KİK Kararı: 2011/UY.II-1996

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/045
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 13.06.2011
Karar No : 2011/UY.II-1996
BAŞVURU SAHİBİ:
AŞAMA DEKORASYON TEMİZLİK İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., ANITTEPE MAHALLESİ ONUR SOKAK NO:66/5 MALTEPE-ÇANKAYA/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Samsun Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü, Bahçelievler Mah. Lise Cad. No:41 İlkadım/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/10152 İhale Kayıt Numaralı "Samsun-Merkez Subay Astsubay Lojman (40+4 Daire) İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[15.20].(0224)./2011-26Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Samsun Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğütarafından 25.02.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Samsun Merkez Subay Astsubay Lojman (40+4 Daire) İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aşama Dekorasyon Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.04.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.05.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.05.2011tarih ve 23625sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.05.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun olarak tevsik etmediği, söz konusu istekli tarafından sunulan analizlerde aritmetik hata bulunup bulunmadığının idarece kontrol edilmediği, ayrıca 02.05.2011 tarihinde tebellüğ edilen kesinleşen ihale kararında, ihalenin Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde kaldığının belirtildiği, ancak söz konusu şirketin ihaleye Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. ile iş ortaklığı olarak katıldığı, kesinleşen ihale kararında idare tarafından yanlış bildirimde bulunulduğu, bu nedenle idareye sunulan şikayet dilekçesi hazırlanırken bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olup olmadığına yönelik olarak yeterli araştırmanın yapılamadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adının; “Samsun-Merkez Subay Astsubay Lojman (40+4 Daire) İnşaatı” olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün 2.1.(c) maddesinde;“4 Bloklu 40+4 Daireli Lojman Binası ve Çevre Düzenlemesi” şeklinde belirlendiği,

Anılan şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;“İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlenmesinin yer aldığı,

Görülmüştür.

Söz konusu ihaleye 18 teklif verilmiş, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla 3.512.172,31 TL’lik bir sınır değer hesaplanmış ve sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Ceren İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Oğuz Burma, Özver İnş. Tic. San. A.Ş.-Alver İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Makro Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmiştir.

Anılan isteklilere gönderilen 15.03.2011 tarihli yazılarda; “aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin değerlendirilmesi amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesindeki ifadeler doğrultusunda, ekte verilen listeler kullanılarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği ayrıntılı hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin, belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin yazının tebliğ tarihinden itibaren 6 iş günü içerisinde ihale komisyonuna iletilmesi” istenilmiş ve yazı ekinde sıralı iş kalemleri, açıklama istenilecek iş kalemleri ve analiz girdileri listesi gönderilmiştir.

Bahse konu 5 istekliden yalnızca Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve anılan isteklinin açıklamasının yeterli görülerek, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Sınır değerin üzerinde teklif veren Gür Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise 07.04.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak ihale komisyonu kararından sonra yapılan yasaklılık sorgusunda, yarıdan fazla hisseye sahip ortağının yasaklı olduğunun öğrenilmesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;“…45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

…

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

….45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

i) 16.058/1A, 21.011, 19.055/C2 ve 21.054 poz nolu iş kalemleri için anılan istekli tarafından öngörülen bedellerin 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın kar ve genel gider hariç tutarının altında olduğu, bu nedenle bahse konu iş kalemleri için analiz düzenlemesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücreti için 3,41 TL fiyat öngörüldüğü belirlenmiştir. 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretin 26,55 TL olarak tespit edildiği, dolayısıyla ihale tarihinde (25.02.2011) ödenmesi gereken saatlik ücretin (26,55 TL/ 7,5 saat olmak üzere) 3,54 TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlediği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, anılan isteklinin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ii) 21.011 poz nolu “Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı” iş kalemi için sunulan analizde, “çam kereste” bedeli için 3,84 TL öngörüldüğü, söz konusu fiyatı tevsik etmek üzere Aydın Orman Ürünleri’nden alınmış proforma faturanın sunulduğu, buna karşın proforma faturanın üzerindeki “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin “serbest muhasebeci” tarafından onaylandığı görülmüştür.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Resmi Gazetede Kanunla yapılan değişiklik neticesinde metinlerden çıkarıldığı, öte yandan “serbest muhasebeci” sıfatını haiz meslek mensubuna ilişkin 2008 yılında yapılan değişiklikle Kanununun Geçici 11 inci maddesinde bir takım hükümlere yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, 3568 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, bu maddenin (10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunla getirilen madde) yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları ayrıca bu durumda olanların Kanunun ikinci maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Kanunun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında;

“ Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, kanunen yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı, ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Oysa, kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların mükellefin yasal defter ve belgelerinin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılması nedeniyle “serbest muhasebeci” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturadaki onay işleminin 3568 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

iii) Doğalgaz tesisatı grubu iş kalemleri arasında yer alan Özel DG01 poz nolu “Doğalgazlı hermetik şofben (11Lt/dk)” için malzeme ve montaj bedelini gösteren liste sunulduğu görülmüş, buna karşın söz konusu kalem için öngörülen 500,00 TL tutarındaki bedeli tevsik etmek üzere, teklif açıklaması kapsamında herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

iv) Sıhhi tesisat grubu iş kalemleri arasında yer alan 105-613 poz nolu “Prizmatik modüler paslanmaz çelik su deposu” için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı kar ve genel gider hariç birim fiyatının 25.963,20 TL olduğu, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu kalem için 17.133,00 TL öngörüldüğü ve bahse konu tutarı tevsik etmek için herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı belirlenmiştir.

v) 921-404 poz nolu nolu “Tam otomatik kabin kapıları” için ihale üzerinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesinde yer alan; “ İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması çerçevesinde, analiz yerine malzeme ve montaj bedelini gösteren bir liste sunduğu tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, söz konusu iş kalemi için öngörülen 1.336,90 TL’lik bedel, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2010 yılı kar ve genel gider hariç birim fiyatının (4.218,72 TL) altında olmasına karşın, teklif açıklaması kapsamında bahse konu tutarı tevsik eden bilgi ve belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Diğer yandan; ihale üzerinde bırakılan isteklinin, Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak teklif vermesine rağmen, 11.04.2011 tarihinde başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararında ihalenin “Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı” ifade edilmiştir.

Her ne kadar başvuru sahibi tarafından, “kesinleşen ihale kararında idare tarafından yanlış bildirimde bulunulduğu, bu nedenle özel ortak Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu açıklama hakkında yeterli araştırma yapamadıkları” iddia edilmekte ise de, ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde her bir iş ortağı tarafından ayrı ayrı değil, iş ortaklığı tarafından tek bir aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğundan, iddiası bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45 inci maddesine uygun olarak tevsik etmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihale üzerinde bırakılan istekli olan Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin dilekçede belirttiği iddialarına ilişkin olarak verilen Kurul Kararında belirtilen değerlendirmeye göre;

“ İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

i) 16.058/1A, 21.011, 19.055/C2 ve 21.054 poz nolu iş kalemleri için anılan istekli tarafından öngörülen bedellerin 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın kar ve genel gider hariç tutarının altında olduğu, bu nedenle bahse konu iş kalemleri için analiz düzenlemesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücreti için 3,41 TL fiyat öngörüldüğü belirlenmiştir. 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretin 26,55 TL olarak tespit edildiği, dolayısıyla ihale tarihinde (25.02.2011) ödenmesi gereken saatlik ücretin (26,55 TL/ 7,5 saat olmak üzere) 3,54 TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlediği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, anılan isteklinin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ii) 21.011 poz nolu “Düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı” iş kalemi için sunulan analizde, “çam kereste” bedeli için 3,84 TL öngörüldüğü, söz konusu fiyatı tevsik etmek üzere Aydın Orman Ürünleri’nden alınmış proforma faturanın sunulduğu, buna karşın proforma faturanın üzerindeki “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin “serbest muhasebeci” tarafından onaylandığı görülmüştür.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Resmi Gazetede Kanunla yapılan değişiklik neticesinde metinlerden çıkarıldığı, öte yandan “serbest muhasebeci” sıfatını haiz meslek mensubuna ilişkin 2008 yılında yapılan değişiklikle Kanununun Geçici 11 inci maddesinde bir takım hükümlere yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, 3568 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, bu maddenin (10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunla getirilen madde) yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları ayrıca bu durumda olanların Kanunun ikinci maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Kanunun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında;

“Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, kanunen yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı, ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Oysa, kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların mükellefin yasal defter ve belgelerinin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılması nedeniyle “serbest muhasebeci” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturadaki onay işleminin 3568 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

iii) Doğalgaz tesisatı grubu iş kalemleri arasında yer alan Özel DG01 poz nolu “Doğalgazlı hermetik şofben (11 Lt/dk)” için malzeme ve montaj bedelini gösteren liste sunulduğu görülmüş, buna karşın söz konusu kalem için öngörülen 500,00 TL tutarındaki bedeli tevsik etmek üzere, teklif açıklaması kapsamında herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

iv) Sıhhi tesisat grubu iş kalemleri arasında yer alan 105-613 poz nolu “Prizmatik modüler paslanmaz çelik su deposu” için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı kar ve genel gider hariç birim fiyatının 25.963,20 TL olduğu, bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu kalem için 17.133,00 TL öngörüldüğü ve bahse konu tutarı tevsik etmek için herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı belirlenmiştir.

v) 921-404 poz nolu nolu “Tam otomatik kabin kapıları” için ihale üzerinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 nci maddesinde yer alan; “İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması çerçevesinde, analiz yerine malzeme ve montaj bedelini gösteren bir liste sunduğu tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, söz konusu iş kalemi için öngörülen 1.336,90 TL’lik bedel, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 2010 yılı kar ve genel gider hariç birim fiyatının (4.218,72 TL) altında olmasına karşın, teklif açıklaması kapsamında bahse konu tutarı tevsik eden bilgi ve belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Diğer yandan; ihale üzerinde bırakılan isteklinin, Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak teklif vermesine rağmen, 11.04.2011 tarihinde başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararında ihalenin “Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı” ifade edilmiştir.

Her ne kadar başvuru sahibi tarafından, “kesinleşen ihale kararında idare tarafından yanlış bildirimde bulunulduğu, bu nedenle özel ortak Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu açıklama hakkında yeterli araştırma yapamadıkları” iddia edilmekte ise de, ihaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde her bir iş ortağı tarafından ayrı ayrı değil, iş ortaklığı tarafından tek bir aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğundan, iddiası bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45 inci maddesine uygun olarak tevsik etmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.” gerekçelerine göre, ihale üzerinde bırakılan Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda düzeltici işlem kararı verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin ilanının 03.02.2011 tarihinde KİK bülteninde yayınlandığı ve ihalenin de 25.02.2011 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihi 03.02.2011 ile ihale tarihi olan 25.02.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatlarının henüz yayınlanmış olması nedeniyle 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, yukarıda belirtilen isteklitarafından analizler üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ 16.058/1A, 21.011, 19.055/C2 ve 21.054 poz nolu iş kalemleri için anılan istekli tarafından öngörülen bedellerin 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın kar ve genel gider hariç tutarının altında olduğu, bu nedenle bahse konu iş kalemleri için analiz düzenlemesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücreti için 3,41 TL fiyat öngörüldüğü belirlenmiştir. 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretin 26,55 TL olarak tespit edildiği, dolayısıyla ihale tarihinde (25.02.2011) ödenmesi gereken saatlik ücretin (26,55 TL/ 7,5 saat olmak üzere) 3,54 TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlediği.” değerlendirmesine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o birim fiyat içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan analiz ve alt analizlerde de işçilik gideri olarak daha önce yayınlanmış birim fiyat içinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan analiz ve alt analizlerdeki işçiliğin 1 saatlik rayiç ücreti 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluştururken, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, belirtilen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçiliklerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihaleye ilişkin Kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve Karara katılmakla beraber; Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri içinde anılan Kararda yer alan; “ 16.058/1A, 21.011, 19.055/C2 ve 21.054 poz nolu iş kalemleri için anılan istekli tarafından öngörülen bedellerin 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın kar ve genel gider hariç tutarının altında olduğu, bu nedenle bahse konu iş kalemleri için analiz düzenlemesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücreti için 3,41 TL fiyat öngörüldüğü belirlenmiştir. 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretin 26,55 TL olarak tespit edildiği, dolayısıyla ihale tarihinde (25.02.2011) ödenmesi gereken saatlik ücretin (26,55 TL/ 7,5 saat olmak üzere) 3,54 TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlediği ” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

Kurul Çoğunluğunun Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti .- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili tespitlerinin “…Bununla birlikte, söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücreti için 3,41 TL fiyat öngörüldüğü belirlenmiştir. 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretin 26,55 TL olarak tespit edildiği, dolayısıyla ihale tarihinde (25.02.2011) ödenmesi gereken saatlik ücretin (26,55 TL/ 7,5 saat olmak üzere) 3,54 TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlediği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, anılan isteklinin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” bölümüne katılmamaktayım.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlığı altındaki 45.1.9. uncu alt maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Tebliğ açıklaması gereğince, işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıktır.

Anılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanan 2010 yılı birim fiyat ve rayiçlerine dayandırılarak yapıldığı, gerek imalat, gerek malzeme, gerekse işçilik rayiçlerinde 2010 yılı fiyatlarının kullanıldığı görülmektedir. (2011 yılı Bakanlık birim fiyatları 31.03.2011 tarihinde yayımlandığından, şikayet konusu ihalede, 03.02.2011 ilan tarihi itibarıyla, Bakanlık 2010 yılı fiyatları kullanılabilmektedir.) 2011 yılının ilk yarısı için uygulanacak saatlik işçi ücreti 3,54 TL olmakla birlikte, anılan isteklinin Tebliğ açıklaması gereğince aşırı düşük teklif açıklamasında Bakanlık tarafından belirlenen işçilik rayicini (3,41 TL) kullanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı kanaatindeyim.

Ayrıca Tebliğ açıklamaları gereği, isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatları” teklif edebilecekleri hususu göz önüne alındığında, içinde 3,41 TL olarak yer alan işçilik bedelini de içeren herhangi bir iş kalemi için 2010 yılı karsız imalat fiyatını teklif eden isteklilerin teklifleri geçerli teklif kabul edilirken, 2010 yılı fiyatlarıyla hazırlanan analizlerde işçilik bedelinin 3,41 TL olarak yer almasının uygun bulunmaması işlemi, Kanunun 5 inci maddesi hükümleriyle bağdaşmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti .- Tek Yapı İnş. Dek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklif ettiği analizlerdeki düz işçi bedelinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca yayımlanan 2010 yılı birim rayiçlerine dayandırıldığı ve bu hususun Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu kanaati taşıdığımdan, Kurul çoğunluğunun diğer hususlardaki tespitlerine katılmakla birlikte, ““…Bununla birlikte, söz konusu iş kalemleri için sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücreti için 3,41 TL fiyat öngörüldüğü belirlenmiştir. 31.12.2010 tarihli ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretin 26,55 TL olarak tespit edildiği, dolayısıyla ihale tarihinde (25.02.2011) ödenmesi gereken saatlik ücretin (26,55 TL/ 7,5 saat olmak üzere) 3,54 TL olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi ücretlerini ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlediği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, anılan isteklinin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” gerekçesine katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi