KİK Kararı: 2011/UY.I-92

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/003
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 10.01.2011
Karar No : 2011/UY.I-92
BAŞVURU SAHİBİ:
Ali YETİŞ, Fatih Mahallesi Ballıca Sokak No:19 42300 Selçuklu/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, Yenişehir Mah. Vatan Cad. No:2 Selçuklu/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/93109 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Yolu Mta Durağı Yaya Üstgeçit İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.01.2010 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-Y.[41.38].(0225)./2010-71 sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 10.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İstanbul Yolu MTA Durağı Yaya Üstgeçit İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ali Yetiş’in 27.12.2010 tarih ve 55282 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarenin aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin yaptığı itirazen şikayet başvurusunda iddiaların yerinde görüldüğü ve düzeltici işlem kararı verildiği ancak idarenin kararın uygulanması aşamasında ihaleyi iptal ettiği, bu işlemin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, genel bir ihale iptali kuralı olarak hüküm altına alınmıştır. Bunun yanı sıra adı geçen Kanunun çeşitli maddelerinde hangi durumların ortaya çıkması halinde ihalenin iptal edileceği belirtilmiş, böylelikle idarelerin bu konudaki yetkilerinin neden unsuru ortaya çıkmıştır.

İncelenen ihalede, dört adet geçerli teklif tespit edildikten sonra aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanmış ve bu değerin altında teklif sunan iki istekliden teklif fiyatlarına ilişkin açıklama talep edilmiştir. Sunulan her iki açıklama da kabul edilmiş ve ilk komisyon kararıyla Balen Mak. Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde ihale bırakılmıştır. Daha sonra sınır değerin üzerinde teklif sunan Ali Yetiş adlı istekli önce şikayet daha sonra da itirazen şikayet yoluyla ilgili açıklamaların uygun olmadığını iddia etmiş ve yapılan inceleme sonucunda 25.10.2010 tarih ve 2010/UY.I-3289 sayılı Kurul kararıyla, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu, sınır değerin altında bedel sunan her iki isteklinin teklifinin de reddedilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Kurul kararı üzerine idare, sınır değerin altında bedel sunan teklifleri reddetmiş ancak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlemek yerine kalan diğer iki teklifi de yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması gerekçesiyle reddederek 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi gereğince ihaleyi iptal etmiştir. Bu işlem üzerine, Ali Yetiş adlı istekli iptal kararının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur

İdarenin, ihale sürecinde oluşan fiyat tekliflerinin işin yapılabilirliği çerçevesinde karşılaştırılması ve ekonomik açıdan en avantajlı görünen teklif sahibine işin bırakılması ihale sürecinde tesis edilen işlemlerin temel gerekçesidir. Öte yandan 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde geçen kaynakların verimli kullanılması ilkesi çerçevesinde, ihalede en düşük teklifin ekonomik açıdan avantajlı olmadığına karar verilmesi de yukarıda atıf yapılan temel gerekçeye uygun olması şartıyla mümkündür.

İncelenen ihalede, idarenin son aşamada, üzerinde ihale bırakılacak isteklinin fiyat teklifini yaklaşık maliyetle kıyaslayarak reddetmesi ve diğer teklifleri de aynı şekilde uygun görmeyerek anılan Kanunun 39 uncu maddesi çerçevesinde ihalenin iptaline karar vermesi, idarenin kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olması nedeniyle kamu ihale mevzuatına uygun bir işlemdir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede iptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, genel bir ihale iptali kuralı olarak hüküm altına alınmıştır. Bunun yanı sıra adı geçen Kanunun çeşitli maddelerinde hangi durumların ortaya çıkması halinde ihalenin iptal edileceği belirtilmiş, böylelikle idarelerin bu konudaki yetkilerinin neden unsuru ortaya çıkmıştır.

İncelenen ihalede, dört adet geçerli teklif tespit edildikten sonra aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanmış ve bu değerin altında teklif sunan iki istekliden teklif fiyatlarına ilişkin açıklama talep edilmiştir. Sunulan her iki açıklama da kabul edilmiş ve ilk komisyon kararıyla Balen Mak. Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde ihale bırakılmıştır. Daha sonra sınır değerin üzerinde teklif sunan Ali Yetiş adlı istekli önce şikayet daha sonra da itirazen şikayet yoluyla ilgili açıklamaların uygun olmadığını iddia etmiş ve yapılan inceleme sonucunda 25.10.2010 tarih ve 2010/UY.I-3289 sayılı Kurul kararıyla, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu, sınır değerin altında bedel sunan her iki isteklinin teklifinin de reddedilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Kurul kararı üzerine idare, sınır değerin altında bedel sunan teklifleri reddetmiş ancak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlemek yerine kalan diğer iki teklifi de yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması gerekçesiyle reddederek, 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi gereğince ihaleyi iptal etmiştir. Bu işlem üzerine, Ali Yetiş adlı istekli iptal kararının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

4734 sayılı Kanun, ihaleden kaynaklı olan ihtiyacın sahibinin idare olması nedeniyle, sürecin tamamlanma şekliyle ilgili olarak ihale komisyonuna veya ihale yetkilisine çeşitli maddelerde iptal yetkisi tanımaktadır. Ancak aynı Kanunun ihalenin iptaliyle ilgili aynı maddelerinde bu kararının hukuka uygun bir gerekçeye dayanması ve bunun ilgililere bildirimi zorunluluğu getirilmiştir. Örneğin Kanunun 40 ıncı maddesinin altıncı fıkrasında, ihale yetkilisinin, komisyon karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylayacağı veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal edeceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede iptal gerekçesi, ihalenin hazırlık aşamasında hesaplanan yaklaşık maliyetin gerçek piyasa tutarlarını yansıtmamasıdır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinde, idarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde; ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatların; kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin; ilgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçlerin; yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetlerin; idarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitlerinin esas alınacağı; idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde yukarıda belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihalede idarenin yanlış belirlendiğini tespit ettiği pozlar incelendiğinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılında yayımladığı inşaat birim fiyatlarının kullanıldığı görülmüştür. Daha sonraki aşamada ise konuya ilişkin bir fiyat araştırması yapılmış ve ilk tespitin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Atıf yapılan Yönetmelik hükmünden hareketle ihalenin hazırlık aşamasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanan birim fiyatların kullanılması kamu ihale mevzuatına aykırı olmayıp, bu durum tesis edilen idari işlemin hukuka uygunluğunun gerekçesi olmaktadır. Öte yandan ilgili fiyatın gerçek piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmaması bir hukuka uygunluk değil yerindelik sorunu olup bu durumun ihale işlemlerinin tamamlanması, Kamu İhale Kurulu kararı alınması gibi aşamalardan sonra yapılması, bu nedenle alınan iptal kararlarının genel tespitten ziyade özel duruma ilişkin gerekçe oluşturulması sonucunu doğuracağı açıktır. Bu nedenle de idarenin yerindelik sorununa ilişkin bir kararı uygun almaması, ihaleye teklif hazırlayan basiretli isteklilerin aleyhine sonuç doğuracaktır.

Netice itibariyle, idarenin ihaleyi iptal gerekçesinin ihalenin hazırlık aşamasındaki yerindelik sorununa ilişkin olduğu, yaklaşık maliyet tespitinde bir kamu idaresinin fiyatının kullanılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı; hukuka aykırı olmayan, yerindelik sorunuyla ilgili bulunan bir idari işlemin, tekliflerin değerlendirilmesinden sonraki bir aşamada, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi uyarınca iptal gerekçesi olamayacağı açık olduğundan idarenin incelenen ihaleyi iptal etmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır. Bu gerekçelerle başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden idarenin ihalenin iptali kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenle incelemeye konu ihalede, idarenin ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI Abdullah DÜNDAR

** II. Başkan Kurul Üyesi**** Kurul Üyesi**