KİK Kararı: 2011/UY.II-2855

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/059
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 22.08.2011
Karar No : 2011/UY.II-2855
BAŞVURU SAHİBİ:
ŞA-RA ENERJİ İNŞAAT TİCARET VE SAN. AŞ. - DATEL TELLİOĞLU MÜH. İNŞ. TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ., Av. Serter DEMİR, Av. Damla ÖZBAY Nasuh Akar Mah., 1405. Sok., No:6, Balgat / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü, YUNUS EMRE MAH. ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/35645 İhale Kayıt Numaralı "KARAYOLLARI 12. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ 121.122.123.128 ŞUBE ŞEFLİĞİ VE BÖLGENİN DİĞER YOLLARINDA OTOKORKULUK YAPIMI VE MONTAJI İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.05.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[15.37].(0199)./2011-37Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğütarafından 12.04.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü 121.122.123.128 Şube Şefliği ve Bölgenin Diğer Yollarında Otokorkuluk Yapımı ve Montajı İşi” ihalesine ilişkin olarak Şa-Ra Enerji İnşaat Ticaret ve San. A.Ş.-Datel Tellioğlu Müh. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.Ortak Girişiminin 26.04.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.05.2011tarih ve 24009sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.05.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale dokümanında ihale konusu işe benzer sayılacak mühendislik dalı olarak makine veya inşaat mühendisliğinin sayıldığı; pilot ortağın iş deneyim belgesi olarak, şirketin kurucu ortağı ve müdürü olan şahsın otuz yedi yıllık sanayi mühendisliği diplomasının sunulduğu, makine mühendisliği bölümünün o dönemdeki adının sanayi mühendisliği olduğu ve diploma sahibinin Makine Mühendisleri Odası’na kayıtlı olduğu; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin onikinci fıkrası gereği diplomanın ekinde ayrıca iş denetleme belgesinin sunulduğu, bahse konu iş denetleme belgesi dikkate alınmasa bile on beş yıl hesabıyla, teklif edilen bedele karşılık aranan asgari tutarın fazlasıyla sağlandığı, anılan Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin 7 nci fıkrasına göre özel ortağın asgari şartı sağlayan miktarda yapım işine ait iş deneyim belgesi sunmuş olmasının yeterli olduğu,

2 ) İmalata yönelik bir belge niteliğinde olan CE belgesinin yapım ihalelerinde yeterlik kapsamında istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu belgeye yapım işlerinde ancak teknik şartnamede yer verilebileceği, kalite belgeleri kapsamında değerlendirilebilecek söz konusu belgenin idari şartnamede 7.1. maddesi yerine 7.5.3. maddesinde düzenlenmesi gerektiği; anılan belgenin doğrudan imalatçı firma ile ilgili olduğu ve başvuru sahibi iş ortaklığında yalnızca özel ortağın imalatçı olması sebebiyle bahse konu belgenin, ürünü imal edecek olan özel ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu; itirazlarının CE belgesinin istenilmesine yönelik değil, adı geçen belgenin her iki ortaktan da istenilmesine ilişkin olduğu; 2011/521186 İKN’li ihalede her iki ortaktan CE belgesi istenilemeyeceğine dair itirazlarının idarece kabul gördüğü; ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan, tüm yeterlik kriterlerini karşılayan ve kalite belgelerine sahip olan iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu kaynaklarını zarara uğrattığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü 121.,122.,123., 128. Şube Şefliği ve Bölgenin Diğer Yollarında Otokorkuluk Yapımı ve Montajı İşi” olarak belirlenmiştir.

Mezkûr şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 numaralı maddesinde; “ 7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

…

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini, konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Bahse konu şartnamenin 7 nci maddesinin altıncı fıkrasında; “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: A/XV grup karayolu trafik işaretleme ve ihale konusu iş kabul edilecektir

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat veya Makine Mühendisliğidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Konuyla ilgili olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini, konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler…

…

(11)Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır en az % 51 hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin ilan tarihi olan 14.03.2011 tarihinde yürürlükte olan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de;

“(A) Alt Yapı İşleri

XV. Grup: Karayolu Trafik İşaretleme İşleri

1. Yatay İşaretleme İşleri

2. Düşey İşaretleme İşleri

3. Otokorkuluk Yapımı İşleri

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden; başvuru sahibi iş ortaklığının teklif dosyası kapsamında sunduğu iş ortaklığı beyannamesinde, Datel Tellioğlu Mühendislik İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin % 51 ortaklık oranı ile pilot ortak, Şa-Ra Enerji İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin ise % 49 ortaklık oranı ile özel ortak olarak belirlendiği görülmektedir.

Başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında sunulduğu anlaşılan ihale komisyonuna hitaben yazılan bila tarih ve sayılı dilekçede, pilot ortağın iş deneyim belgesi olarak şirketin kurucu ortağı ve müdürü Davut Tellioğlu’nun otuz yedi yıllık diplomasının ekte sunulduğu belirtilerek, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin onikinci bendi gereği iş deneyimi olarak sunulan diplomanın on beş yıldan fazlasının değerlendirilmesi için ekli iş yönetme belgesinin dikkate alınması talep edilmiştir.

Pilot ortak konumundaki Datel Tellioğlu Mühendislik İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan SMMM onaylı ortaklık durum belgesinde, mezuniyet belgesi kullanılacak ortak olarak gösterilen Davut Tellioğlu’nun, belgenin düzenlendiği tarihteki ortaklık hisse oranının % 76 olduğu ve bahse konu belgenin düzenlenme tarihinden önceki beş yıl boyunca anılan şirketin kesintisiz olarak en az % 51 hissesine sahip ortağı olduğunun tespit edildiği belirtilmektedir.

Adı geçen pilot ortağın iş deneyim belgesi olarak, İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından Davut Tellioğlu adına düzenlenen 24.07.1974 tarihli Makine Fakültesi Sanayi Bölümü Mühendis diploması ile TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından “DAPT.D.89/4-8 Grup E.N.H. Elk. Tesisi” işine ilişkin Davut Tellioğlu adına düzenlenen geçici kabul tarihi 28.11.1991 olan iş yönetme belgesinin sunulduğu görülmektedir.

Başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında sunulduğu anlaşılan ihale komisyonuna hitaben yazılan bila tarih ve sayılı dilekçede, pilot ortağın iş deneyim tutarının tamamını sağladığı, bu nedenle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin yedinci bendi gereği özel ortak Şa-Ra Enerji İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin asgari şartı sağlayan miktarda benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin ekli iş deneyim belgesinin değerlendirilmesi talep edilmiştir.

Adı geçen özel ortağın iş deneyim belgesi olarak, TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından “H.204.T referanslı 129 km.’lik 3B 954 MCM iletkenli galvanizli çelik kafes direkli 380 kv’luk Seydişehir- Varsak E.İ. Hattının komple tesisi” işine ilişkin söz konusu özel ortak adına düzenlenen, geçici kabul tarihi 17.06.2010 olan 07.07.2010 tarih ve 2672 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu görülmektedir.

15.04.2011 tarihli kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında, başvuru sahibi İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden biri olarak iş bitirme belgesinin uygun olmaması gösterilmiştir. Söz konusu İş Ortaklığının idareye şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından verilen cevabi yazıda; ihale ilanında belirtilen benzer işin A/XV Grubunda sayılan işler olduğu ve ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin iş deneyimine denk sayılacak mühendislik bölümünün de makine veya inşaat mühendisliği bölümleri olarak belirtilmesine karşın, başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından sanayi mühendisliği diploması sunulduğu için şikâyet başvurusunun uygun görülmediği ifade edilmektedir.

İddia konusu hususla ilgili olarak Kurum tarafından söz konusu sanayi mühendisliği diplomasını düzenleyen İstanbul Teknik Üniversitesi’ne hitaben yazılan 03.06.2011 tarih ve 1830 sayılı yazıda; “Kurumumuza yapılan bir başvuruya ilişkin olarak, 24 Temmuz 1974 tarihli İstanbul Teknik Üniversitesi, Makine Fakültesi, Sanayi Bölümü, Mühendislik diploması sunulduğu görülmüştür.

Bahse konu diplomanın, mevcut akademik yapı ve sınıflandırmanız içerisinde hangi mühendislik dalını karşıladığı, endüstri mühendisliği mi yoksa makine mühendisliği diplomasına mı denk olduğu hususunda tereddüde düşülmüştür.” denilmek suretiyle konuyla ilgili olarak görüş talep edilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesinin (b) bendinde yer alan “Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur” hükmüne istinaden yukarıda aktarılan görüş talebi yazısında 3 iş günü olarak belirlenen süre içerisinde herhangi bir görüş yazısı gelmemesi üzerine adı geçen Üniversiteye 18.07.2011 tarih ve 2281 sayılı tekit yazısı gönderilmiştir.

Adı geçen Üniversitenin 01.08.2011 tarih ve 3151 sayılı yazısının eki olan İstanbul Üniversitesi Makine Fakültesinin 21.07.2011 tarih ve 557 sayılı yazısında; “İlgili yazınızda sorulan Davut Tellioğlu Makine Fakültesi Sanayi Bölümü mezunudur. Sayın Davut Tellioğlu Makine mühendisi değildir ve Sanayi mühendisi ünvanı verilmiştir. Kendisi makine mühendisi olarak kabul edilemez.” denilmektedir.

Yukarıda aktarıldığı üzere; anılan Üniversite’ye hitaben yazılan işbu itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin görüş talebi yazısında iddia konusu sanayi mühendisliği diplomasının sahibi Davut Tellioğlu’nun adının zikredilmemesine karşın, ilgili Üniversiteden gelen cevabi yazıda söz konusu şahsın adı geçmektedir. Aynı diplomanın daha önce muhtelif ihalelerde şikâyete konu edildiği ve Kurum tarafından konuyla ilgili benzer biçimde bahse konu Üniversite’den görüş talep edildiği ve her ne kadar işbu itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin görüş talep yazısında ilgili şahsın adı zikredilmese de Kurumun önceki görüş talebi doğrultusunda anılan şahsın kimliği hakkında ilgili Üniversite’nin bilgi sahibi olduğu ve diploma sahibinin ismini ifşa ederek görüş yazısını oluşturduğu anlaşılmaktadır.

TMMOB Makine Mühendisleri Odası’nın internet adresinde, adı geçen Oda hakkında verilen bilgiler arasında; “Makina Mühendisleri Odası yurt içinde ve yurt dışında Makina, Endüstri, İşletme, Sanayi, Uçak, Havacılık, Uzay, Sistem, Makina Teknik Metot, İmalat-Üretim, Üretim Tekniği-Sistemleri, Mekatronik, Otomotiv ve Enerji Sistemleri Mühendisliği öğretimi yapan üniversitelerin fakülte ve bölümlerinden mezun olarak diploma ve ruhsatname almış, Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını uygulamaya yasal yetkili olup, mesleki çalışmalarda bulunan tüm mühendisleri içinde toplamaktadır ” ifadesi yer almaktadır. Bu bakımdan sayılan mühendislik bölümlerinden mezun olanların tümü Makine mühendisleri Odasına kayıtlı olsa da makine mühendisliği ile sanayi mühendisliğinin ayrı mühendislik dalları olarak belirlendiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile İstanbul Teknik Üniversitesinin işbu dosyaya ilişkin 01.08.2011 tarih ve 3151 sayılı görüş yazısı bir arada değerlendirildiğinde; pilot ortak Datel Tellioğlu Mühendislik İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Davut Tellioğlu’na ait sanayi mühendisliği diplomasının, başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamede belirtilen makine mühendisliği veya inşaat mühendisliği mezuniyet belgesi/diploması şartını karşılamadığı görülmekte olup, pilot ortak tarafından sunulan ve ihale konusu “Otokorkuluk Yapımı ve Montajı” işine veya ilgili Tebliğin A/XV Grubu “Karayolu Trafik İşaretleme İşleri” olarak belirlenen benzer iş tanımına uygun olmayan “Elk. Tesisi” işine ilişkin iş yönetme belgesi tek başına iş deneyimi şartını karşılayacak nitelikte olmadığından, idare tarafından bahse konu iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait 14.03.2011 tarihli ihale ilanının “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “4.1.1.3. İhale konusu işin yapılmasına ilişkin olarak ilgili mevzuatı gereği alınması zorunlu olan belge; Yol Korkuluk Sistemleri TS EN 1317–5 Standardına göre CE Belgesi” düzenlemesi,

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde; _“7.1._İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

i)Yol Korkuluk Sistemleri TS EN 1317–5 Standardına göre CE Belgesi

_7.2._İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (i) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Malzemelerin üretimi” başlıklı 1 inci maddesinde ise; “1.1- Yol Korkuluk Sistemleri TS EN 1317–5 Standardına göre CE Belgeli olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Konuyla ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesinde; “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır…

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

c) Kalite Yönetim Sistem Belgesi ve Çevre Yönetim Sistem Belgesi, yaklaşık maliyeti eşik değerin;

_
1 ) Yarısına kadar olan ihalelerde istenemez,_

_
2 ) Yarısı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde istenilebilir._

…

e) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili idarece belirlenir. …” hükmü,

Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartnameni n “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.1 (i) alt maddesinde yer alan 9 no’lu dipnotta; “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler, bu bentte sayılacak, aksi halde “i) Bu bent boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Türk Standartları Enstitüsü’nün resmi internet sitesinde CE işareti ile ilgili olarak; “ CE İşareti malların serbest dolaşımını sağlayabilmek amacıyla Avrupa Birliği'nin, 1985 yılında oluşturduğu "Yeni Yaklaşım" çerçevesinde uygulanan bir sağlık ve güvenlik işaretidir. CE İşareti üzerine iliştirildiği ürünün insan, hayvan ve çevre açısından sağlıklı ve güvenli olduğunu gösteren Avrupa Birliği'nin Yeni Yaklaşım Direktiflerine uygunluk işaretidir. CE işareti; bir kalite simgesi olmayıp üzerine iliştirildiği ürünün ilgili yönetmeliğin tüm gereklerini karşıladığı anlamına gelen ve Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında malların serbest dolaşımını sağlamak amacıyla ortaya çıkan bir işarettir.” bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 2011/29148 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilindeki Yollarda Trafik Güvenliği İçin Hasarlı Çelik Otokorkulukların Sökülmesi, Yerine Montajı İle Yeniden Çelik Otokorkuluk Yapılması ve Yerine Montajı” İhalesine ilişkin olarak 06.06.2011 tarih ve 2011/UY.I-1897 sayılı Kurul kararında belirtildiği üzere; Karayolları Genel Müdürlüğü 31.03.2011 tarihli ve 501.21.119 sayılı yazı ile TSE’den otokorkuluklar için CE Belgesinin istenip istenmeyeceği ile ilgili görüş sormuştur. TSE, 12.04.2011 tarihli ve 136703 sayılı yazı ile; “TS EN 1317-5+A 1:2009 standardı kapsamında yer alan ürünler için CE işaretinin kullanımı Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) ve Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) Kapsamında Uygulanacak Teknik Şartnamelerin Yayımlanması Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: YİG/2011-01) çerçevesinde 01.01.2011 tarihi itibariyle ürünlerin piyasaya arzı için zorunludur.

Ürünün tabi olduğu Uygunluk Teyit Sisteminin “1” olması sebebiyle üreticilerin CE işaretlemesini gerçekleştirebilmesi için bu Standard kapsamında faaliyet gösteren ve atanmış bir onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenmiş olan AT Uygunluk Belgesinin (EC Certificate of Conformity) mevzubahis ürün tipi için mevcut olması gerekmektedir.

AT Uygunluk Belgesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde bahsi geçen Kalite Yönetim Sistem Belgesi veya Çevre Yönetim Sistem Belgesi olarak değerlendirilen belgelerden biri olmayıp, ürün bazında düzenlenen bir mevzuat belgesidir. Bu çerçevede CE işaretinin, dolayısıyla AT Uygunluk Belgesinin Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin “c” bendinde geçen belgeler kapsamında değil ancak idarenizce uygun görülürse “e” bendi kapsamında değerlendirilebileceği tarafımızca mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş beyan etmiştir.

CE Belgesi; mala yönelik, malın piyasa arzı için alınması zorunlu olan ve mal alımı ihalelerinde istenen bir belge niteliği taşısa da, yapım işi ihaleleri bünyelerinde mal ve hizmet alımını barındırdığı için bu ihalelerde de yüklenici idareye sonuç itibariyle bir mal satmakta ve sattığı malları işlemek ve bir eser meydana getirmek suretiyle bir hizmet işini ifa etmektedir. İncelemeye konu “Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü 121., 122., 123., 128. Şube Şefliği ve Bölgenin Diğer Yollarında Otokorkuluk Yapımı ve Montajı İşi” ihalesi de bünyesinde otokorkuluk alımını barındırmaktadır. Yukarıda aktarılan kararda yer alan TSE’nin 12.04.2011 tarihli ve 136703 sayılı yazısından otokorkulukların piyasa arzı için anılan ürünlerin CE belgesine sahip olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle yapım işi ihalelerinde kullanılacak ve yüklenici tarafından sağlanacak CE belgesine sahip olması gereken mallara ilişkin CE belgesinin istenmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi iş ortaklığının özel ortağı konumundaki Şa-Ra Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş. tarafından ihale ilanında ve dolayısıyla idari şartnamede yer alan söz konusu düzenlemeye karşı 28.03.2011 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu; idarenin 01.04.2011 tarih ve 06714 sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunu reddettiği görülmektedir.

Konuyla ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin bir ve ikinci fıkralarında;“Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

Anılan Yönetmeliğin “Alınacak kararlar” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Şikayet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kesinleşen ihale kararının 22.04.2011 tarihinde başvuru sahibi İş Ortaklığına tebliğ edilmesinin ardından 26.04.2011 tarihinde Şa-Ra Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş.’nin ihale ilanına ve ihale dokümanına itirazındaki iddialarını da kapsar şekilde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmaktadır.

İhale ilanına ve dokümana itiraz niteliğindeki ilk şikâyet başvurusunun idarece reddedilmesi üzerine adı geçen firma tarafından Kamu İhale Kurumuna süresi içerisinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmamış olup, ihale dokümanı kesinleşmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları, Kamu İhale Kurulunun 06.06.2011 tarih ve 2011/UY.I-1897 sayılı kararında yer alan Türk Standartları Enstitüsü görüşü ve ihale dokümanı birlikte değerlendirildiğinde, “CE işaretinin” üzerine iliştirildiği ürünün ilgili Yönetmeliğin tüm gereklerini karşıladığı anlamına gelen bir işaret olduğu, imalatçı tarafından ürüne/ambalaja/ilgili dokümana yapıştırıldığı, bir kalite simgesi olmadığı gibi, ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler kapsamında da değerlendirilemeyeceği, buna karşın idarece yapılan düzenleme uyarınca idari şartnamede yeterlik kriteri olarak öngörülen CE işaretinin inceleme konusu ihaleye ait idari şartnamenin 7.1.(i) maddesinde iş ortaklığı olarak teklif sunanların her bir iş ortağının ayrı ayrı CE belgesini teklifleri ile birlikte sunmaları gerektiğine dair düzenleme yapılması ve bu düzenleme esas alınarak isteklilerin kesinleşen ihale dokümanına göre teklif sunmaları gerektiği açıkken; teklif dosyası kapsamında özel ortak konumundaki Şa-Ra Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş. tarafından Yol Korkuluk Sistemleri TS EN 1317–5 Standardına göre CE Belgesi sunulmasına karşın, pilot ortak konumundaki Datel Tellioğlu Müh. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bahse konu belgenin sunulmamasının idari şartnamenin yukarıda aktarılan 7.2.1. numaralı maddesine aykırı olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi iş ortaklığının teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu tespit edilmiş olup, itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerektiği neticesine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

1. İhale dokümanında ihale konusu işle benzer sayılacak mühendisler olarak makine veya inşaat mühendisliğinin sayıldığı; pilot ortağın iş deneyim belgesi olarak, şirketin kurucu ortağı ve müdürü olan şahsın otuz yedi yıllık sanayi mühendisliği diplomasının sunulduğu, makine mühendisliği bölümünün o dönemdeki adının sanayi mühendisliği olduğu ve diploma sahibinin Makine Mühendisleri Odası’na kayıtlı olduğu; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin onikinci fıkrası gereği diplomanın ekinde ayrıca iş denetleme belgesinin sunulduğu, bahse konu iş denetleme belgesi dikkate alınmasa bile on beş yıl hesabıyla, teklif edilen bedele karşılık aranan asgari tutarın fazlasıyla sağlandığı, anılan Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin 7 nci fıkrasına göre özel ortağın asgari şartı sağlayan miktarda yapım işine ait iş deneyim belgesi sunmuş olmasının yeterli olduğu,

2. İmalata yönelik bir belge niteliğinde olan CE belgesinin yapım ihalelerinde yeterlik kapsamında istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu belgeye yapım işlerinde ancak teknik şartnamede yer verilebileceği, kalite belgeleri kapsamında değerlendirilebilecek söz konusu belgenin idari şartnamede 7.1. maddesi yerine 7.5.3. maddesinde düzenlenmesi gerektiği; anılan belgenin doğrudan imalatçı firma ile ilgili olduğu ve başvuru sahibi iş ortaklığında yalnızca özel ortağın imalatçı olması sebebiyle bahse konu belgenin, ürünü imal edecek olan özel ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu; itirazlarının CE belgesinin istenilmesine yönelik değil, adı geçen belgenin her iki ortaktan da istenilmesine ilişkin olduğu; 2011/521186 İKN’li ihalede her iki ortaktan CE belgesi istenilemeyeceğine dair itirazlarının idarece kabul gördüğü; ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan, tüm yeterlik kriterlerini karşılayan ve kalite belgelerine sahip olan iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu kaynaklarını zarara uğrattığı iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Kurul tarafından; (1) nolu iddia yönünden yapılan değerlendirmeye katılmakla birlikte; aşağıda yapmış olduğum değerlendirmeye istinaden (2) nolu iddia yönünden (ihale dokümanındaki aykırılıktan dolayı) ise ihalenin iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

İncelemeye konu ihalede;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında “ İş ortaklığında, ortaklardan en az birinin kalite ve standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir.” şeklinde;

İdari şartnamenin 7.2 madesinde ise yukarda zikredilen Yönetmelik hükmüne aykırı bir şekilde ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde: “ İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (i) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. ” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin bir ve ikinci fıkralarında; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalede; başvuru sahibi olanŞa-Ra Enerji İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Datel Tellioğlu Müh. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nca ihale dökümanının 28.03.2011 tarihinde satın alındığı, ihalenin tarihinin 30.03.2011 olduğu, ihale tarihinden üç iş günü öncesinin, 26 ve 27 Mart hafta sonuna denk geldiği için 23.03.2011 tarihi olduğu, anılan isteklinin dökümanı aldığı tarih itibariyle dökümana yönelik şikayet başvuru süresinin sona erdiği, bu haliyle ihale dokümanının mevzuata aykırı bir şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

İdare de kesinleşmiş dökümana göre değerlendirme yapmış olup ihaleye teklif sunan isteklinin iş ortaklığı olması durumunda her bir ortağın istenilen “ CE ” belgesini ibraz etmesini yeterlik kriteri olarak söz konusu ihalede aramıştır.

İdari şartnamenin 7. maddesinde İhaleye Katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlığı altında, 7.1. maddesinde “isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir, bölümünün (i) bendinde; “Yol korkuluk sistemleri TS EN 1317-5 standardına göre CE belgesi ” ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenilmiştir .

İdare , tip idari şartnamenin 7.1 (i) maddesinde öngörülen düzenlemenin aksine bir düzenleme yapmıştır.

İhale konusu iş bir mal alım işi olmayıp, yapım işi ihalesidir. Bu nedenle söz konusu belgenin sözleşmenin uygulanması aşamasında istenilmesi gerekmektedir. kaldı ki idare tarafından “ CE” belgesinin istenmesi durumunda bu belgenin iş ortaklığını oluşturan ortaklardan biri tarafından sunulmasının istenmesi mevzuat açısından uygun bir düzenleme olacaktır. “ CE ” belgesi ihale konusu işin yerine getirilmesi için zorunlu olan bir belge değildir. Bu sebeple bu belgenin yeterlik kriteri olarak ihaleye teklif verme aşamasında aranması mevzuata uygun değildir.

İncelemeye konu ihalede;

“ Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilindeki Yollarda Trafik Güvenliği İçin Hasarlı Çelik Otokorkulukların Sökülmesi, Yerine Montajı İle Yeniden Çelik Otokorkuluk Yapılması ve Yerine Montajı ” işinin “Açık İhale Usulü” ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin toplam 9.423.164,20 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 30.03.2011 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı,

İncelemeye konu ihalede 4 adet ihale dokümanının satın alındığı, 30.03.2011 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, İş ortaklığı Şa-Ra – Datel iş ortaklığının 3.910.140 TL teklif bedeli sunduğu özel ortak Datel firması “ CE ” belgesini sunmadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Alka firmasının 4.418.275 TL teklif bedeli ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Çepaş firmasının 4.614.505 TL teklif bedeli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu, As-Yol – Ece iş ortakliığının ise 4.924.450 TL bedeli teklif ettiği, özel ortak As- yol firmasının “ CE” belgesini sunmaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar ihale dokümanı kesinleşmiş ise de; İdarece mevzuata aykırı bir şekilde ihale dokümanında düzenleme yapılması tekliflerin sağlıklı bir fiyat yarışması sonucunda oluşmasını engellemiştir.

Şöyleki;

İhalede yukarda zikredildiği şekilde iki geçerli teklif bulunmaktadır. En düşük teklif veren isteklinin (3.910.140) teklifi “ CE ” belgesinin ortak girişimi oluşturan sadece bir ortak tarafından sunulduğu diğer ortak tarafından da sunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. İdarece teklifi uygun görülen ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak kabul edilen isteklinin teklifi de söz konusu isteklinin teklifinden yaklaşık 508.135 TL daha fazladır. İdarenin, idari şartnamedeki mevzuata aykırı düzenlemeden dolayı Kamunun 508.135 TL daha fazla ödeme yapacağı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “Temel İlkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Zikredilen Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “Temel İlkeler” gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalede Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet ” ilkesinin ihlal edildiği, tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı, bu nedenle; (2) nolu başlık altından ileri sürülen iddiaların ihalenin iptalini gerektiren bir aykırılık olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi