KİK Kararı: 2011/UY.II-2526

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/054
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 25.07.2011
Karar No : 2011/UY.II-2526
BAŞVURU SAHİBİ:
KAYHAN ASANSÖR İNŞAAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., PAZAR MAHALLESİ NECİPBEY CADDESİ NO:44/2 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ DEKANLIĞI, İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ HASTANE MÜDÜRLÜĞÜ BİNASI K:2 SATINALMA MÜDÜRLÜĞÜ FATİH/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/29604 İhale Kayıt Numaralı "İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI HASTA ASANSÖRLERİ YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[21.28].(0218)./2011-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dekanlığı tarafından 31.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Hasta Asansörleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kayhan Asansör İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.06.2011 tarih ve 30778 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında 30.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğine göre açıklama talep edilmediği ancak sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının 30.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları esas alınarak değerlendirildiği, bu durumda idarenin açıklama talep yazısı dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırılması veya ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği açıklaması uyarınca iş kalemleri ve analiz girdileri tablosunu açıklama talep yazısı ile birlikte taraflarına verilmek suretiyle tekrar açıklama talep edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinde ihale konusu işin adının; “ İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Hasta Asansörleri Yapım İşi ” olarak belirlendiği, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde ise istekliler tarafından tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin ilanın 09.03.2011 tarihinde yayımlandığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında inşaat ve elektrik iş grupları başlığı altında iki adet iş grubunun tanımlandığı, elektrik iş grubunda yer alan özel E1 poz no’lu iş kaleminin tanımının “ ataşman projesine göre mevcut 5 adet hasta asansörünün demontajı ile ataşman projelerine ve teknik şartnamesine göre yeni 5 adet hasta asansörü yapımının ” olduğu anlaşılmıştır. İdare tarafından ihale konusu iş kapsamında yer alan iş kalemlerinin sıralı listesinin oluşturulduğu ve yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemi olarak özel E1 pozunun belirlendiği, söz konusu kalem için herhangi bir analiz girdisine yaklaşık maliyet hesabında yer verilmediği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye 9 firmanın teklif verdiği, idarece aşırı düşük sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 3 istekliden; “ Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesindeki ilgili hususların belgelendirmek suretiyle yaptığınız yazılı açıklamaları 26.04.2011 günü saat 16.00’ya kadar … ” şeklinde açıklamaya ve 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3 üncü maddesinden başlamak üzere 45.1.12 nci maddesinin dahil olduğu açıklamalarına yer verilmek suretiyle, aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi olarak özel E1 pozuna yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Kayhan Asansör İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından genel icmal tablosunun sunulduğu, tabloda poz-1 ve poz-2 olarak asansörlerin demontajıyla, 1600 kg 9 duraklı sedye asansör ve 1600 kg 8 duraklı sedye asansörü montajı fiyatlarına yer verildiği, asansör toplam malzeme maliyeti, işçilik maliyeti, sözleşme giderleri, sigorta ve vergi giderleri, genel giderler, aylık asansör bakım giderleri, inşaat maliyeti ve kar kalemlerine ait bedellerin yer aldığı görülmüştür. Anılan istekli tarafından asansör maliyet fiyat analizlerinin ve söz konusu fiyat analizlerinde yer alan kalemlere ilişkin (demontaj kalemleri hariç olmak üzere) proforma fatura sunulduğu ve söz konusu proformaları tevsik edici belge olarak alış-satış faturaları ile gümrük beyannamelerinin sunulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, inşaat kalemlerine ilişkin analizlerin de aynı istekli tarafından sunulduğu ve bu belgelere ek olarak sigortalı hizmet listesi ile araç ruhsatlarının sunulduğu anlaşılmıştır.

Aynı şekilde Öz Asansör İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, diğer taraftan Mehmet Altunbaş tarafından ise ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan 09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunan 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan 09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “ 45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) ” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonu tarafından isteklilerin teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği, aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin reddedilmeden önce, idare tarafından belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, ihale komisyonu tarafından, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun yukarıdaki paragrafta yer verilen hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca, idareler tarafından yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarında yer verilen esaslara dayalı olarak, açıklama talep edilmesi ve sunulan açıklamalara ilişkin değerlendirme yapılması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmış olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde bulunan açıklamalara yer verilmek suretiyle, teklifleri aşırı düşük olarak belirlenmiş 3 istekliden açıklama talep edildiği ve ihale komisyonu tarafından ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları dikkate alınarak, istekliler tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından sıralı iş kalemleri listesine göre ihale konusu işin % 80’lik kısmını oluşturan iş kalemi belirtilerek açıklama istenilse dahi, söz konusu kalemin “açıklama istenilen iş kalemleri listesi” başlığı altında isteklilere verildiği ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer verilen 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.4 üncü maddesinde, ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama yapılabileceği açıklandığından, söz konusu hususun 09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak isteklilerden açıklama talep edildiğine dayanak teşkil etmeyeceği düşünülmektedir.

Kaldı ki söz konusu kalem, asansör tesisatına ilişkin özel bir poz olup, idare tarafından söz konusu poza ait ayrıntılı sıralı analiz girdileri oluşturulmadığından, isteklilerin oluşturduğu analizde teknik şartname kapsamında talep edilen sesli bildirim sistemi, müzik yayını-telefon sistemi, tavandan ve zeminden cebri havalandırma, yangın sensörü vb. imalatlar ile ilgili açıklamaların bulunmadığı hususlarının, isteklilerin yapım şartlarına aykırı olarak teklif sunmaları olarak belirtilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük sorgulama yazısında istekliler tarafından dikkate alınması gereken Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına doğrudan yer verilerek veya ilgili maddelerine atıfta bulunarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda belirtilen;

“…..

İncelemeye konu ihalede, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmış olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde bulunan açıklamalara yer verilmek suretiyle, teklifleri aşırı düşük olarak belirlenmiş 3 istekliden açıklama talep edildiği ve ihale komisyonu tarafından ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları dikkate alınarak, istekliler tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından sıralı iş kalemleri listesine göre ihale konusu işin % 80’lik kısmını oluşturan iş kalemi belirtilerek açıklama istenilse dahi, söz konusu kalemin “açıklama istenilen iş kalemleri listesi” başlığı altında isteklilere verildiği ve aşırı düşük sorgulama yazısında yer verilen 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.4 üncü maddesinde, ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama yapılabileceği açıklandığından, söz konusu hususun 09.02.2011 tarih ve 27841 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak isteklilerden açıklama talep edildiğine dayanak teşkil etmeyeceği düşünülmektedir.

Kaldı ki söz konusu kalem asansör tesisatına ilişkin özel bir poz olup, idare tarafından söz konusu poza ait ayrıntılı sıralı analiz girdileri oluşturulmadığından, isteklilerin oluşturduğu analizde teknik şartname kapsamında talep edilen sesli bildirim sistemi, müzik yayını-telefon sistemi, tavandan ve zeminden cebri havalandırma, yangın sensörü vb. imalatlar ile ilgili açıklamaların bulunmadığı hususlarının, isteklilerin yapım şartlarına aykırı olarak teklif sunmaları olarak belirtilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük sorgulama yazısında istekliler tarafından dikkate alınması gereken Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına doğrudan yer verilerek veya ilgili maddelerine atıfta bulunarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. “ gerekçeler üzerinden idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

Anılan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu yönündeki değerlendirmenin iptal edilerek, yaklaşık maliyet hesabı sırasında anılan Tebliğin ilgili hükümleri uyarınca oluşturulmasının zorunlu olduğu idarece açıklaması istenilen imalat kalemlerine ilişkin olarak % 80’lik kısmına giren “iş kalemleri/grupları” listesi ile “sıralı analiz girdileri” tablosu işlemlerinin yeniden oluşturularak, mevcut yapılmış açıklamalar ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece aşırı düşük sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 3 istekliden 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3 üncü maddesinden başlamak üzere 45.1.12 nci maddesinin de dahil olduğu açıklamalarına yer verilmek suretiyle, aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği , yapılan sorgulamaya cevap veren isteklilerinaşırı düşük açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak ihalenin sınır değerin üzerindeki teklif sahibi üzerinde bırakıldığı hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan girdiler için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları” listesindeki her bir iş kalemine ilişkin olarak oluşturulacak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun idarece kullanılarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

Aşırı düşük açıklamada bulunan isteklilerden “ sıralı analiz girdileri” listesine göre, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayarak veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklinin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurlarının aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyeceği aşikardır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerin açıklamaları ve bunları tevsik amacıyla sunduğu bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek bulunmamaktadır. Nitekim, bu görüşe örnek olarak verilebilecek 13.06.2011 tarih ve 2011/UY.III-1964 sayılı Kurul Kararında da; aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu listelerini oluşturmayan idareden, bu listelerin oluşturularak Kuruma gönderilmesi istenilmiştir. Kurum idare tarafından gönderilen “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri ” tablosunu dikkate alarak isteklinin aşırı düşük kapsamında sunmuş olduğu analizleri inceleyip değerlendirerek ihaleyi sonuçlandırmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sorgulamaya cevap veren isteklilerin yapmış olduğu açıklamaların tevsiki amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliden bu belgelerin tekrar istenmesinin mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine aykırı olduğu aşikardır.

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun oluşturulması, sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri/grupları üzerinde daha önce sorgulama yapılan analiz ve analiz girdileri için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilmesi, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayan veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklinin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda “ düzeltici işlem belirlenmesi” gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi