KİK Kararı: 2011/UY.I-921

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/020
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 07.03.2011
Karar No : 2011/UY.I-921
BAŞVURU SAHİBİ:
Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş., Mustafa Kemal Mah. 2131 Sk. No:32/8 Çankaya/Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No: 14 Yücetepe/Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/95058 İhale Kayıt Numaralı "Horasan-Eleşkirt Yolu Km:187+900-244+300 Kesiminde Yaptırılacak "toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs." Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06-101.04-.Y.[04.02].(0255)./2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü tarafından 01.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Horasan-Eleşkirt Yolu Km:187+900-244+300 Kesiminde Yaptırılacak Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş.’nin 10.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.01.2011 tarih ve 5751 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının, HEL/29, 33 ve 34 poz numaralı imalatlar için sunulan yardımcı analizlerde yer alan girdilerden “Emülsiyon” için 900 TL/ton fiyat teklif edilmiş olmasına rağmen bu fiyata ilişkin herhangi bir belgenin sunulmaması gerekçesiyle reddedildiği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, emülsiyon için öngördükleri birim fiyatın, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 2010 yılı rayicinin üzerinde olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

İncelemeye konu ihalede, idarece, anılan hüküm uyarınca tekliflerin değerlendirildiği ve 6 (altı) isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1 inci maddesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin hesabı tarif edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, idarece, anılan Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hükümler ve Tebliğin anılan maddesinde yapılan açıklamalar uyarınca aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve bu değerin altında teklif sunmuş olan 11 (onbir) istekli bulunduğunun tespiti yapılarak bu isteklilerden tekliflerini açıklamalarının istenildiği belirlenmiştir.

Belirlenen süre içinde 8 (sekiz) isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye ulaştırdığı, idarece; 1 (bir) isteklinin açıklamasının uygun bulunduğu ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihi (21.07.2010) itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “ ...

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

...

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. ...

38.8. İsteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; (45.1.6) maddesinde belirtildiği üzere, analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaları, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı ve/veya alt analizler ve buna benzer bütün bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

38.9. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

38.10. (38.3) maddesinde belirtilen şekilde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatları teklif eden isteklilerin, söz konusu birim fiyatları oluşturan girdilerin rayiçlerine ilişkin olarak (45.1.6) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı ve buna benzer belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

...” açıklaması,

45 inci maddesinde; “...

45.1.5 Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6 İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

...

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması, __

Yer almaktadır.

İncelenen ihalede, idarece başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale kararı konulu yazıda; HEL/29, 33 ve 34 poz numaralı imalatlar için sunulan yardımcı analizlerde yer alan girdilerden “Emülsiyon” için 900 TL/ton fiyat teklif edilmiş olmasına rağmen bu fiyata ilişkin herhangi bir belgenin sunulmaması gerekçesiyle başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığının belirtildiği, başvuru sahibince yapılan şikayet başvurusuna verilen cevapta bu hususa ek olarak, sunulan analizlerde yer alan girdilerin toplam birim maliyetlerinin birbirleriyle uyumlu olmadığı ifade edilerek şikayet başvurusunun reddedildiği belirlenmiştir. Başvuru sahibince söz konusu hususlardan ilki itirazen şikayet başvurusuna konu edilmiş olup başvuruya yönelik olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56 ncı maddesi uyarınca her iki husus bakımından da inceleme yapılmıştır.

Başvuru sahibince HEL/29, 33 ve 34 poz numaralı imalatlar için sunulan yardımcı analizlerde yer alan “Emülsiyon” temini için 900 TL/ton birim fiyat öngörüldüğü, öngörülen bu bedelin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.) tarafından yayımlanan 2010 yılı rayiç fiyatının üzerinde olduğu hususunun açıklamaya ilişkin üst yazıda ve yardımcı analizin içerisinde belirtildiği, ayrıca 2010 yılı B.İ.B. rayiçlerini gösterir tabloda da ilgili malzeme rayicine yer verildiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, bahsi geçen imalatlar için idarece hazırlanan birim fiyat tariflerinde; RS1, CRS1 veya CRS2 tipi bitümlü yapıştırıcının imalat girdileri arasında öngörüldüğü belirlenmiştir. Bu malzemelerden CRS-1 Tipi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.) tarafından yayımlanan 2010 yılı rayicinin (04.611/1A poz numaralı Katyonik Asfalt Emülsiyonu (CRS-1 Tipi) için) 850 TL/ton olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.9 uncu maddesi uyarınca, anılan malzeme için teklif edilen söz konusu birim fiyatın tevsiki için herhangi bir belge sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Zira, bu malzeme için öngörülen birim fiyat, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük olmasına yol açar nitelikte değildir.

Öte yandan, idarece başvuru sahibinin şikayet başvurusuna verilen cevapta belirtilen hususlar bakımından yapılan incelemede;

Başvuru sahibi tarafından, idarece açıklama istenen imalatlar için sunulan analizlerde, yalnızca imalatın isminin yazılarak birim fiyatın belirtildiği, esas detaylı analizlerin “yardımcı analiz” adı altında sunulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, yapılan maliyet analizlerinin yanısıra, başvuru sahibinin tasdik anlaşması yaptığı YMM tarafından, başvuru sahibinin maliyet muhasebesi kayıtları üzerinden, ilgili imalatların girdilerinin ortalama birim malzeme – makine – işçilik bazında maliyetlerinin gösterildiği bir raporun sunulduğu görülmüştür.

İdarece şikayet başvurusuna verilen cevapta; başvuru sahibi tarafından sunulan yardımcı analizlerde ortaya konulan birim maliyetler ile YMM tarafından belirtilen maliyetlerin içerik olarak birbirinden farklı olduğu ifade edilmiş ve örnek olarak HEL/26 poz numaralı imalata ilişkin rakamsal veriler belirtilmiştir. Yapılan incelemede; bahsi geçen imalat dahil tüm imalatlar için YMM tarafından düzenlenen maliyetleri gösterir raporda; “Malzeme Birim Maliyeti” sütununa alt analizlerde yer alan malzemeler ile öngörülen akaryakıt girdisi maliyetinin toplamının yazıldığı, makine birim maliyetine ise kullanılacak makinelerin sigorta, tamir, bakım ve yedek parça giderlerinin karşılığı olan fiyatın yazıldığı görülmüştür. Bu bakımdan, alt analizdeki bilgiler ile YMM raporunda yer alan bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, başvuru sahibinin tasdik anlaşması yaptığı YMM tarafından hazırlanan ve başvuru sahibince sunulan söz konusu maliyet raporu niteliğindeki belgenin kamu ihale mevzuatında öngörülen aşırı düşük tekliflerin belgelendirilmesi usullerinden biri olmadığı açıktır. Dolayısıyla, YMM tarafından hazırlanan maliyet raporundaki bilgilerin başvuru sahibinin sunduğu analizlerdeki maliyet unsurları ile birebir aynı olup olmaması hususunun, aşırı düşük teklifin mevzuata uygun olarak açıklanması bakımından herhangi bir geçerliliği bulunmamaktadır.

Bu itibarla, itirazen şikayet başvurusunda yer verilen iddialar ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar bakımından yapılan inceleme sonucunda; idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinde; Kurumun itirazen şikayet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması hususu itirazen şikayete konu edilmiştir. Bu bakımdan, bahsi geçen Kanun hükmü uyarınca başvuruya ilişkin nihai kararın, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının tamamının incelenmesi sonucunda verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Bu çerçevede, başvuru sahibi Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

İdarece başvuru sahibinden açıklama istenen imalatların HEL/01, 25, 26, 29, 33 ve 34 poz numaralı imalatlar olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibince sunulan analiz ve alt analizlerin, idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında hazırlanan analizler ve Karayolları Genel Müdürlüğü (TCK) tarafından yayımlanan birim fiyat analizleri ile aynı yöntemle hazırlanmadığı, aylık iş yapma miktarı ve bu miktarın gerektirdiği maliyetlerin öngörülmesi sonucunda maliyetlerin oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; HEL/34 poz numaralı imalat için yapılan alt analizde “Formen” girdisi için başvuru sahibince 0,03 TL/m² maliyet öngörülmüştür. Başvuru sahibince yapılan açıklama bütün olarak incelendiğinde, formen için öngörülen saatlik ücretin 10,42 TL/sa olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, HEL/34 poz numaralı imalatta, formenin 0,0029 saat (0,03/10,42) çalışacağının öngörüldüğü tespit edilmiştir. Aynı imalat için TCK tarafından yayımlanan ve idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan 6400/M poz numaralı imalatın birim fiyat analizinde yer alan imalat kalemlerinin her birinin TCK birim fiyat analizinde yer alan formen girdisi miktarları ile ana analizdeki ilgili miktarların çarpılması ve bulunan tutarların toplanması sonucunda; HEL/34 poz numaralı imalatta 0,0658 saatlik formen girdisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dahası, anılan imalat için öngörülen toplam işçilik olarak 0,32 TL/sa fiyatın, başvuru sahibince işçilikler için öngörülen birim fiyatlar dikkate alınarak ortalama bir değer olan 5,00 TL/sa (Ortalama işçilik fiyatı bu değerin üzerindedir.) birim fiyata bölünmesi sonucunda dahi, ilgili TCK analizinde yalnız formen için öngörülen 0,0658 saatlik çalışma miktarına ulaşılamadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, idarece açıklama istenen imalatlar için başvuru sahibi tarafından sunulan analizler ve alt analizlerin tümünde idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullanılan analizler ve dolayısıyla TCK analizlerine göre yukarıda açıklananlara benzer farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, şikayetçinin analiz ve alt analizlerinin idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı analizlere ve dolayısıyla ilgili TCK analizlerine uygun olmaması nedeniyle, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, eşit muamele ilkesi uyarınca yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan Sigma İnş. ve Tur. İşl. Tic. A.Ş. – Bayburt İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; söz konusu

istekli tarafından sunulan analiz ve alt analizlerin yöntem bakımından idarenin yaklaşık maliyet hesabı için hazırladığı analizlere ve dolayısıyla TCK birim fiyat analizlerine uygun olmadığı görülmüştür.

SİGMA İnş. ve Tur. İşl. Tic. A.Ş. – BAYBURT İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan Birim Fiyat Cetveli ekindeki Birim Fiyat Analizleri incelendiğinde:

-SB/HEL-K1 “Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması ” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 30.000 m3 olarak varsayıldığı ve buna göre TL/M3 maliyeti olarak formen, düz işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,03 TL ila 0,07TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 10 kişi için işçilik giderinin 0,49 TL olarak hesaplandığı,

-SB/HEL-U2 “Plent-Miks temel yapılması” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 30.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ Ton maliyeti olarak formen, düz işçi,erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,03 TL ila 0,11 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 13 kişi için işçilik giderinin 0,62 TL olarak hesaplandığı,

-SB/HEL-U3 “Asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası yapılması ”, SB/HEL-U6 “Asfalt betonu binder tabakası yapılması” , SB/HEL-U10 “Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması” İş Kalemlerine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 5.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ Ton maliyeti olarak formen, düz işçi, erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,2 TL ila 0,68 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 13 kişi için işçilik giderinin 4,24 TL. olarak hesaplandığı,

-SB/HEL-U 11 “5cm.kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 35.000 M2/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ M2 maliyeti olarak formen, düz işçi,erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,03 TL ila 0,10 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 15 kişi için işçilik giderinin 0,60TL olarak hesaplandığı,

-SB/HEL-AT1: “Ocaktan konkasör ile agrega temini” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 30.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ Ton maliyeti olarak formen, ,düz işçi, erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,03 TL ila 0,09 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 13 kişi için işçilik giderinin 0,56 TL olarak hesaplandığı,

Görülmüştür.

Aynı iş kalemleri işe ilgili olarak ÖZGÜN Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Birim Fiyat Cetveli ekindeki Birim Fiyat Analizleri incelendiğinde:

-YK-1/Ö- “Yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması ” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 50.000 m3 olarak varsayıldığı ve buna göre TL/M3 maliyeti olarak formen, makinist, düz işçi, operatör, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,02 TL ila 0,05TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 10 kişi için işçilik giderinin 0,36 TL olarak hesaplandığı,

-PMT-Ö**:“Plent-Miks temel yapılması”** iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 30.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ Ton maliyeti olarak formen, düz işçi,erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,04 TL ila 0,13 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 13 kişi için işçilik giderinin 0,70 TL olarak hesaplandığı,

-BSK-Ö: “Asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası yapılması ”, BND-Ö**:“Asfalt betonu binder tabakası yapılması** ”, AŞN-Ö**:“Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması** ” İş Kalemlerine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 10.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ Ton maliyeti olarak formen, düz işçi, erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,19TL ila 0,40 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 13 kişi için işçilik giderinin 2,46 TL. olarak hesaplandığı,

-AŞN/5-Ö:** “5cm.kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması”** iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 80.000 M2/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ M2 maliyeti olarak formen, düz işçi,erbab işçi, operatrör, makinist, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,02 TL ila 0,05 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 15 kişi için işçilik giderinin 0,32TL olarak hesaplandığı,

-U-AT:“Ocaktan konkasör ile agrega temini” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 30.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı ve buna göre TL/ Ton maliyeti olarak formen, makinist, düz işçi, erbab işçi, operatrör, arazös şoförü, kamyon şoförü ve yağcılar için 0,04 TL ila 0,18 TL. işçilik gideri hesaplanan analizdeki toplam 13 kişi için işçilik giderinin 0,66 TL olarak hesaplandığı,

Görülmüştür.

SİGMA İnş. ve Tur. İşl. Tic. A.Ş. – BAYBURT İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından “Asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası yapılması”, “Asfalt betonu binder tabakası

yapılması”, “Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması” iş kalemlerine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 5.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı; Plent-Miks temel yapılması ve “Ocaktan konkasör ile agrega temini” iş kalemleri için öngörülen 30.000 Ton/Ay kabulünün neye göre yapıldığı, “5cm.sıkışmış kalınlıkta 1m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması iş kalemi için 35.000 M2/Ay şeklindeki kabulün neye göre yapıldığı,“Y arma**** kazısı yapılması ve kullanılması” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 50.000 m3 olarak alınmasının objektif verileri ortaya konmamış, bu hususlar istekli tarafından aşırı düşük sorgulamasında belgelendirilmemiştir.

Aynı durum ÖZGÜN Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Birim Fiyat Cetveli ekindeki Birim Fiyat Analizleri içinde geçerlidir.

Anılan şirket tarafından; “Asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası yapılması”, “Asfalt betonu binder tabakası yapılması”, “Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması” iş kalemlerine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 10.000 Ton/Ay olarak varsayıldığı; Plent-Miks temel yapılması ve “Ocaktan konkasör ile agrega temini” iş kalemleri için öngörülen 30.000 Ton/Ay kabulünün neye göre yapıldığı, “5cm.sıkışmış kalınlıkta 1m2 asfalt betonu aşınma tabakası

yapılması iş kalemi için 80.000 M2/Ay şeklindeki kabulün neye göre yapıldığı ,Y arma**** kazısı yapılması ve kullanılması” iş kalemine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 50.000 m3 olarak alınmasının objektif verileri ortaya konmamış, bu hususlar istekli tarafından aşırı düşük sorgulamasında belgelendirilmemiştir.

Uygulamada böyle bir analiz tekniği bulunmamakta, her istekli tarafından nesnel olmayan imalat rakamları öngörülerek işçilik maliyetleriyle ile istenildiği gibi oynanmasının kabul edilebilir bir yönü de bulunmamaktadır. Burada ön görülen birimlerin 30.000 yerine 40.000 veya 50.000 olarak alınması durumunda bu analizler de kabul edilecek midir? Nitekim; Sigma- Bayburt ortak girişimi tarafından Asfalt betonu bitümlü sıcak temel tabakası yapılması”, “Asfalt betonu binder tabakası yapılması”, “Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması” iş kalemlerine ait Yardımcı Birim Fiyat Analizinde aylık üretim miktarının 5.000 Ton/Ay olarak beyan edilirken; aynı iş kalemleri için ÖZGÜN Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından 10.000 Ton/Ay olarak beyan edilmiştir. Keza ; Sigma- Bayburt ortak girişimi tarafından 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 M2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması iş kalemi için 35.000 M2/Ay olarak beyan edilirken aynı iş kalemleri için ÖZGÜN Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından 80.000 Ton/Ay olarak beyan edilmiştir. Aynı durum “Yarma**** kazısı yapılması ve kullanılması” iş kaleminde aylık üretim miktarı sırasıyla 30.000 M3/Ay ve 50.000 M3/Ay olarak beyan edilmiştir.

Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan Sigma İnş. ve Tur. İşl. Tic. A.Ş. – Bayburt İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile ÖZGÜN Yapı San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Analizlerindeki verilere göre aynı kapasitede makine kullandıklarını ifade eden bu iki firmanın aynı sayıda işçi ile aylık üretim miktarları arasında iki mislini aşan fark olması teknik açıdan mümkün görülmemektedir. Firmalarca istihdam edilen işçilerin kalitesi v.b.nedenlerle aylık üretimlerde %10-20 oranında farklılık olmasının kabul edilebilir bir yönü varsa da, iki katı aşan oranlarda bir farklılığın iddia sahiplerince belgeleriyle kanıtlanması aşırı düşük sorgulamasıyla getirilen düzenlemenin bir gereğidir. Bu tespitlere rağmen Kurul çoğunluğunca her iki firma tarafından yapılan aşırı düşük açıklamaları arasında teknik olarak kabul edilemez farklılıkların bulunmasının göz ardı edilerek, her iki firma açıklamasının da doğru kabul edilerek tekliflerinin

değerlendirmeye alınması suretiyle şikayete konu ihalede “düzeltici işlem tesis edilmesine” karar verilmesinde hukuka uyarlılık bulunmaktadır.

Ayrıca;

HEL/34 poz numaralı imalat için yapılan alt analizde “Formen” girdisi için başvuru sahibince 0,06 TL/m² maliyet öngörülmüştür. Başvuru sahibince yapılan açıklama bütün olarak incelendiğinde, formen için öngörülen saatlik ücretin 8,33 TL/sa olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, HEL/34 poz numaralı imalatta, formenin 0,0072 saat (0,06/8,33) çalışacağının öngörüldüğü tespit edilmiştir. Aynı imalat için TCK tarafından yayımlanan ve idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan 6400/M poz numaralı imalatın birim fiyat analizinde yer alan imalat kalemlerinin her birinin TCK birim fiyat analizinde yer alan formen girdisi miktarları ile ana analizdeki ilgili miktarların çarpılması ve bulunan tutarların toplanması sonucunda; HEL/34 poz numaralı imalatta 0,0658 saatlik formen girdisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Buna benzer olarak, analiz sunulan tüm imalatlarda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi deneyim ve öngörülerine uygun olarak analiz girdi miktarlarının belirlendiği, nakliye hesaplamalarının TCK veya diğer ilgili kamu kurumlarınca yayımlanan nakliye formülleri

kullanılmaksızın, nakliyenin yapılacağı kamyonların kapasiteleri ve maliyetleri dikkate alınarak yapıldığı, makine giderleri için imalata göre değişen malzeme giderleri ile orantılı olduğu kabulüyle belirlendiği (HEL/01’de % 8, HEL/26’da % 20) anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin analiz ve alt analizlerinin ilgili TCK analizlerine ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı analizlere uygun olmaması nedeniyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edilmesi yönündeki düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin karara katılmıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul Üyesi**

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

__

Anılan Kanunun __ “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_ b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

__

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,___

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde de __ benzer hükümlere yer verilmiştir.

__

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin __ “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” __ başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve yaklaşık maliyet içinde önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili açıklama isteyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre idarece yapılacak sorgulamanın, yaklaşık maliyet içinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olması ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eşitlik ve güvenirlik ilkesine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalede örnek vermek gerekirse, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenen ve açıklama istenmemekle beraber teklifte önem arzeden bileşenler bakımından yapılan incelemede;

- HEL/02 poz numaralı imalat için 6,00 TL birim fiyat teklif eden YSE Yapı A.Ş.’den açıklama istenmişken, aynı imalat için 2,13 TL birim fiyat teklif eden Söğüt Ltd. Şti. – Burkay Ltd. Şti. – Şahinler Ltd. Şti. Ortak Girişiminden bu fiyata ilişkin açıklama istenmediği,

- HEL/30 poz numaralı imalat için 6,00 TL birim fiyat teklif eden Bager Ltd. Şti. – Ermit Ltd. Şti. – Fiber Ltd. Şti. Ortak Girişiminden açıklama istenmişken, aynı imalat için 6,00 TL’den daha düşük birim fiyat teklif eden toplam 9 istekliden açıklama istenmediği,

- Yaklaşık maliyeti 507.038,40 TL olan HEL/33 poz numaralı imalat için Bager Ltd. Şti. – Ermit Ltd. Şti. – Fiber Ltd. Şti. Ortak Girişimi dışında tüm isteklilerden açıklama istenmişken, yaklaşık maliyetleri; 14.469.600,00 TL, 17.180.275,45 TL ve 11.127.916,80 TL olan HEL/10, HEL/24 ve HEL/27 poz numaralı imalatlar için hiçbir istekliden açıklama istenmediği,

Tespit edilmiştir.

İhale komisyonlarının, 4734 sayılı Kanun 5. Maddesinde belirtilen temel ilkelere uygun olarak görevlerini yapmaları bir kanuni zorunluluktur. Kamu ihale Kurumu komisyonların hatalı bir şekilde işlem tesis ettiği idari işlemlerinin idari denetimini yapan idari özerk bir kuruluştur.

Yapım ihalelerinde, bir kısım işlemlerden sonra sınır değer hesaplanması yapılmakta ve hesaplanan bu sınır değerin altında teklif bedeli sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmektedir. Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin Kamu İhale Genel tebliğinin 45. Maddesinde sayılmak suretiyle belirlenmiş olan yöntemlerden birini kullanarak, teklif cetvelinde belirtilen birim maliyetleri belgelendirme yapmak suretiyle açıklaması gerekmektedir. Yapım ihalelerinde sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tebliğin 45. Maddesine göre açıklama yapması istekliler açısından bir külfettir. Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin, teklif cetvelindeki birim maliyeti belgelendirmek suretiyle açıklamaları mevzuat açısından hem zor hem de bu isteklilerin yapmış oldukları açıklamalarının uygun bulunmaması ihtimal dahilinde olduğundan, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kuvvetle muhtemeldir.

Yapım ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasının sıkı şekil şartına bağlanmış olması, aslında kanun koyucu tarafından aşırı düşük tekliflerin reddedilmeden önce işin yapılabilirliğinin altında fiyat teklif eden isteklilere bu işi teklif edilen bedele nasıl ve ne şekilde yapacaklarını tevsik etmek suretiyle ispat etmelerini kanuni bir zorunluluk olarak söz konusu istekliye yüklemiştir. İstekli tebliğin 45. Maddesinde belirlenmiş olan kriterlere uygun bir açıklama da bulunursa teklif ettiği bedele ihale konu işin yapılması şeklen (mevzuat gereği) mümkün olduğundan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmayacaktır. Aksi takdir de değerlendirme dışı kalacaktır.

Kamu ihale mevzuatında önemli bir müessese olarak düzenlenmiş olan aşırı düşük teklif sorgulanmasının nasıl yapılması gerektiği 4734 sayılı Kanun’un 38. Maddesi Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 60 ncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesinde düzenlenmiştir.

İhale komisyonu sınır değerin altında bedel teklif eden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isterken hangi kalemlere ilişkin sorgulama yapacağının kriterini nasıl belirleyecektir? veya nasıl belirlemeli? İhale komisyonu öncelikle teklifte önemli gördüğü maliyet bileşenlerini tespit eder. Tespit ettiği bu maliyet bileşenlerine göre tüm isteklilerden eşit bir şekilde aynı kalemlere ilişkin açıklamada bulunmasını ister. veya isteklilerin teklif ettiği bedeli oluşturan maliyet bileşenlerinden yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanları tespit edip bu kalemlerle ilgili açıklama ister. Bunun dışında ihale komisyonu üçüncü bir yol olarak risk almadan Objektif ve eşit muamele adına sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden tekliflerini oluşturan birim kalemlerin hepsi için açıklama da bulunulmasını isteyebilir. Şüphesiz bu yöntemlerden birini tercih etmek idarenin takdirindedir.

Ancak idare aşırı düşük teklif sorgulamasını “keyfi ve subjektif” kullanamaz. Komisyon görevini yaparken aşırı düşük teklif sorgulamasını tüm istekliler açısından objektif kıstaslara uygun bir şekilde belirlemesi gerekmektedir.

Yapım ihalelerinde, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmak mevzuat açısından zor ve meşakkatli bir uğraştır.

İhale komisyonu tüm isteklilere eşit davranmak zorundadır. Yukarda açıklandığı üzere bir istekliden bir imalat kalemi için açıklama isterken, bu imalat kalemine ilişkin daha düşük teklif veren istekliden açıklama da bulunulmasının istenilmemesi eşit muamele ilkesi ile bağdaşmamaktadır. Daha doğrusu idarenin açıklama isterken hangi kriterleri kullandığı anlaşılamamıştır. Yukarda belirtilen kriterlerin hiç birisi kullanılmamıştır. İhale komisyonu ya aşırı düşük tekliflerin tüm imalat kalemleri ile ilgili sorgulama isteyecekti ya da teklifte önemli gördüğü maliyet bileşenlerini tespit edip bu maliyet kalemleri ile ilgili aşırı düşük teklif sahiplerinin tamamından aynı şekilde açıklama da bulunulmasını isteyecekti. Bunların dışında üçüncü bir yöntem olarak yaklaşık maliyet oluşturulurken belirlenen imalat kalemlerine (birim maliyet) göre (aşırı düşük teklifte bulunan isteklilerin) aşırı düşük olan kalemlerin tespit edilip buna göre bir sorgulama kriterinin belirlenmesi gerekirken komisyon tarafından bunların hiç biri yapılmamıştır.

İhale komisyonu aşırı düşük teklif sorgulamasını objektif ve eşit muamele kriterlerine göre yapmadığından 4734 sayılı Kanunun 5. Maddesinde ifadesini bulan idarenin güvenirlilik” ilkesi zedelenmiştir. Bu komisyon ile bu ihalenin sonuçlandırılması imkanı kalmadığından ihale ve ihale işlemlerinin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Ali Kemal AKKOÇ Hakan GÜNAL**

** II. Başkan Kurul Üyesi**