KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/054
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 25.07.2011
Karar No : 2011/UY.II-2508
BAŞVURU SAHİBİ:
İSMAİL ÇINAR , ÇUKURBAĞ MAH., İNÖNÜ CAD., No:149/B, İZMİT / KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İZMİT İNŞAAT EMLAK BÖLGE BAŞKANLIĞI, SALİH OSMANLI SOK., No:1, 41245, KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/59839 İhale Kayıt Numaralı "1’inci Mot. P. Tug. K.lığı General Nahit ŞENOĞUL Kışlası 200 mt. Atış Alanındaki Hamam Deresinin Islahı ve Köprü Ayaklarının Takviye Edilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[22.16].(0199)./2011-50E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmit İnşaat Emlak Bölge Başkanlığı tarafından 20.05.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “1’inci Mot. P. Tug. K.Lığı General Nahit Şenoğul Kışlası 200 Mt. Atış Alanındaki Hamam Deresinin Islahı ve Köprü Ayaklarının Takviye Edilmesi” ihalesine ilişkin olarak İsmail Çınar’ın 16.06.2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.07.2011 tarih ve 31795 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak yapılmamış olabileceği kanaatinde oldukları ifade edilmekte ve söz konusu firmanın açıklamasındaki işçilik ücretlerinin uygun olup olmadığı, imalat miktarları ile yaklaşık maliyetteki imalat miktarlarının kabul edilebilir ölçülerde olup olmadığı, açıklama yapılması istenen iş kalemlerindeki malzemelerin birim fiyat tariflerindeki malzemelerle aynı özellikleri taşıyıp taşımadığı, nakliye giderlerinin maliyete eklenip eklenmediği, genel giderler, sözleşme giderleri, KİK payı gideri, kesin teminat gideri ve all risk sigorta giderinin maliyete eklenip eklenmediği hususları ile açıklama kapsamında sunulan belgelerin Tebliğe uygun olup olmadığı konusunda tereddütlerinin oluştuğu ve dolayısıyla söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işle ilgili olarak, idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;“2.1. İhale konusu işin

a) Adı: 1?inci Mot. P. Tug. K.lığı General Nahit Şenoğul Kışlası 200 mt. Atış Alanındaki Hamam Deresinin Islahı ve Köprü Ayaklarının Takviye Edilmesi

b) Yatırım proje no'su/kodu:11-6IKBO-114

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

3 (üç) Adet Yeni Köprü Yapımı

ç) Yapılacağı yer: Başiskele/Kocaeli

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin giriş kısmında ise; “1'inci Mot. P. Tug. K.lığı General Nahit Şenoğul Kışlası 200 mt Atış Alanındaki Hamam Deresinin Islahı ve Köprü Ayaklarının Takviye Edilmesi, İnşaat teknik şartnamesi kapsamında;

1 adet mevcut köprünün yıkılarak yerine yeni köprü yapılması ile 2 adet yeni köprü yapımı inşaatı bulunmaktadır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aşırı düşük tekliflerle ilgili olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38.1. numaralı maddesinde; “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…” açıklaması yer almaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye sekiz isteklinin teklif verdiği ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Bilba Elek. İnş. Müh. Müş. ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., Özensoy İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Çıraksan İnş. Haf. Mad. Turz. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin çeşitli sebeplerle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Geriye kalan beş geçerli teklif dikkate alınarak yapılan hesap sonucunda, sınır değer 186.564,10 TL olmaktadır.

Yukarıda belirtilen sınır değerin altında teklif veren tek istekli, ihale uhdesinde bırakılan istekli olan Kıroğlu Müh. Müt. Müş.-Nizam Kıroğlu’dur ve idare tarafından, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen adı geçen istekliye hitaben yazılan 26.05.2011 tarihli yazıda; “…Söz konusu işin idari şartnamesinin 33 üncü maddesi gereğince, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında belirtilen analiz formatına uygun analizleri Kamu İhale Genel Tebliği 45 inci maddesinde belirtilen şekilde bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde Bölge Başkanlığımıza teslime edilmesini, aksi takdirde teklifinizin değerlendirme dışında kalacağının bilinmesini rica ederim.” ifadesi bulunmaktadır.

Bahse konu yazının “Ekler” kısmında iki madde halinde “Açıklaması istenilen imalat kalemleri” ile “İmalat kalemi analizleri” belirtilmiştir. Ekler arasında yer alan “Aşırı düşük sorgulamasında analizi istenecek imalat kalemleri” başlıklı Ek-A’da yer alan tabloda, yedi adet iş kalemi açıklama istenilen kalemler arasında sayılmıştır. Ekler arasında bulunan Ek-B’de ise söz konusu yedi adet iş kalemine ilişkin analiz formatları yer almaktadır.

Ancak, mezkûr yazı ekinde bulunan belgeler arasında, bahse konu Tebliğin yukarıda aktarılan 45.1.2.2. ve 45.1.4 numaralı maddelerinde yer alan açıklamaya aykırı olarak, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan ve bundan dolayı açıklama istenilmemesi gereken analiz girdilerinin tespit edildiği “sıralı analiz girdileri listesi” bulunmamaktadır. Dolayısıyla, aşırı düşük teklif sorgusu kapsamında, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği ve aşırı düşük teklif sorgusunun zikredilen Tebliğ açıklamalarına uygun olarak tanzim edilmediği tespit edilmiştir.

Belirtilen sebeplerden, anılan Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddelerine uygun bir şekilde, sıralı iş kalemleri listesine ek olarak sıralı analiz girdileri listesinin de oluşturması ve bu verilere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı analiz girdileri listesi oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda belirtilen;

“…..

Yukarıda belirtilen sınır değerin altında teklif veren tek istekli, ihale uhdesinde bırakılan istekli olan Kıroğlu Müh. Müt. Müş.-Nizam Kıroğlu’dur ve idare tarafından, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen adı geçen istekliye hitaben yazılan 26.05.2011 tarihli yazıda;__“…Söz konusu işin idari şartnamesinin 33 üncü maddesi gereğince, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında belirtilen analiz formatına uygun analizleri Kamu İhale Genel Tebliği 45 inci maddesinde belirtilen şekilde bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde Bölge Başkanlığımıza teslime edilmesini, aksi takdirde teklifinizin değerlendirme dışında kalacağının bilinmesini rica ederim.” ifadesi bulunmaktadır.

Bahse konu yazının “ Ekler ” kısmında iki madde halinde “Açıklaması istenilen imalat kalemleri” ile “İmalat kalemi analizleri” belirtilmiştir. Ekler arasında yer alan “Aşırı düşük sorgulamasında analizi istenecek imalat kalemleri” başlıklı Ek-A’da yer alan tabloda, yedi adet iş kalemi açıklama istenilen kalemler arasında sayılmıştır. Ekler arasında bulunan Ek-B’de ise söz konusu yedi adet iş kalemine ilişkin analiz formatları yer almaktadır.

Ancak, mezkûr yazı ekinde bulunan belgeler arasında, bahse konu Tebliğin yukarıda aktarılan 45.1.2.2. ve 45.1.4 numaralı maddelerinde yer alan açıklamaya aykırı olarak, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan ve bundan dolayı açıklama istenilmemesi gereken analiz girdilerinin tespit edildiği “sıralı analiz girdileri listesi” bulunmamaktadır. Dolayısıyla, aşırı düşük teklif sorgusu kapsamında, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği ve aşırı düşük teklif sorgusunun zikredilen Tebliğ açıklamalarına uygun olarak tanzim edilmediği tespit edilmiştir.

Belirtilen sebeplerden, anılan Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddelerine uygun bir şekilde, sıralı iş kalemleri listesine ek olarak sıralı analiz girdileri listesinin de oluşturması ve bu verilere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı analiz girdileri listesi oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. “ gerekçeler üzerinden idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

Anılan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu yönündeki değerlendirmenin iptal edilerek, yaklaşık maliyet hesabı sırasında anılan Tebliğin ilgili hükümleri uyarınca oluşturulmasının zorunlu olduğu “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu ” işlemlerinin yeniden oluşturularak, mevcut yapılmış açıklamalar ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece hesaplanan aşırı düşük sınır değerin altında teklif veren Kıroğlu Müh. Müt. Müş.-Nizam KIROĞLU’dan aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan yedi iş kalemi üzerindensavunma vermeleri istenildiği , yapılan sorgulamaya cevap veren anılan isteklininaşırı düşük açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan girdiler için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri” tablosununoluşturması, oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosunun idarece kullanılarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

Aşırı düşük açıklamada bulunan isteklilerden “ sıralı analiz girdileri” tablosuna göre, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayarak veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklilerin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurlarının aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyeceği aşikardır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları ve bunları tevsik amacıyla sunduğu bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek bulunmamaktadır. Nitekim, bu görüşe örnek olarak verilebilecek 13.06.2011 tarih ve 2011/UY.III-1964 sayılı Kurul Kararında da; aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” ve “ sıralı analiz girdileri tablosu ” listelerini oluşturmayan idareden, bu listelerin oluşturularak Kuruma gönderilmesi istenilmiştir. Kurum idare tarafından gönderilen “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” ve “ sıralı analiz girdileri ” tablosunu dikkate alarak isteklinin aşırı düşük kapsamında sunmuş olduğu analizleri inceleyip değerlendirerek ihaleyi sonuçlandırmıştır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapmış olduğu açıklamaların tevsiki amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliden bu belgelerin tekrar istenmesinin, mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelere aykırı olduğu aşikardır.

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun oluşturulması, sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri/grupları üzerinde daha önce sorgulama yapılan analiz ve analiz girdileri için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilmesi, sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayan veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklinin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda “ düzeltici işlem belirlenmesi ” gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi