KİK Kararı: 2011/UY.II-1653

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/041
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 23.05.2011
Karar No : 2011/UY.II-1653
BAŞVURU SAHİBİ:
UTAY İNŞAAT AŞ. , MAHATMA GANDİ CADDESİ NO: 43/3 GAZİOSMANPAŞA ÇANKAYA / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ, ÖZERLER MAHALLESİ HAL SOKAK NO: 1 LÜLEBURGAZ / KIRKLARELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/573104 İhale Kayıt Numaralı "LÜLEBURGAZ FUTBOL YILDIZLARI AKADEMİSİ İNŞAAT YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.05.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[13.76].(0167)./2011-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Lüleburgaz Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 28.12.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Lüleburgaz Futbol Yıldızları Akademisi İnşaat Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Utay İnşaat A.Ş.’nin 08.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.04.2011 tarih ve 21901 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından yaklaşık maliyet mevzuata aykırı belirlendiğinden ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Lüleburgaz Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından “Lüleburgaz Futbol Yıldızları Akademisi İnşaat Yapım” işinin belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatları ile piyasadan alınan fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin;

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri[M1]

TL

Kaba yapı işleri

3.935.951,43

İnce yapı işleri

4.314.372,64

Çevre düzenleme ve peyzaj işleri

1.712.336,25

Mekanik tesisat işleri

2.964.464,04

Elektrik tesisat işleri

2.506.773,11

Toplam

15.433.897,00

Toplam 15.433.897,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından işe ait teknik dokümanların bir firmaya hazırlatıldığı, oluşturulan metraj listesinde yer alan iş kalemlerine ait fiyatların 2010 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan fiyatlar ile piyasadan alınan fiyatlar sonucunda belirlendiği, özel poz nolu iş kalemlerine ilişkin fiyatlar belirlenirken, alınan tekliflerdeki fiyatlara % 25 oranında yüklenici kar ve genel giderlerin eklenmediği,

Diğer taraftan, Mustafa Ekiş & Abdulkadir Oruç İş Ortaklığı’nın 16.03.201 tarihinde idareye yapmış olduğu başvuruda; statik projelerin tetkik edilmesi sonucunda, fore kazık donatılarının birim ağırlık, adet ve bina başına miktarlar konusunda farklı tespitlerde bulunulduğu ve bu durumun düzeltilmesi gerektiğinin ifade edildiği, idarenin başvuru üzerine 24.03.2011 tarihinde konu ile ilgili olarak zeyilname düzenlediği,

İdare tarafından düzenlenen zeyilnamede;

Keşif ve projede yer alan bilgiler aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

Eski şekli;

Statik Pafta No

1 Kazık Donatı Ağırlığı

Kazık Adedi

(12 mt)

Toplam Ağırlık Kg

01-A Blok

104,16

50

5.208,00

02-B Blok

104,16

32

3.333,12

03-C Blok

104,16

30

3.124,80

04-D Blok

104,16

41

4.270,56

05-E Blok

104,16

35

3.645,60

06-F Blok

104,16

42

4.374,72

07-G Blok

104,16

41

4.270,56

Toplam

271

28.227,36

Yeni şekli;

Statik Pafta No

1 Kazık Donatı Ağırlığı

Kazık Adedi

(12 mt)

Toplam Ağırlık Kg

01-A Blok

857,55

50

42.877,50

02-B Blok

857,55

32

27.441,60

03-C Blok

857,55

30

25.726,50

04-D Blok

857,55

41

35.159,55

05-E Blok

857,55

35

30.014,25

06-F Blok

857,55

42

36.017,10

07-G Blok

857,55

54

46.307,70

Toplam

284

243.544,20

İdare tarafından yapılan bu değişiklikler sonucunda oluşan farkın yaklaşık maliyete yansıtılmadığı,

Anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8 inci maddesinde;

“İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

Ön ilan yayımlanmadan önce yapı tekniği ve ihtiyaç programına göre tahmin edilen fiziki miktar veya kapsam esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi gerekiyorsa yeniden hesaplanır.

İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır.

Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.”

“ Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.”,

“Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10 uncu maddesinde;

“İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.”

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11 inci maddesinde;

“İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir.”

Hükümleri yer almaktadır.

06.04.2011 tarihinde ihaleye teklif vermeye davet edilen isteklilere 15.433.897,00 TL olarak açıklanan yaklaşık maliyete; fore kazık imalatlarından kaynaklanan farkın yansıtılmadığı, ayrıca özel poz nolu imalatlara ilişkin olarak piyasadan temin edilen fiyatlara anılan Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, % 25 oranında yüklenici kar ve genel giderlerin eklenmediği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönündeki iddiası uygun bulunmuştur.

Bununla birlikte yukarıda belirtmiş olduğumuz eksikliklerin giderilmesi sonucunda bulunan yaklaşık maliyet tutarı ile birlikte ihaleye verilen teklifler birlikte değerlendirildiğinde, incelenen ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif veren istekli olmadığı anlaşıldığından, idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olması ihalenin sonucuna etkili bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

[M1]Yaklaşık maliyet bileşenlerinin ve karın yaklaşık maliyetteki oranının tespitinin mümkün olması durumunda yandaki tablo düzenlenecektir.

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu yaklaşık maliyetin hesaplanmasına özel bir önem vermiş bu doğrultuda yaklaşık maliyetin hesaplanması gerek Kanun kapsamında gerekse yönetmeliklerle ayrıntılı olarak düzenlemiştir. Kanun bu amaçla idarelere önemli görevler vermiş, yaklaşık maliyetin gizli kalması hususunda yetkililere görev ve sorumluluklar yüklemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur....” hükmüyle ihalelerde uyulması gereken temel ilkeler belirlenmiştir.

Yine, aynı Kanununun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde; _“(Değişik: 4964/ 6 md.)_Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” demek suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanmasını düzenlemiştir.

Yaklaşık maliyet dikkate alınarak kullanılacak eşik değerlerin ve buna göre de ilan ve ihale tarihi sürelerinin belirlendiği, sınır değer tespitinin yapıldığı, anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde de pursantaj oranlarının belirlendiği, şikayet bedellerinin tespit edilmesi gibi bir çok işlemin yaklaşık maliyete göre tesis edildiği açıktır.

06.04.2011 tarihinde ihaleye teklif vermeye davet edilen isteklilere 15.433.897,00 TL olarak açıklanan yaklaşık maliyete; fore kazık imalatlarından kaynaklanan farkın yansıtılmadığı, ayrıca özel poz nolu imalatlara ilişkin olarak piyasadan temin edilen fiyatlara anılan Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, % 25 oranında yüklenici kar ve genel giderlerin eklenmediği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönündeki iddiası Kurulca uygun bulunmakla birlikte; Kurul çoğunluğu “…eksikliklerin giderilmesi sonucunda bulunan yaklaşık maliyet tutarı ile birlikte ihaleye verilen teklifler birlikte değerlendirildiğinde, incelenen ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif veren istekli olmadığı anlaşıldığından, idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olması ihalenin sonucuna etkili bulunmamıştır.” gerekçesiyle şikayet başvurusunu uygun bulmamıştır.

Burada aslolan hukuk ve mevzuat hükümleri olup, ihale esnasında ortaya çıkan fiili durum baz alınarak, yaklaşık maliyetin düzeltilmesi halinde dahi sınır değer altında istekli bulunmaması gerekçesiyle şikayet başvurusunun reddedilmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır. Kaldı ki Kurul çoğunluğunca, hatalı yaklaşık maliyet sebebiyle uygulama esnasında çıkabilecek sorunlar göz ardı edilmiştir. Hakediş ödemesine esas pursantaj cetvellerindeki yüzdelik oranlar iş kalemleri tutarının yaklaşık maliyete oranlamasıyla hesaplanmaktadır. Pursantaj cetvelinde fore kazık imalatlarına ait ödeme oranının düşük yüzde ile yer alması, yükleniciye söz konusu imalat bedelinin düşük ödenmesine yol açabilecek, proje dışında iş artışı kapsamında ilave fore kazık imalatları gerektiği takdirde de imalat bedeli ve ödenmesinde ayrı bir sorun yaşanabilecektir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince “ihalenin iptaline” yönünde karar verilmesi gerektiği görüşüm ile Kurul Çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi