KİK Kararı: 2011/UY.II-1633

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/039
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 16.05.2011
Karar No : 2011/UY.II-1633
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayef İnşaat Proje Harita Taah. Tic. Ltd. Şti., Körfez Mahallesi Birleşim İş Merkezi No: 204 K: 2 Merkez / Kocaeli

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gölcük Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı, Gölcük Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı - 41780 Gölcük / Kocaeli

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/32421 İhale Kayıt Numaralı "Gölcük Garnizonu Su Depoları Bakım ve Onarımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[13.25].(0223)./2011-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gölcük Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı tarafından 28.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gölcük Garnizonu Su Depoları Bakım ve Onarımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ayef İnşaat Proje Harita Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 08.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.04.2011 tarih ve 21254 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasın mevzuata uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işin yapım tekniğinin uygun olup olmadığının incelenmesi (teklif edilen malzemelerin birim fiyat tariflerine uygun olup olmadığı gibi) gerektiği, isteklinin imalat miktarlarını düşürdüğü, nakliye, elektrik, yakıt gibi giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alıp almadığının ve genel giderlerin maliyete eklenip eklenmediğinin ve genel giderler içinde yer alması gereken kalemlere yer verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayete konu ihalenin, Gölcük Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen, “Gölcük Garnizonu Su Depoları Bakım ve Onarımı” işi olduğu, isteklilerin tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun __ 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1 inci maddesinde; “****4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır… ” açıklaması,

Anılan Tebliğin, 45.1.5 inci maddesinde;“ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” açıklaması,

Anılan Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde;

“ 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin 45.1.9 uncu maddesinde;

“ 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. ” açıklaması,

Aynı Tebliğin 45.1.13.2 nci maddesinde;“ İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

_a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının, _

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. ” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden, 21.066 poz nolu “İş İskelesi 0-12,5 m Yükseklikte (Tavan İçin)” iş kalemi, 27.507 poz nolu “500 KG Çimento Dozlu Harçla Tek Kat Düz Sıva Yapma” iş kalemi, MSB.153 poz nolu “Bozuk Betonarme Yüzeylerin Temizlenmesi” iş kalemi, MSB.156 poz nolu “Polimer Tamir Harcı ile Beton Tamiratı” iş kalemi, 105.607 poz nolu “10,00 m3 Prizmatik Modüler Paslanmaz Çelik Su Deposu” iş kalemi, 105.609 poz nolu “15,00 m3 Prizmatik Modüler Paslanmaz Çelik Su Deposu” iş kalemi ve 217.270 poz nolu “Santrifüj Pompa 3000D/dk. 61-80 m3/h. 40.1-60 mSS” iş kalemleri için, Bayındırlık Bakanlığı, İller Bankası ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, bu iş kalemlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde yer aldığı üzere bir liste sunulduğu görülmüş, sonuç olarak bu kalemlerine yönelik yapılan açıklamanın anılan Tebliğ açıklamasına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Anılan isteklinin idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden, “FAN-4, Betonarme Yüzeylerin Çimento Akrilik Esaslı Malzeme ile İzolasyonunun yapılması” iş kalemine ilişkin olarak, piyasada faaliyet gösteren bir tüzel kişi tacirden almış olduğu fiyat teklifi sunduğu görülmüş, anılan teklifin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 nci maddesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan anılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden biri olan “FAN-5, İzolasyon Malzemesinin Uygulama İşçiliği” için, “İller Bankası 19.095/İB-2 pozundan işçilik analizi yapılmıştır.” ifadesine yer verildiği ve bu iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu görülmüştür. Söz konusu analiz incelendiğinde, yalıtımcı ustasının saatlik ücreti için 5 TL, yalıtımcı usta yardımcısının saatlik ücreti için 3,60 TL, düz işçinin saatlik ücreti için 3,41 TL öngördüğü anlaşılmıştır.

01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan asgari ücret 796,50 TL; saatlik asgari ücret ise (796,50 TL/30 gün /7,5 saat= 3,54 TL/sa) 3,54 TL olup, saatlik asgari ücretin altında teklif verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan, imalat miktarları bakımından yapılan incelemede; idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinden;

- 21.066 poz nolu “İş İskelesi 0-12,5 m Yükseklikte (Tavan İçin)” iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında, 4064,80 metreküp öngörülmesine rağmen isteklinin 2707,02 metreküp öngördüğü,

-27.507 poz nolu “500 KG Çimento Dozlu Harçla Tek Kat Düz Sıva Yapma” iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında, 3112,43 metrekare öngörülmesine rağmen isteklinin 2876,41 metrekare öngördüğü,

- MSB.153 poz nolu “Bozuk Betonarme Yüzeylerin Temizlenmesi” iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında, 1498,89 metrekare öngörülmesine rağmen isteklinin 1139,70 metrekare öngördüğü,

-MSB.156 poz nolu “Polimer Tamir Harcı ile Beton Tamiratı” iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında, 7564,38 KG öngörülmesine rağmen isteklinin 6987,29 KG öngördüğü,

Tespit edilmiş, bu durumda, isteklinin yukarıda anılan iş kalemlerinde imalat miktarlarını yaklaşık maliyete göre düşürmüş olduğu anlaşılmıştır.

Kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı açık olup, imalat miktarlarında azaltma yaparak, aşırı düşük teklif açıklaması yapmak mümkün olmadığından, isteklinin açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, itirazen şikayet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic.’nin aşırı düşük teklif açıklaması istenilen birim fiyatların ihalenin birim fiyat tariflerinde belirtilen malzemelerle aynı özellikleri taşıyıp taşımadığı iddiasının, işin yapım tekniğinin uygun olup olmadığına yönelik bir iddia olduğu değerlendirilmiş, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde öngörülen malzemelerin uygun sağlanıp sağlanmadığının, isteklilerin maliyet avantajının sorgulandığı aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında incelenecek bir husus olmadığı, bu hususun, sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol teşkilatının sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında elektrik, nakliye, yakıt gibi giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alıp almadığına yönelik iddiasına ilişkin olarak, idarece açıklama istenilen iş kalemleri ve analiz girdileri arasında bahsi geçen kalemler yer almadığından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bu giderlere yer verilmesi gerekmediğinden, iddia yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin genel giderleri maliyete ekleyip eklemediğinin ve genel giderler içinde yer alması gereken kalemlere yer verilip verilmediği iddiasına ilişkin olarak, isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, genel giderler ve kar toplamı olarak, 34.806,72 TL öngördüğü, genel giderleri gösteren icmal tablosunda, personel gideri için 5.668,00 TL, konteyner veya şantiye binası kurulum gideri için 177,18 TL, akaryakıt ve konaklama gideri olarak 1.744,24 TL, sözleşme karar pulu bedeli olarak 1.079,10 TL, sözleşme damga vergisi bedeli olarak 1.798,50 TL, ödemelere esas damga vergisi olarak 1.798,50 TL, all risk sigorta gideri olarak 239,80 TL, geçici teminat mektubu masrafı olarak 21,80 TL, kesin teminat mektubu masrafı olarak 130,80 TL, SSK gideri olarak 9.940,80 TL belirlenmiş, böylece genel gider toplamı 22.598,72 TL, müteahhitlik karı olarak ise 12.208,00 TL öngörülerek toplamda 34.806,72 TL öngörülmüş, isteklinin maliyet icmal tablosunda genel giderler ve karı, inşaat imalatları ve mekanik tesisat imalatlarına eklediğini belirttiği görülmüştür. Söz konusu giderler için ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması istenilmemiş olduğundan, bu giderlerin tevsik edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılan Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasın mevzuata uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işin yapım tekniğinin uygun olup olmadığının incelenmesi (teklif edilen malzemelerin birim fiyat tariflerine uygun olup olmadığı gibi) gerektiği, isteklinin imalat miktarlarını düşürdüğü, nakliye, elektrik, yakıt gibi giderlerin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alıp almadığının ve genel giderlerin maliyete eklenip eklenmediğinin ve genel giderler içinde yer alması gereken kalemlere yer verilip verilmediğinin incelenmesi gerektiği iddiasınailişkin olarak yapılan incelemeye ilişkin Kurul Kararında belirtilen;

“ İhale üzerinde bırakılan istekli olan Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden, 21.066 poz nolu “İş İskelesi 0-12,5 m Yükseklikte (Tavan İçin)” iş kalemi, 27.507 poz nolu “500 KG Çimento Dozlu Harçla Tek Kat Düz Sıva Yapma” iş kalemi, MSB.153 poz nolu “Bozuk Betonarme Yüzeylerin Temizlenmesi” iş kalemi, MSB.156 poz nolu “Polimer Tamir Harcı ile Beton Tamiratı” iş kalemi, 105.607 poz nolu “10,00 m3 Prizmatik Modüler Paslanmaz Çelik Su Deposu” iş kalemi, 105.609 poz nolu “15,00 m3 Prizmatik Modüler Paslanmaz Çelik Su Deposu” iş kalemi ve 217.270 poz nolu “Santrifüj Pompa 3000D/dk. 61-80 m3/h. 40.1-60 mSS” iş kalemleri için, Bayındırlık Bakanlığı, İller Bankası ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, bu iş kalemlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde yer aldığı üzere bir liste sunulduğu görülmüş, sonuç olarak bu kalemlerine yönelik yapılan açıklamanın anılan Tebliğ açıklamasına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

_Öte yandan anılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden biri olan “FAN-5, İzolasyon Malzemesinin Uygulama İşçiliği” için, “İller Bankası 19.095/İB-2 pozundan işçilik analizi yapılmıştır.” ifadesine yer verildiği ve bu iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu görülmüştür. Söz konusu analiz incelendiğinde, yalıtımcı ustasının saatlik ücreti için 5 TL, yalıtımcı usta yardımcısının saatlik ücreti için 3,60 TL, düz işçinin saatlik ücreti için 3,41 TL öngördüğü anlaşılmıştır. _

Öte yandan, imalat miktarları bakımından yapılan incelemede; idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinden;

-MSB.156 poz nolu “Polimer Tamir Harcı ile Beton Tamiratı” iş kalemi için yaklaşık maliyet hesabında, 7564,38 KG öngörülmesine rağmen isteklinin 6987,29 KG öngördüğü,

Tespit edilmiş, bu durumda, isteklinin yukarıda anılan iş kalemlerinde imalat miktarlarını yaklaşık maliyete göre düşürmüş olduğu anlaşılmıştır.

Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatlarının % 8,87 Tüfe oranı ile çarpımı esas alınarak hesaplandığı ve ihalenin 28.03.2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale tarihi olan 28.03.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatları henüz yayınlanmış olmakla birlikte, 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli __ tarafından analizler üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ Öte yandan anılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden biri olan “FAN-5, İzolasyon Malzemesinin Uygulama İşçiliği” için, “İller Bankası 19.095/İB-2 pozundan işçilik analizi yapılmıştır.” ifadesine yer verildiği ve bu iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu görülmüştür. Söz konusu analiz incelendiğinde, yalıtımcı ustasının saatlik ücreti için 5 TL, yalıtımcı usta yardımcısının saatlik ücreti için 3,60 TL, düz işçinin saatlik ücreti için 3,41 TL öngördüğü anlaşılmıştır.

İhale tarihi 28.03.2011 (28 Mart 2011) olan ihalede, işçilere verilecek asgari ücretin en az 3,54 TL olması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi için saatlik ücreti 3,41 TL olarak belirlemesinin yerinde olmadığı değerlendirilmiş, açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir. ” değerlendirmesine ilişkin olarak Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin analizleri üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin bir paket yani yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o paket içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan alt analizde de işçilik gideri olarak daha önce paket halinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan alt analizlerdeki işçilik fiyatının 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Kaldı ki, anılan Tebliğin 45.1.9 maddesinde; iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz açıklamasına yer verilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemleri içinde yer alan tüm işçilik girdilerine (düz işçi, duvarcı ustası, soğuk demirci ustası, yağcı, formen gibi) ilişkin olarak, analiz ve alt analizlerde 3,41 TL teklif edildiği, söz konusu bedelin, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 2010 yılına ait düz işçi için belirlenen rayiç ücret olduğu ve 2010 yılı ikinci yarısı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin (3,38 TL) üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluşturan bileşenlerin miktarlarında eksiltme yapmamak koşuluyla, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve karara katılmakla beraber; Yaşar Tosun İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak anılan kararda yer alan, “…… İhale tarihi 28.03.2011 (28 Mart 2011) olan ihalede, işçilere verilecek asgari ücretin en az 3,54 TL olması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin düz işçi için saatlik ücreti 3,41 TL olarak belirlemesinin yerinde olmadığı değerlendirilmiş, açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir ” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul üyesi **

KİK Kararı: 2011/UY.II-1633

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin