KİK Kararı: 2011/UY.II-1998

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/045
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 13.06.2011
Karar No : 2011/UY.II-1998
BAŞVURU SAHİBİ:
RAŞİT CANBAZ (2010/1896 NOLU ŞİKAYET DOSYASINA İLİŞKİN 30.05.2011 TARİH VE 2011/M.K.-114 SAYILI KURUL KARARI), ATATÜRK BULVARI NO:3/1 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kütahya İl Özel İdaresi, Ali Paşa Mah. Lise Cad. No:2 KÜTAHYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/34974 İhale Kayıt Numaralı "Kütahya Merkez Şule – Mete Tetik İlköğretim Okulu YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[17.95].(0224)./2011-34Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kütahya İl Özel İdaresitarafından 28.04.2010tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kütahya Merkez Şule Mete Tetik İlköğretim Okulu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Raşit Canbaz’ın 31.08.2010tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.09.2010tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.05.2011tarih ve 114sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2010tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak Ortaş İnş. Turz. Deri Nak. ve Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 28.06.2010 tarihinde Kamu İhale Kurumu’na yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 19.07.2010 tarih ve 2010/UY.II-2153 sayılı Kurul kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, söz konusu Kurul kararında yaklaşık maliyet bileşenlerinin 2009 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığının belirtildiği, dolayısıyla idarece yaklaşık maliyet tutarının güncellenmemesi nedeniyle sınır değerin yanlış hesaplandığı, bu nedenle yaklaşık maliyetin güncellenerek sınır değerin yeniden hesaplanması ve bu çerçevede aşırı düşük teklif değerlendirmesinin yeniden yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin; “ Kütahya Merkez Şule – Mete Tetik İlköğretim Okulu Yapım İşi ” şeklinde tanımlandığı,

Anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerinin ve ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının belirtildiği,

Görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla 1.757.360,17 TL’lik bir sınır değer hesaplandığı ve teklifi sınır değerin altında olan Hacıhasanlar İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Serkan Rüzgar ve HSC İnş. Nak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nden sunmuş oldukları analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine uygun bir şekilde sunmalarının istenildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece incelenmesi sonucunda, Hacıhasanlar İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının mevzuata uygun tevsik edilmediği görüldüğünden teklifinin reddedildiği, açıklamaları yeterli görülen isteklilerden Serkan Rüzgar’ın ise 04.06.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli, HSC İnş. Nak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nin söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına yönelik yaptığı itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 19.07.2010 tarih ve 2010/UY.II-2153 sayılı Kurul kararında; “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinintekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” sonucuna varılarak, “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Raşit Canbaz tarafından anılan Kurul Kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 14.04.2011 tarih ve E:2010/1876, K:2011/695 sayılı kararında, “ 04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti" başlıklı 10. maddesinde;

"(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz." kuralına, "Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi" başlıklı 11. maddesinde de; "(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir." kuralına yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının da isteklisi olarak katıldığı Kütahya İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından açık ihale usulü ile 28.04.2010 tarihinde 2010/34974 kayıt numarası ile gerçekleştirilen "Kütahya Merkez Şule - Mete Tetik İlköğretim Okulu İhalesi"nin 07.09.2010 gün ve 2980 sayılı kararla Serkan Rüzgar isimli firma üzerinde bırakıldığı, bu ihaleye ilişkin olarak Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. ve San. Ltd.
Şti.'nin 28.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, davalı idarenin 19.07.2010 gün ve 2010/UY.II-2153 sayılı işlemle düzeltici işlem belirlenmesine karar verdiği, bu kararın sonrasında ihalenin itirazen şikayet başvurusunda bulunan şirket üzerinde bırakıldığı, davacının bu karar üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu ve davalı idarenin 14.09.2010 tarihli kararla kurulun nihai kararlarının dava konusu edilebileceğinden bahisle işin esasına girmeden itirazen şikayet dilekçesini reddettiği, bunun üzerine 19.07.2010 gün ve 2010/UY.II-2153 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; yaklaşık maliyetin hesaplanmasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2009 yılı birim fiyatlarının esas alındığı ve bu değerlere göre aşın düşük teklif sınırının 1.757.360,17 -TL olarak belirlendiği, aşırı düşük sınır değer altında teklif sunan 3 istekliden 4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca açıklama istediği, bir isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece ihale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin tekliflerinin ise davalı idare kararı ile değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde 1.767.000,00-TL teklif sunan Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı görülmektedir.

Mahkememizin 11.03.2011 tarihli ara kararıyla davalı idareden söz konusu ihalenin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 3. fıkrasında yer alan hükme göre Türkiye İstatistik Kurumu verilene göre güncellemesinin yapılarak yaklaşık maliyetin güncel değerinin, güncel yaklaşık maliyete göre ihale sınır değerinin, elde edilen sınır değere göre hangi firmaların ihale dışı kalacağının belirtilmesi istenilmiş, davalı idarenin 6/4/2010 tarihinde kalem kaydına alınan cevabında yaklaşık maliyet tutarının ilan tarihine kadar güncellenmesi sonucunda 2.565.622,39-TL değerinin bulunacağı, güncellenen yaklaşık maliyet tutarına göre hesaplanan yeni sınır değerin 1.770.950,91-TL olacağı ve bu yeni sınır değer neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin de sınır değerin altında kalacağının belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda; davaya konu ihalede yaklaşık maliyetin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'ne göre güncellendiğinde ihalenin yaklaşık maliyetinin ve yaklaşık maliyete göre belirlenen sınır değerin değiştiği hususu dikkate alındığında, davalı idarece bu durum ihmal edilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Öte yandan; bu karar sonucuna göre davalı idarece güncel değerler dikkate alınarak yeniden bir karar verileceği tabiidir.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararı üzerine, 30.05.2011 tarihli ve 2011/MK-114 sayılı Kurul kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 19.07.2010 tarih ve 2010/UY.II-2153 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, gerekçede tespit edilen parasal değerler dikkate alınarak inceleme yapılmasına” karar verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11 inci maddesinde;

“(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale onay belgesinin hazırlanma tarihinin, dolayısıyla yaklaşık maliyetin hesaplanma tarihinin 23.03.2010 olduğu, ihale ilanının ise 02.04.2010 tarihinde yayımlandığı görülmüştür. 23.03.2010 tarihinde 2.516.712,33 TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 11 inci maddesine göre ilan tarihine kadar güncellenmesi sonucunda söz konusu tutarın 2.565.622,39 TL’ye karşılık geldiği tespit edilmiştir.

Güncellenen yaklaşık maliyet tutarına göre hesaplanan yeni sınır değer 1.770.950,91 TL olup, bulunan yeni sınır değer neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli olan Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. San. Ltd. Şti. de sınır değerin altında kalmaktadır.

Bu itibarla, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.2 nci maddesi uyarınca Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nden idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Ortaş İnş. Tur. Teks. Deri Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi