifinin değerlendirmeye alındığı, sınır değerin yeniden hesaplandığı, anılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında kalması sonucunda aşırı düşük teklif açıklamasını sunmasının istenildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalenin düzeltici ihale komisyonu kararıyla anılan istekli üzerinde bırakıldığı, YDS Grup Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin 45 inci maddesinde; “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

……….

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdarece, Özmir İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. – Bir-Er Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak girişimine gönderilen 18.08.2011 tarih ve 22257 sayılı yazıda; “…teklifinizin 4734 sayılı Kanunun 38. Maddesi uyarınca maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini,

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelere dayalı olarak yazılı açıklamalarınızı,

ayrıca, idaremiz tarafından bu iş için hazırlanan ve yazımız ekinde verilen aşırı düşük sorgusuna esas iş kalemleri cetvelini ve bu cetveldeki her iş kalemi için ayrı ayrı hazırlayacağınız analizleri ..vermeniz… ” ifadelerine yer verilerek, yazının ekinde ihale konusu işin % 80’lik kısmını oluşturan 6 adet iş kaleminin sıralandığı ve anılan isteklinin bu kalemlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmasının istenildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından, 22.08.2001 tarihli yazının ekinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmuş, açıklama kapsamında hesap cetveline, 6 kaleme ilişkin analizlere ve alt analizlere yer vermiştir.

Yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, anılan isteklinin 16.058/1A ve 21.011 poz no’lu kalemler için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturdukları, söz konusu iş kalemleri için bunu belirten bir liste sundukları,

26.351/C poz no’lu “2 cm Kalınlığında Açık Traverten İle Duvar Kaplaması Yapılması” işi için analiz sundukları, analiz içerisinde bu iş kalemlerini oluşturan su, kenet demiri, açık renkli traverten, düz işçi ve mermer kaplama ustası için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin kullanıldığının yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığı ancak istekli tarafından bunun açıkça belirtilmediği, 10.009/MK/A poz no’lu “400 dozlu Harç”, 10.022/MK/A poz no’lu “500 dozlu Çimento şerbeti”, 10.061/1 poz no’lu “Alçı harcı” için alt analizlerin sunulduğu, bu alt analizlerde yer alan kalemler için de, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin kullanıldığının yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığı ancak istekli tarafından bunun açıkça belirtilmediği, alt analizler içerisinde yer alan nakliye giderleri için de analiz sunulduğu, bu analizlerden 07.006/B poz no’lu “Çimento nakli” için sunulan analizde yer alan 09.001/1 poz no’lu kalem için belirledikleri fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayicin altında olduğu, ancak bu fiyata nasıl ulaşıldığını gösteren bir açıklamaya yer verilmediği,

23.04 poz no’lu “8-12 mm İnce Nervürlü Çeliğin Bükülüp Döşenmesi” işi için analiz sundukları, bu analiz içerisinde yer alan 23.014 poz no’lu kalem için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen birim fiyatların kullanıldığı, nakliye gideri için ise analiz sunulduğu, bu analizlerden 07.006/C poz no’lu “Her Cins Betonarme, Profil, Lama Demirleriyle Sacların Nakli” için sunulan analizde yer alan 09.012/1 poz no’lu kalem için belirledikleri fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayicin altında olduğu, ancak bu fiyata nasıl ulaşıldığını gösteren bir açıklamaya yer verilmediği,

26.252/C poz no’lu “2 cm Kalınlığında Burdur Bej Mermer ile Duvar Kaplaması Yapılması” işi için analiz sundukları, analiz içerisinde bu iş kalemlerini oluşturan su, kenet demiri, burdur bej mermer, düz işçi ve mermer kaplama ustası için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin kullanıldığının yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığı ancak istekli tarafından bunun açıkça belirtilmediği, 10.009/MK/A poz no’lu “400 dozlu Harç”, 10.022/MK/A poz no’lu “500 dozlu Çimento şerbeti”, 10.061/1 poz no’lu “Alçı harcı” için alt analizlerin sunulduğu, bu alt analizlerde yer alan kalemler için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin kullanıldığının yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığı ancak istekli tarafından bunun açıkça belirtilmediği, alt analizler içerisinde yer alan nakliye giderleri için de analizlerin sunulduğu, bu analizlerden 07.006/B poz no’lu “Çimento nakli” için sunulan analizde yer alan 09.001/1 poz no’lu kalem için belirledikleri fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayicin altında olduğu, ancak bu fiyata nasıl ulaşıldığını gösteren bir açıklamaya yer verilmediği,

Özel-2 poz no’lu “Betonarme Perde Üzeri Korkuluk Yapılması” iş kalemi için de analiz sundukları, bu analiz içerisinde yer alan 23.176 poz no’lu ve 25.016 poz no’lu iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen birim fiyatların kullanıldığı, nakliye gideri için de alt analizlerin sunulduğu, bu analizlerden 07.006/C poz no’lu “Her Cins Betonarme, Profil, Lama Demirleriyle Sacların Nakli” için sunulan analizde yer alan 09.012/1 poz no’lu kalem için belirledikleri fiyatın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayicin altında olduğu, ancak bu fiyata nasıl ulaşıldığını gösteren bir açıklamaya yer verilmediği, 23.176 poz no’lu ve 25.016 poz no’lu iş kalemleri için analizde yer alan miktarlara nasıl ulaşıldığını gösteren hesaplama cetvelinin sunulduğu,

Görülmüştür.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” nun hazırlanması gerekmektedir. 28.09.2011 tarih ve 25234 sayılı yazı ekinde gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda ise, idarece, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde sorgulamaya esas iş kalemlerinin belirtildiği, ancak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği görülmüştür. Bu itibarla, idarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yapılması gereken işlemler yerine getirilmediği için, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığını sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkanı bulunmamaktadır. Değerlendirmenin mevzuata uygun bir şekilde yapılmasını temin için idarece sorgulamaya esas iş kalemleriyle birlikte açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdi listesinin de hazırlanarak, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilere gönderilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenerek, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas iş kalemleriyle birlikte bu girdi listesinin de sunulması, bu yazı ile teklif fiyatları sınır değerin altında olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda yer alan;

“…..

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanması gerekmektedir. 28.09.2011 tarih ve 25234 sayılı yazı ekinde gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda ise, idarece, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde sorgulamaya esas iş kalemlerinin belirtildiği, ancak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği görülmüştür. Bu itibarla, idarece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yapılması gereken işlemler yerine getirilmediği için, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığını sağlıklı bir şekilde değerlendirebilme imkanı bulunmamaktadır. Değerlendirmenin mevzuata uygun bir şekilde yapılmasını temin için idarece sorgulamaya esas iş kalemleriyle birlikte açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdi listesinin de hazırlanarak, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak isteklilere gönderilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye ilişkin alınan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihalede aşırı düşük açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı Özmir İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.–Bir-Er Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimininaşırı düşük teklif aşamasına yönelikyaptıkları açıklamanın idarece uygun bulunması işlemleri ile idarece tekliflerin değerlendirilmesine yönelik yapılan bütün işlemlerin iptal edilerek, aşırı düşük teklif aşamasında sorgulamaya tabi tutulacak iş kalem/grupları ile aynı şekilde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmesi, mevcut yapılmış açıklamalar ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın yapılan tespitler doğrultusunda yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

İdarece yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında dahi, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerine ait analizlerin ve sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekliden yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmını oluşturan 6 adet iş kaleminin teklif bileşenleri için açıklama istenildiği, yukarıda bahsi geçen Tebliğ açıklamalarına aykırı olarak, idarece oluşturulan 6 adet iş kalemine ilişkin “ Sıralı İş Kalemleri/grupları” listedeki her bir iş kalemine yönelik olarak “ açıklama istenilecek-istenilmeyecek analiz girdileri ” listenin oluşturulmadığı, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama işlemini kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde gerçekleştirmeden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Özmir İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.–Bir-Er Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin üzerinde ihalenin bırakıldığı hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri için isteklilerden açıklama yapılması istenilemeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri” tablosununoluşturması, oluşturulan bu tablodan yararlanılarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurları aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyecektir. İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifinin tümü üzerinden yapmış olduğu açıklamaların tevsiki amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında, Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan bu istekliden bu belgelerin tekrar istenmesinin mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine aykırı olduğu aşikardır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren ve ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük sorgulaması kapsamında teklifinin tüm bileşenleri üzerinden vermiş olduğu açıklamalar ve bunların tevsiki amacıyla sunulan bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek olmadığı, bu belge ve bilgilerin aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerden tekrar istenmesinin hukuka, mevzuata ve ihale mantığına aykırı olduğu aşikardır. İdarece yapılan değerlendirmelerin, daha önce isteklilerin idareye sunmuş oldukları sıralı iş kalemi analizleri içerisinde yer alan açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini anılan Tebliğin ilgili hükümlerine göre yaklaşık maliyet hesabında kullandığı analizler üzerinden belirleyerek yapması gerekmektedir. Sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri üzerinde daha önce sorgulama yapılan analiz ve analiz girdileri için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilerek kabul edilmesi gerektiği, idarece belirlenen sıralı iş kalemleri analizleri içerisinde sorgulama yapılması gerekmediği halde sorgulanarak kabul edilmeyen analiz girdileri de varsa, bunların göz ardı edilip ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılmasının gerekmekte olduğu, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklifinin tümü üzerinden aşırı düşük açıklaması istenildiği ve verilen açıklamaların idarece uygun bulunduğu hususu göz önüne alındığında, sonucun değişmeyeceği, diğer yandan Kurul Kararı uyarınca sınır değer altında kalan ve ilk sorgulamada cevap vermeyen üç istekli nezdinde de, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 ve 45.1.2.2 nci maddesi çerçevesinde açıklama istenilmesinin bu isteklilere yeniden teklif verme gibi mevzuata uygun olmayan bir imkanın yaratılmasına neden olunacaktır.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kurul çoğunluğunca alınan” düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2011/UY.II-3459

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin