KİK Kararı: 2011/UY.II-2357

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/052
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 11.07.2011
Karar No : 2011/UY.II-2357
BAŞVURU SAHİBİ:
Aksa Grup Mühendislik Proje İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Seyyah Sokak No:4/3 Gaziosmanpaşa/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çankırı Karatekin Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Cumhuriyet Mah. Şehit Pilot Üsteğmen Erdem Öztürk Sok. No:12 Kat:2 18100 ÇANKIRI

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/66192 İhale Kayıt Numaralı "Büyük Onarım(Bina-Altyapı Onarımı)işi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[21.18].(0224)./2011-39Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çankırı Karatekin Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 25.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Büyük Onarım (Bina-altyapı Onarımı) İşi” ihalesine ilişkin olarak Aksa Grup Mühendislik Proje İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.06.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.06.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.06.2011tarih ve 30724sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.06.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun sunulmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun tevsik etmediği, söz konusu isteklinin analizlerinde öngörülen işçilik saatlik ücretinin yürürlükteki asgari ücretin altında olduğu, analizlerde yer verilen makine girdisi miktarının işin tekniği ve fen kurallarına göre olması gereken miktarın makul sayılmayacak derecede altında belirlendiği, nakliye fiyatının belirlenmesinde kullanılan K katsayısının 2011 yılı Bayındırlık İskan Bakanlığı birim fiyatlarının altında olduğu,

3 ) Kesinleşen ihale kararına yönelik olarak idareye yapmış oldukları şikayet başvurusuna verilen cevapta, “birim fiyat teklif cetvellerinin her sayfasında imza bulunmadığı, bu hususun ilk oturumda tespit edilmesine karşın ihale sonucunu değiştirmeyeceği düşüncesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarına gerek olmadığına karar verildiği” değerlendirmesinde bulunulduğu, ancak sunulan birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının paraflı, son sayfasının ise imzalı ve kaşeli olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1 inci maddesinde ihale konusu işin adının; “Büyük Onarım (Bina-Altyapı Onarımı) İşi ” olarak belirtildiği,

Anılan şartnamenin teklif ve sözleşme türü başlıklı 19.1 inci maddesinde; “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde, isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmek üzere; “İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100’ inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin” sunulmasının istenildiği,

7.6 ncı maddesinde ise; “Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan BIII Grubu işler veya bu gruba ait onarım işleri” düzenlemesine yer verildiği,

Görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.” hükmü bulunmaktadır.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin eki benzer iş grupları listesinin “(B) Üstyapı (Bina) Grubu İşler”****başlıklı bölümünde B/III grubu işler;

“ 1. II.Grup işler

2. Özelliği olan büyük okul yapıları (spor salonu,konferans salonu v.b. ek tesisleri olan eğitim yapıları)

3. Liman binaları (Liman, iskele ve diğer ulaşım yolları daha önce yapılmış ise)

4. İl tipi idari binalar

5. Büyük cezaevler

6. Büyük yurtlar (Yüksek öğrenim yurtları)

7. Yüksek okullar ve eğitim enstitüleri

8. Araştırma binaları ve laboratuarlar

9. Büyük kütüphaneler ve kültür yapıları

10. Arşiv binalar

11. Banka binaları

12. Hastaneler, doğumevleri, rehabilitasyon ve tedavi merkezleri

13. Yaşlılar huzur evi, kreş ve gündüz bakım evleri

14. Kaplıca ve şifa evleri

15. Müstakil spor köyleri (kapalı-açık yüzme havuzları, spor salonları, hipodromlar, stat ve stadyumlar)

16. Aqua parklar

17. Rekreasyon merkezleri, büyük parklar

18. Otel ve moteller

19. Eğitim ve eğlence amaçlı yapılar (toplantı, eğlence ve düğün amaçlı),

gençlik merkezleri

20. Fuarlar, satış ve sergi binaları (showroomlar)

21. Misafirhaneler

22. İbadethaneler (Dini yapılar)

23. Organize sanayi bölgeleri

24. Her türlü entegre ve komple endüstriyel tesisler, f abrika ve imalathaneler

25. Villalar, teras evleri ve dağ evleri

26. Çevre düzenlemesi gerektiren toplu konut, siteler veya müstakil konutlar

27. Büyükelçilik yapıları, vali konakları ve özel konutlar,

28. İş hanları, ticari bürolar

29. Büyük mağazalar, alışveriş merkezleri

30. Otobüs terminalleri, otogarlar, istasyon binaları

31. Katlı garajlar (yer altı-yer üstü)

32. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler ” olarak belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan San-İş İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin iş deneyimini tevsik etmek üzere Ahmet Nuri Pakova adına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Altyapı Koord. Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş 20.04.2005 tarihli ve 1549 sayılı iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan belgede işin “ Tuzla Aydınlıköy Yolu ve İçmeler Kavşağı Düzenlemesi İkmal İnşaatı ” şeklinde tanımlandığı, söz konusu işin sözleşme tarihinin 31.05.2001 olduğu, kabul tarihinin belge üzerinde bulunmadığı, ancak anılan isteklinin teklif dosyasında sunulan geçici kabul tutanağına göre geçici kabul tarihinin 31.12.2004 olduğu, belge tutarının ise 12.933.059.996.843 TL (2000 B.F ile) olduğu görülmüştür.

Ayrıca, Ahmet Nuri Pakova’ya ait ortaklık durum belgesinin ilk ilan tarihinden sonra düzenlendiği, yeminli mali müşavir tarafından onaylı olduğu ve anılan belgede Ahmet Nuri Pakova’nın belge düzenlenme tarihinden önceki beş yıl boyunca şirketin kesintisiz olarak yüzde elliden fazla hissesine sahip ortağı olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu iş deneyim belgesinde uygulanan yapı tekniği;

1. E-5 Karayolu Tuzla İçmeler köprülü kavşağı ile Tuzla Piyade Okul Komutanlığı önü Tank geçiş köprüsü ve ayrıca Tuzla Aydınlı-köy yolunun 1+220 km’ sine rastlayan bölgede olmak üzere toplam 3 adet iki açıklı Betonarme ayaklar üzerine prefabrik I kirişli köprü inşaatı
2. Köprü temellerinin oturacağı zeminlerde 1126,9m.Q100 mm çapında fore kazık imalat inşaatı
3. Tuzla İçmeler köprülü kavşağı- Aydınlıköy mezarlığı arasında kalan yaklaşık 3 km’ lik anarter yola ait her türlü yol alt ve üst yapı imalatları,
4. Muhtelif çaplarda 4.659 km uzunluğunda yağmursuyu ve 3.972 km uzunluğunda atıksu kanal inşaatı,
5. 2.400 km uzunluğunda ve Q1200 mm’ lik içmesuyu ishale hattı inşaatı,
6. 282,60 m2 lik taşıyıcı başlıklı toprakarme duvar inşaatı,
7. Tuzla Piyade Okul Komutanlığı Garnizon sahası içinde 1 adet akaryakıt istasyon inşaatı,
8. 21 km uzunluğunda j-9 çevre emniyet sistemi inşaatı,
9. Kayıt kabul (Yiyecek deposu) İnşaatı,
10. 3271 m2 lik taban alana oturan 3 katlı betonarme ve uzay çatı sistemli, 1000 m2 alüminyum cam cephe giydirmeli yapı tekniği içeren 1250 izleyici kapasitesinde ve 500 m2 lik sahne, sinema gösterim sistemi, 4 dilde simültene tercüme sistemi ve 50 kişilk toplantı salonuna haiz olan çok amaçlı kültür sitesi inşaatı,
11. Gerek kültür sitesi ve gerekse kayıt kabul binası çevresinde yaklaşık 50.000 m2 lik alanın çimleme işleri inşaatına ait imalatlar tamamlanmış ve hizmete sunulmuştur.
12. Aydınlıköy Mezarlığı-Orhanlı Dericiler Sanayi Sitesi arasında kalan yaklaşık 3 km’ lik anaarter yola ait her türlü yol alt ve üst yapı imalatları % 90 nispetinde,
13. Tuzla Piyade Okul Komutanlığı Garnizon sahası içinde inşaatına başlanan 3500 kişi kapasiteli tribüne haiz Tören alanı ve bu tesise it çim sahanın altyapısı da dahil olmak üzere % 75 nispetinde tamamlanmıştır.” şeklinde belirtilmiştir.

Ayrıca, söz konusu istekli tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı’ndan alınan 13.08.2008 tarih ve 623684 sayılı yazıda; “ Tuzla Aydınlıköy Yolu Ve İçmeler Kavşağı Düzenlemesi İkmal İnşaat işi kapsamında, şantiye şefi sıfatıyla Ahmet Nuri Pakova tarafından denetimi yapılan “3271 m2 taban alan oturan, 3 katlı betonarme ve uzay çatı sistemli, 1000 alüminyum cam cephe giydirmeli yapı tekniği içeren 1250 izleyici kapasitesinde ve 500 m2’ lik sahne, sinema gösterim sistemi, 4 dilde simultane tercüme sistemi ve 50 kişilik toplantı salonuna haiz olan çok amaçlı kültür sitesi inşaatı” imalatlarının tutarı 2000 yılı sözleşme birim fiyatları ile 3.602.197,32 YTL + KDV (Üçmilyonaltıyüzikibinyüzdoksanyedi YTL), Otuziki Kuruş+ KDV) olarak hesap edilmiştir.” ifadesine yer verilmiş ve yazı ekinde söz konusu işe ait hakedişler sunulmuştur.

Anılan isteklinin teklif dosyasında sunulan iş deneyimine ilişkin bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde, iş deneyim belgesine konu iş kapsamında gerçekleştirilen “3271 m2 lik taban alana oturan 3 katlı betonarme ve uzay çatı sistemli, 1000 m2 alüminyum cam cephe giydirmeli yapı tekniği içeren 1250 izleyici kapasitesinde ve 500 m2 lik sahne, sinema gösterim sistemi, 4 dilde simültene tercüme sistemi ve 50 kişilk toplantı salonuna haiz olan çok amaçlı kültür sitesi inşaatı” işinin Benzer İş Tebliği’nin B/III grubu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş koşulunu sağlayan 3.602.197,32 TL’lik (2000 BF ile) tutarının güncellenmiş değerinin 23.234.385,37 TL olduğu görülmüş olup, idari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde öngörülen teklif edilen bedelin %100’ünden az olmama şartını sağladığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin, idari şartnamenin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin düzenlendiği 7 nci maddesinde öngörülen şartları taşıdığı göz önüne alındığında, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye 9 teklif verilmiş, 1 isteklinin teklifi iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla 718.865,93 TL’lik bir sınır değer hesaplanmış ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Şenol Karakuş, Nomak İnş. Turz. Mad. Oto. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve San-İş İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmiştir.

Anılan isteklilere gönderilen 27.05.2011 tarihli yazılarda; “03.06.2011 tarihine kadar ekli “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi”nde yer alanlar hariç olmak üzere; açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin Kamu İhale Genel Tebliğindeki esaslara uygun bilgi ve belgeleriyle birlikte sunulması” istenilmiş ve yazı ekinde “açıklama istenilecek iş kalemleri/ grupları listesi” ve “açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi” gönderilmiştir.

Söz konusu isteklilerden Şenol Karakuş ve Nomak İnş. Turz. Mad. Oto. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, San-İş İnş. San. ve Tic. A.Ş’nin ise 03.06.2011 tarihinde açıklama sunduğu, açıklamasının yeterli görülerek, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anılan isteklinin 12.2202 poz nolu “ Q 200 mm anma çaplı HPDE koruge kanalizasyon borusunun döşenmesi tip 5 ”, 12.2203 poz nolu “ Q 300 mm anma çaplı HPDE koruge kanalizasyon borusunun döşenmesi tip 5” ve 12.2204 poz nolu “ Q 400 mm anma çaplı HPDE koruge kanalizasyon borusunun döşenmesi tip 5 ” iş kalemleri için malzeme ve montaj bedellerinin gösterildiği bir liste sunduğu görülmüştür.

Oysa, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesinde yer alan; “ İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması çerçevesinde, inşaat iş kalemleri dışında yer alan iş kalemleri için analiz yerine malzeme ve montaj bedellerini gösteren liste sunulması mümkündür.

12.2202, 12.2203 ve 12.2204 poz nolu iş kalemleri idarenin yaklaşık maliyet hesabında inşaat işleri altyapı imalatları arasında sayıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır.

İdarece tarafından 12.2402/1 poz nolu “ Q 1000 mm anma çapında spiral sarımlı HDPE esaslı muayene bacası gövde elemanının yerine montaj edilmesi h= 1,00 m ” iş kaleminin biriminin “ metre ” olarak belirlendiği, buna karşın ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında anılan iş kaleminin biriminin “ adet ” olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

14.018 poz nolu “ Dolguya gelmiş serilmiş her cins kazının (kaya zeminler hariç) elle tokmaklanarak tabaka tabaka sıkıştırılması ” iş kalemi ve 15.001/3C poz nolu “ Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (gevşek ve bitkisel toprak, gevşek silt, kum, kil, siltli kil, kumlu kil, gevşek kil, killi kum ve çakıl, kürekle atılabilen taşlı toprak ve benzeri zeminler)” iş kalemi için öngörülen bedellerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2011 yılı kar ve genel gider hariç birim fiyatlarının altında olduğu, bu nedenle analiz sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlere dayanak teşkil etmek üzere Suted İnş. Taah. Oto. Nakliyat ve Müş. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış fiyat teklifinin sunulduğu belirlenmiştir.

Sunulan analizde ve fiyat teklifinde iş kalemini oluşturan girdilerin gösterilmediği, ayrıca kazı imalatı iş kalemi maliyetinin doğrudan fiyat teklifi alınan firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı anlaşılmış olup, anılan kalemler için öngörülen bedellerin fiyat teklifi ile tevsik edilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 14.018 ve 15.001/3C poz nolu iş kalemleri için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

MSB.678/E-e poz nolu “ Q 20 Düz veya nervürlü demirle epoksi ile filiz ekimi (25 cm derinlik için) ” iş kalemine ilişkin sunulan analizde 236.301 poz nolu “ 24 mm-52 mmlik matkapla özellik isteyen işlerde karot makine ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama ” girdisi için 0,32 TL’lik birim fiyat öngörüldüğü, buna karşın anılan pozun Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2011 yılı kar ve genel gider hariç birim fiyatının 0,80 TL olduğu, dolayısıyla söz konusu tutarın tevsik edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif açıklaması kapsamında söz konusu tutarı tevsik eden herhangi bir bilgi ve belgeye yer vermediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun olarak belgelendirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan; başvuru sahibi tarafından; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerinde öngörülen işçilik saatlik ücretinin yürürlükteki asgari ücretin altında olduğu ve nakliye fiyatının belirlenmesinde kullanılan K katsayısının 2011 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının altında olduğu” iddia edilmekte ise de; anılan isteklinin işçilik saatlik ücretlerini, 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararı uyarınca ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 3,54 TL’nin altında belirlemediği görülmüştür. Ayrıca, nakliye fiyatları hesaplanırken esas alınan K katsayısının (02.017 poz nolu) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2011 yılı rayici (161,00 TL) olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibine 06.06.2011 tarihinde gönderilen kesinleşen ihale kararında; “teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmediği” belirtilmiştir.

Bununla birlikte, anılan isteklinin 13.06.2011 tarihli şikayet başvurusuna idarece verilen cevapta; “…İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucu; ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği ve 8 adet istekli tarafından birim fiyat cetvelinin her sayfasının kaşelenerek imzalandığı, ancak isteklilerden “Aksa Grup Müh. Proje İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin (başvuru sahibi) söz konusu birim fiyat teklif cetvelinin son sayfasını kaşeleyerek imzaladığı ve diğer sayfaları ise sadece parafladığı tespit edilmiştir. İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilmiş olan birim fiyat teklif cetvelinin dip notunda; “Teklif vermeye yetkili kişi tarafından her sayfası ad soyad/ticaret unvanı yazılarak imzalanacaktır. Ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde, her sayfası ad soyad/ticaret unvanı yazılarak bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.”ibaresi yer almaktadır. Bu haliyle ihale komisyonu tarafından istekliler huzurunda yapılan ilk oturumda söz konusu istekliye ait teklifin birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği tespit edilmiştir. Ancak söz konusu tespitin ihale sonucunu değiştirmeyeceği düşünülerek düzeltici işlem belirlenmesi gerek görülmemiştir.” değerlendirmesinde bulunulmuştur.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin teklifinin 06.06.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile değerlendirme dışı bırakılmadığı anlaşılmış, bununla birlikte idarenin şikayet üzerine aldığı kararda yer verilen “birim fiyat teklif cetvelinin mevzuata uygun sunulmadığına” yönelik değerlendirmesi 4734 sayılı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler.” hükmü gereğince aşağıda incelenmiştir:

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunun 12 sayfadan oluştuğu, imza ve kaşe yerinin bulunduğu, 12 nci sayfanın sonundaki dipnotun 3 üncü maddesinde ise; “ Teklif vermeye yetkili kişi tarafından her sayfası ad soyad/ticaret unvanı yazılarak imzalanacaktır. Ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde, her sayfası ad soyad/ticatet unvanı yazılarak bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin 13 sayfadan oluştuğu, söz konusu cetvelin son sayfasının imzalanıp kaşelendiği, ancak cetvelin diğer sayfalarında kaşe bulunmadığı, yalnızca paraflandığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54 üncü maddesinde;

“(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

...

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, başvuru sahibinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin her sayfasında sıralı bir şekilde devam eden iş kalemlerinin birimi, miktarı, birim fiyatı ve tutarına yer verildiği, ayrıca cetvelin son sayfasında belirtilen toplam tutar ile diğer sayfalarda iş kalemleri için öngörülen tutarların toplamının uyumlu olduğu, diğer yandan birim fiyat teklif cetvelinin her sayfanın söz konusu istekli tarafından paraflandığı görüldüğünden, her sayfanın imzalanmamış olması hususunun esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, idarenin şikayet başvurusuna verilen cevabında yer alan bahse konu değerlendirme yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan San-İş İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi