KİK Kararı: 2011/UY.II-2537

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/054
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 25.07.2011
Karar No : 2011/UY.II-2537 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
PETEK İNŞAAT TAAH. VE TİC. LTD. ŞTİ., DEMİRCİLER SİTESİ 9. CADDE NO: 63 ZEYTİNBURNU / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
M K E GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Yatırım Planlama Dairesi Başkanlığı, DÖGOL CADDESİ 4 06330 ÇANKAYA / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/60651 İhale Kayıt Numaralı "MKE Mühimmat Fabrikası Isı Sistemi İyileştirilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[22.84].(0264)./2011-33Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

MKE Genel Müdürlüğü Yatırım Planlama Dairesi Başkanlığıtarafından 23.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “MKE Mühimmat Fabrikası Isı Sistemi İyileştirilmesi” ihalesine ilişkin olarak Petek İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.06.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.07.2011tarih ve 32782sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevabın, “açıklama istenmeyen” iş kalemlerine ilişkin olarak öngördükleri bedelin, “söz konusu iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı poz numaraları kullanılmasına rağmen 2011 yılı birim fiyatlarının karsız tutarının altında olduğu” gerekçesiyle reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu iş kalemleri için adı geçen Bakanlığın poz numaralarının kullanılmasının işin teknik tanımının yapılmasına yönelik olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca, idarece açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin verdikleri teklif için herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu “MKE Mühimmat Fabrikası Isı Sistemi İyileştirilmesi Yapım İşi” ihalesine 8 istekli teklif vermiş olup, yeterlik kriterini sağlayan 7 isteklinin teklifi üzerinden yapılan hesaplamada, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değer 4.685.114,16 TL olarak belirlenmiş, bu değerin altında teklif verdiği anlaşılan Petek İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile Gültekin Tek. Ist. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Çağrı Kazan Mak. Tes. ve ısı San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş ve her iki istekli tarafından yapılan açıklamalar reddilerek bu istekliler değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Başvuruya konu ihalenin ilan tarihi olan 26.04.2011 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin“Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

_“45.1._4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

… 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…” açıklamaları,

Bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38 inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılmak üzere, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında idarece “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulması, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında da hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi çerçevesinde yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacak kalemler/gruplar olarak belirlenmesi; aynı Tebliğin 45 nci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklif fiyatı aşırı düşük olarak bulunan isteklilerden, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile Tebliğin 38 inci maddesi uyarınca oluşturulan “açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının” birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler ile bu iş kamelerine ilişkin ön görülen bedellerin belgelendirilmesinin istenilmesi, isteklilerce yapılan açıklamalar kapsamında, hesap cetvelleri ile birlikte, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler ve bu işlemlerine ilişkin öngörülen bedellerin, anılan tebliğin 45 inci maddesinde belirtilen usullerden biri ile belgelendirilmesi gerekmekte olup, “açıklama istenilmeyen iş kalemleri” listesinde yer alan iş kalemleri ile “açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinde” belirtilen analiz girdilerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmasına, yani bu kalemler için öngörülen bedellerin tevsik edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda başvuruya konu ihale incelendiğinde; idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesi uyarınca, yaklaşık maliyet hesabı sırasında, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında da hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi çerçevesinde yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacak kalemler/gruplar olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen yazıda, isteklilerden; “teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli” ile yazı ekinde yer aldığı ve 2 sayfadan oluştuğu belirtilen “açıklama istenilecek iş kalemleri/iş grupları listesinde” yer alan iş kalemlerine ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatlarına uygun analizlerin ve açıklamaların istenildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde “açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin listesi”nin de yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Petek İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama incelendiğinde; söz konusu isteklice, teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin hesap cetveli ile birlikte açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu ve açıklamaların yapıldığı görülmektedir. Söz konusu isteklice, “hesap cetvelinde” teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinden, açıklama istenilen ve istenilmeyenler de dahil olmak üzere, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanmış birim fiyatları bulunanlardan bu Bakanlık’ça belirlenen poz numaralarının kullanıldığı, söz konusu Bakanlık’ça belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları bulunmayan iş kalemlerine ilişkin ise idarece, bu ihale özelinde belirlenen poz numaralarının kullanıldığı tespit edilmiştir.

İhale komisyonu kararında, başvuru sahibince yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, “açıklama istenilmeyen iş kalemleri”ne ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’ca belirlenen poz numaraları kullanılmasına rağmen, söz konusu kalemler için öngörülen bedellerin anılan Bakanlık’ça bu kalemler için belirlenerek yayımlanmış karsız tutarının altında olduğu gerekçesiyle bahse konu isteklice yapılan açıklamanın reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin şikayeti üzerinde verilen cevabi yazıda da, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin, “açıklama istenmeyen ancak teklif bedelinin % 20’sini oluşturan iş kalemleri”ne ilişkin olduğu açıkça belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerce yapılan açıklama kapsamında sunulan hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerinden “açıklama istenmeyen iş kalemlerine” ilişkin herhangi bir açıklama yapılmasına gerek bulunmayıp, idarelerce bu kalemler için öngörülen bedellere ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılması söz konusu değildir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; idarece, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “açıklama istenmeyen iş kalemleri”ne ilişkin öngördüğü bedellerin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca belirlenerek yayımlanmış 2011 yılı karsız birim fiyatlarının altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, başvuru sahibinin, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin yaptığı açıklama incelendiğinde;

Mekanik tesisat iş grubuna ait iş kalemlerinden; ÖMF 010 pozlu “Mevcut Kızgın Su Eşanjörüne Plaka İlave Edilmesi Kapasite 6.500.000 Kcal/H (ad)” iş kalemi ile ÖMF 045 pozlu, “Mühimmat Kısım Otomotik Kontrol Tesisatı” iş kalemine ilişkin analizlerde, malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 inci maddesinde yer alan “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması uyarınca, malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği,

Keza, mekanik tesisat iş grubuna ait iş kalemlerinden, 167-513 pozlu “Radyal Vantilatörlü Sıcak Hava Cihazı (60.000 kcal/h, 800 m3/h)” iş kalemine ilişkin hesap cetvelinde 1.721,25 TL bedel öngörüldüğü, aynı iş kalemine ilişkin analizde, bu kalem için öngörülen bedelin 1.725,50 TL olduğu, dolayısıyla hesap cetvelinde öngördüğü bedelden daha yüksek bir bedel ile açıklama yapıldığı, ancak bu durumun mevzuata aykırlık teşkil ettiği,

İnşaat grubu iş kalemlerinden, 15.014/6 pozlu “Makine ile patlayıcı madde kullanmadan her derinlikte sert kaya kazılması (kalın tabaka ve kitle halinde sert gre, betonlaşmış konglomera, kesif kalker, mermer, ayrışmamış serpantin, andezit, trakit bazalt tüfleri ve 0,400 m3 den büyük aynı cins blok taşlar ve benzeri zeminler)” iş kalemine ilişkin analizinde, “traktör ripper” ile “düz işçi” girdilerine yer verildiği, ancak aynı iş kalemine ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analizlerinde girdi olarak “traktör ripper”, “traktör Buldozer” ve “düz işçi” girdilerine yer verildiği, dolayısıyla söz konusu isteklice analizinde “traktör buldozer” girdisine yer verilmediği,

Anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, her ne kadar idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının “açıklama istenmeyen” iş kalemlerine ilişkin olarak öngördükleri bedelin, “söz konusu iş kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı poz numaraları kullanılmasına rağmen 2011 yılı birim fiyatlarının karsız tutarının altında olduğu” gerekçesiyle reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla birlikte, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, uygun olmadığı anlaşıldığından, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuruya konu “MKE Mühimmat Fabrikası Isı Sistemi İyileştirilmesi Yapım İşi” ihalesine 8 istekli teklif vermiş olup, yeterlik kriterini sağlayan 7 isteklinin teklifi üzerinden yapılan hesaplamada, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değer 4.685.114,16 TL olarak belirlenmiş, bu değerin altında teklif verdiği anlaşılan Petek İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile Gültekin Tek. Ist. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Çağrı Kazan Mak. Tes. ve ısı San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş ve her iki istekli tarafından yapılan açıklamalar reddedilerek bu istekliler değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Başvuruya konu ihalenin ilan tarihi olan 26.04.2011 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin“Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

_“45.1._4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

… 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…” açıklamaları, bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38 inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılmak üzere, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında idarece “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulması, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında da hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi çerçevesinde yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacak kalemler/gruplar olarak belirlenmesi; aynı Tebliğin 45 nci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklif fiyatı aşırı düşük olarak bulunan isteklilerden, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile Tebliğin 38 inci maddesi uyarınca oluşturan “açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının” birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler ile bu iş kalemlerine ilişkin ön görülen bedellerin belgelendirilmesinin istenilmesi, isteklilerce yapılan açıklamalar kapsamında, hesap cetvelleri ile birlikte, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizler ve bu işlemlerine ilişkin öngörülen bedelleri, anılan tebliğin 45 inci maddesinde belirtilen usullerden biri ile belgelendirilmesi gerekmekte olup, “açıklama istenilmeyen iş kalemleri” listesinde yer alan iş kalemleri ile “açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinde” belirtilen analiz girdilerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmasına, yani bu kalemler için öngörülen bedellerin tevsik edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda başvuruya konu ihale incelendiğinde; idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesi uyarınca, yaklaşık maliyet hesabı sırasında, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında da hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi çerçevesinde yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacak kalemler/gruplar olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulamasın tabi tutulan isteklilere gönderilen yazıda, isteklilerden; “teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli” ile yazı ekinde yer aldığı ve 2 sayfadan oluştuğu belirtilen “açıklama istenilecek iş kalemleri/iş grupları listesinde” yer alan iş kalemlerine ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatlarına uygun analizlerin ve açıklamaların istenildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde açıklama “açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin listesi”nin de yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Petek İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama incelendiğinde; söz konusu isteklice, teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin hesap cetveli ile birlikte açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerin sunulduğu ve açıklamaların yapıldığı görülmektedir. Söz konusu isteklice, “hesap cetvelinde” teklif bedelini oluşturan iş kalemlerinden, açıklama istenilen ve istenilmeyenler de dahil olmak üzere, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanmış birim fiyatları bulunanlardan bu Bakanlık’ça belirlenen poz numaralarının kullanıldığı, söz konusu Bakanlık’ça belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları bulunmayan iş kalemlerine ilişkin ise idarece, bu ihale özelinde belirlenen poz numaralarının kullanıldığı tespit edilmiştir.

İhale komisyonu kararında, başvuru sahibince yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, “açıklama istenilmeyen iş kalemleri”ne ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca belirlenen poz numaraları kullanılmasına rağmen, söz konusu kalemler için öngörülen bedellerin anılan Bakanlık’ça bu kalemler için belirlenerek yayımlanmış karsız tutarının altında olduğu gerekçesiyle bahse konu isteklice yapılan açıklamanın reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin şikayeti üzerinde verilen cevabi yazıda da, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin, “açıklanma istenmeyen ancak teklif bedelinin % 20’sini oluşturan iş kalemleri”ne ilişkin olduğu açıkça belirtilmiştir.

Öte yandan, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak, “açıklama istenilen iş kalemleri” listesinde belirtilen iş kalemlerine ilişkin herhangi bir tespite yer verilmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerce yapılan açıklama kapsamında sunulan hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerinden “açıklama istenmeyen iş kalemlerine” ilişkin herhangi bir açıklama yapılmasına gerek bulunmayıp, idarelerce bu kalemler için öngörülen bedellere ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılması söz konusu değildir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; idarece, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “açıklama istenmeyen iş kalemleri”ne ilişkin öngördüğü bedellerin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca belirlenerek yayımlanmış 2011 yılı karsız birim fiyatlarının altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle; incelemeye konu ihalede düzeltici işlem belirlenerek başvuru sahibine ait teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi