KİK Kararı: 2011/UY.I-899

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/019
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 03.03.2011
Karar No : 2011/UY.I-899
BAŞVURU SAHİBİ:
İntel Yapı Turizm Elk. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş. Ortak Girişimi, Sancak Mahallesi Konrad Adeneuer Caddesi No:32/3 Yıldız-Çankaya/Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No: 14 Yücetepe/Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/38000 İhale Kayıt Numaralı "Erzurum-Bingöl-Diyarbakır Bölünmüş Yolunun (Erzurum-Aziziye) Ayr.-Çat-Karlıova-Bingöl (1.Kısım) Km:11+686-51+340 Kesimine Ait Yol Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[02.51].(0254)./2011-09E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü tarafından 23.08.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Erzurum-Bingöl-Diyarbakır Bölünmüş Yolunun (Erzurum-Aziziye) Ayrımı-Çat-Karlıova-Bingöl (1.Kısım) Km:11+686-51+340 Kesimine Ait Yol Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İntel Yapı Turizm Elk. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Farsel İnşaat ve Ticaret A.Ş. Ortak Girişimi’nin 28.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.01.2011 tarih ve 2734 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

_“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

İhale ilanının yayım tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan düzenlemeler çerçevesinde idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde;

“7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

_ …_

_ g) Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler._

_ …”_ düzenlemesine,

Yer verilmek suretiyle isteklilerden, teklif kapsamındaki her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizleri, teklifleri ekinde sunmalarının istendiği.

Geçerli tekliflerin tespit edilerek sınır değer hesabının yapıldığı ve 07.10.2010 tarihli yazılar ile teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden, idarece her bir istekli için ayrı ayrı tespit edilen teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, isteklilerden Fermak İnş. Taah. A.Ş.+ Nuhoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş.+ Güven İnş. Turz. Mad. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve STY İnş. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.+Sistem Elekt. Tes. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin açıklama sunmadığı, sınır değerin altında teklif fiyatına sahip diğer 4 istekli tarafından açıklama sunulduğu ve yalnızca Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş.+ Özcan Yapı Ürt. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan açıklamanın mevzuata uygun olduğu tespit edilerek ihalenin sonuçlandırıldığı görülmektedir.

Başvuru sahibi İNTEL Yapı Turz. Elek. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.+FARSEL İnş. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İdarece “Makine, malzeme, işçilik ve diğerleri” girdilerinden oluşan tek sayfalık boş bir analiz formatının verildiği; ancak, yaklaşık maliyete ilişkin olarak hazırlanan analizlerin çoğunluğunun paçal olarak hazırlandığı ve bazılarının eklerinde ilgili girdilere ilişkin listelere yer verildiği,

07.10.2010 tarihli yazı ile istekliden birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 1, 3, 4, 50, 51 ve 52 nci iş kalemlerine için teklif edilen fiyatlara ilişkin açıklama istendiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin 50 nci sırada yer alan “EÇKB-50 Plentmiks alttemel yapılması ve yola nakli” iş kaleminde yer alan 07.005/K “Plentmiks alttemel malzemesi için gerekli taşın ocaktan konkasöre taşınması” işi ile ilgili olarak idarece hazırlanan analizde öngörülen birim miktarın 0.957 ton olarak belirlendiği, başvuru sahibi tarafından ilgili iş kalemi için sunulan analizde ise söz konusu işin birim miktarının 0.598125 m3 olarak hesaplamalara dahil edildiği, arada yaklaşık %40 oranında bir farkın olduğu; ancak söz konusu farkın kaynağına ilişkin bir açıklamanın yapılmadığı,

İlgili iş kaleminde idarece öngörülen mesafenin 15.81 km olduğu; ancak isteklice bu mesafenin 0.12 km olarak hesaplamalara dahil edildiği ve ortaya çıkan söz konusu farkın sebebine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği,

51 inci sırada yer alan “EÇKB-51 Plentmiks temel yapılması ve yola nakli” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde temel malzemesinin miktarı olarak 1 ton belirlemesinin yapıldığı, isteklice ilgili iş kalemi için sunulan analizde temel malzemesinin miktarının yaklaşık 0.598 ton olarak esas alındığı ve hesaplamaların bu miktar üzerinden yapıldığı, ortaya çıkan yaklaşık %40 oranındaki farkın sebebine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği,

İlgili iş kaleminde yer alan 07.005/K “Plentmiks alttemel malzemesi için gerekli taşın ocaktan konkasöre taşınması” işinde idarece öngörülen mesafenin 10.7 km olduğu; ancak isteklice bu mesafenin 0.12 km olarak hesaplamalara dahil edildiği ve ortaya çıkan söz konusu farkın sebebine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği,

52 nci sırada yer alan “EÇKB-52 Ocak taşından istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcır temini” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde yer alan nakliye mesafelerinin sırasıyla 94.15 km ve 15.81 km olduğu; ancak isteklice bu mesafelerin sırasıyla 0.25 km ve 10.00 km olarak hesaplamalara dahil edildiği ve ortaya çıkan söz konusu farkın sebebine ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği,

İdarece ihale dokümanı kapsamında verilen örnek analiz formatının “Makine, malzeme, işçilik ve diğerleri” girdilerinden oluştuğu; isteklice sunulan analizlerin ise “Malzeme, makine, nakliye/diğerleri” girdilerinden oluştuğu ve idarece istenen analiz formatına uygun olmadığı, iş kalemlerindeki imalatlara ilişkin temel malzemeler ve çalışmalar için piyasadan teklif alınmak suretiyle analizlerin hazırlandığı, dolayısı ile imalatlar için öngörülen makine ve işçilik miktarlarına ilişkin herhangi bir belirlemeye yer verilmediği, örneklemek gerekirse;

“EÇKB-1 Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması, nakli ve kullanılması” iş kaleminde yer alan kazı imalatları için İşsan Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 20.08.2010 tarihli fiyat teklifi ve ekinde YMM onaylı maliyet tespit raporu, toprağın sulama ve sıkıştırılması işleri ve nakliyeler için SMMM onaylı Maliyet tespit raporunun sunulduğu, raporlarda 1 birim imalat için kullanılması öngörülen makine ve işçilik miktarlarının yer almadığı,

Ve bu duruma benzer şekilde, fiyat teklifi ekinde sunulan maliyet tespit raporları ile eklerinde yer alan belgelerin bazılarında ilgili makine miktarlarının ve çoğunda işçilik miktarlarının belirtilmediği, genel olarak nakliye mesafelerinin yeterli dayanak gösterilmeden düşürüldüğü,

Görülerek, başvuru sahibi İNTEL Yapı Turz. Elek. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.+FARSEL İnş. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi Ortak Girişimi tarafından yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli LİMAK İnş. San. ve Tic. A.Ş.+ ÖZCAN Yapı Ürt. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İstekliden açıklama istenen iş kalemlerinin;

1- Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması, nakli ve kullanılması,

4- Her cins ve klastaki zeminde reglaj,

14- Kirişli menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santralı ile),

15- Kutu menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santralı ile),

16- Püskürtme betonu (Shotcrete) yapılması,

17- Moloz taş inşaat,

34- Köprülerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santralı ile),

44- Boyuna ve enine öncekim, öngerme çeliğinin (tel, demet, çubuk)temini, işbaşına nakli, boşaltma ve istifi; yerlerine konulması, gerilmesi, gevşetilmesi, kesilmesi (zati bedel dahil),

52- Ocak taşından istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini,

İş kalemleri olduğu,

Birim fiyat teklif cetvelinin 14 üncü sırasında yer alan “EÇKB-14 Kirişili menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santrali ile)” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde;

“16.130/K-A-1 Kirişili menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santrali ile)” girdisine yer verildiği, söz konusu imalatın 1 m3’ü için 177,53 TL’lik bir yaklaşık maliyet hesabının yapıldığı ve ekinde bu imalat içerisinde yer alan girdilerin gösterildiği bir listenin bulunduğu, listede 1 m3’lük imalat için 4 m2’lik kalıp malzemesinin kullanılacağının öngörüldüğü, bu malzemenin 1 m2 fiyatının kar ve genel giderler hariç 17,76 TL ve 1 m3’lük imalatta kullanılacak olan 4 m2’lik kalıp malzemesinin kar ve genel giderler hariç toplam fiyatın 71,04 TL olarak hesaplamalara dahil edildiği,

İsteklice sunulan söz konusu imalata ilişkin analiz incelendiğinde ise;

1 m3’lük imalat için toplam 0.2695 m2’lik bir kalıp malzemesi kullanılmasının öngörüldüğü ve kalıp malzemesi için analize yansıtılan toplam birim fiyatın 5,34 TL olduğu, isteklice teklifine yansıtılan imalat miktarının idarece kullanılması öngörülen miktarın yaklaşık %6 sına tekabül ettiği ve söz konusu imalata ilişkin olarak ortaya çıkan ciddi orandaki miktar düşüklüğünü açıklamaya yönelik herhangi bir bilgi yada belgeye yer verilmediği,

Birim fiyat teklif cetvelinin 15 nci sırasında yer alan “EÇKB-15 Kutu menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santrali ile)” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde;

“16.134/2-A Kutu menfezlerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santrali ve kırmataş ile)” girdisine yer verildiği, söz konusu imalatın 1 m3’ü için 199,73 TL’lik bir yaklaşık maliyet hesabının yapıldığı ve ekinde bu imalat içerisinde yer alan girdilerin gösterildiği bir listenin bulunduğu, listede 1 m3’lük imalat için 5 m2’lik kalıp malzemesinin kullanılacağının öngörüldüğü, bu malzemenin 1 m2 fiyatının kar ve genel giderler hariç 17,76 TL ve 1 m3’lük imalatta kullanılacak olan 5 m2’lik kalıp malzemesinin kar ve genel giderler hariç toplam fiyatın 88,80 TL olarak hesaplamalara dahil edildiği,

İsteklice sunulan söz konusu imalata ilişkin analiz incelendiğinde ise;

1 m3’lük imalat için toplam 0.231 m2’lik bir kalıp malzemesi kullanılmasının öngörüldüğü ve kalıp malzemesi için analize yansıtılan toplam birim fiyatın 4,58 TL olduğu, isteklice teklifine yansıtılan imalat miktarının idarece kullanılması öngörülen miktarın yaklaşık %5 ine tekabül ettiği ve söz konusu imalata ilişkin olarak ortaya çıkan ciddi orandaki miktar düşüklüğünü açıklamaya yönelik herhangi bir bilgi yada belgeye yer verilmediği,

Birim fiyat teklif cetvelinin 14 üncü sırasında yer alan 34 üncü sırasında yer alan “EÇKB-34 Köprülerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santrali ile)” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde;

“16.132/K-2 Köprülerde [Plak, kompozit ve I kirişli Köprülerin tabliyeleri hariç, öngerilmeli (Önçekim-artçekim) kirişli köprülerin döşeme betonları dahil] kuruda veya suda her dozda demirli beton (Beton tesisi, kırmataş ile)” girdisine yer verildiği, söz konusu imalatın 1 m3’ü için 248,53 TL’lik bir yaklaşık maliyet hesabının yapıldığı ve ekinde bu imalat içerisinde yer alan girdilerin gösterildiği bir listenin bulunduğu, listede 1 m3’lük imalat için 4 m2’lik kalıp malzemesinin kullanılacağının öngörüldüğü, bu malzemenin 1 m2 fiyatının kar ve genel giderler hariç 31,96 TL ve 1 m3’lük imalatta kullanılacak olan 4 m2’lik kalıp malzemesinin kar ve genel giderler hariç toplam fiyatın 127,84 TL olarak hesaplamalara dahil edildiği,

İsteklice sunulan söz konusu imalata ilişkin analiz incelendiğinde ise;

1 m3’lük imalat için toplam 0.1925 m2’lik bir kalıp malzemesi kullanılmasının öngörüldüğü ve kalıp malzemesi için analize yansıtılan toplam birim fiyatın 3,81 TL olduğu, isteklice teklifine yansıtılan imalat miktarının idarece kullanılması öngörülen miktarın yaklaşık %5 ine tekabül ettiği ve söz konusu imalata ilişkin olarak ortaya çıkan ciddi orandaki miktar düşüklüğünü açıklamaya yönelik herhangi bir bilgi yada belgeye yer verilmediği,

Açıklama kapsamınsa sunulan yardımcı analizlerde yer alan girdiler incelendiğinde ise;

Çoğu analizde işçilik miktarları ile makine ekipman ve malzeme girdilerine ilişkin miktarların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan ve isteklice kullanılan ilgili analizlerde yer verilen miktarlar ile aynı olduğu; bununla birlikte,

Birim fiyat teklif cetvelinin 17 nci sırasında yer alan “EÇKB-17 Moloz taş imalatı” ve 52 nci sırasında yer alan “EÇKB-52 Ocak taşından istenilen tiplerde konkasörle kırılmış ve elenmiş asfalt mıcırı temini” iş kalemlerinde yer alan; 08.021/K poz numaralı “Ocaktan taş hazırlanması” imalatı için ilgili analizlerde ekskavatör ve paletli delgi makinesi olmak üzere iki farklı makine çalışmasına yer verildiği ve toplam makine miktarının 0.0095 saat olarak gösterildiği, söz konusu imalata ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat analizinde ise kompresör çalışmasının öngörüldüğü ve makine miktarının 0.075 saat olarak belirtildiği, aynı şekilde; isteklice sunulan analizde düz işçilik miktarının 0.01025 saat, erbab işçi miktarının 0.075 sat, ateşleme ustası miktarının 0.10 saat olarak hesaplamalara dahil edildiği, Karayolları Genel Müdürlüğünün birim fiyat analizinde ise söz konusu işçilik miktarlarının sırasıyla 1.10 saat, 1.40 saat ve 0.15 saat olarak belirtildiği ve işçilik ile makine miktarlarında ortaya çıkan yaklaşık % 30 ila %90 arasındaki farkın sebebine ilişkin kanıtlayıcı bir belgeye yer verilmediği,

Yine EÇKB-17 Poz numaralı “Moloz taş inşaat” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 17.002/K poz numaralı “Ocak taşı ile moloz taş inşaat” imalatına yer verildiği, isteklice “Moloz taş imalatı” işi için sunulan analizde yer alan düz işçilik miktarının 0,75 saat/m3, duvarcı ustası işçilik miktarının 1,00 saat/m3, duvarcı usta yardımcısı işçilik miktarının 1,50 saat/m3 olarak hesaplamalara dahil edildiği, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili analizde ise söz konusu işçilik miktarlarının sırasıyla düz işçi için 7,00 saat/m3, duvarcı ustası için 1,50 saat/m3, duvarcı usta yardımcısı için 2,50 saat/m3 olarak kabul edildiği, idarenin yaklaşık maliyet hesabı ile isteklinin teklifi arasında, işçilik miktarında ortaya çıkan yaklaşık %30 ila %90’lık düşüklüğün sebebinin açıklanmadığı,

EÇKB-1 “Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması, nakli ve kullanılması” iş kaleminde yer alan; 03.641/A poz numaralı “Paletli delgi makinesinin bir saatlik ücreti” girdisi için ilgili yardımcı analizde makine miktarının 0.0000371 adet olarak gösterildiği, söz konusu girdiye ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan analizde ise makine miktarının 0.000125 olarak hesaplamalara dahil edildiği, paletli delgi makinesi girdisinin anılan kuruluşlarca yayımlanan analizde yer alan girdi miktarlarından yaklaşık olarak %75 oranında düşük olduğu; ancak, söz konusu miktar düşüklüğüne ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belgeye yer verilmediği,

EÇKB-34 Poz numaralı “Köprülerde kuruda veya suda her sınıfta demirli beton (Beton santrali ile)” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 16.023/K-1 poz numaralı “Demirli Beton” imalatına yer verildiği, ilgili analizde şoför, operatör makinist, makinist yardımcısı, operatör yardımcısı girdilerinin bulunduğu, istekli tarafından sunulan analizde anılan girdilerin yer almadığı; ancak, analizde makine kısmında ilgili makinelerin saatlik ücretlerine yer verildiği ve analizin kurgulanışlından söz konusu makineler için teklif edilen fiyatın, makinelerin kullanımına ilişkin anılan işçilik girdileri dahil fiyat olarak hazırlandığı izleniminin oluştuğu; bununla birlikte, isteklice sunulan analizde yer alan düz işçilik miktarının 1,25 saat/m3 olarak hesaplamalara dahil edildiği, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili analizde ise söz konusu işçilik miktarının 4,25 saat/m3 olarak kabul edildiği, idarenin yaklaşık maliyet hesabı ile isteklinin teklifi arasında, işçilik miktarında ortaya çıkan yaklaşık %95’lik düşüklüğün sebebinin açıklanmadığı,

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri için hesaplanan toplam nakliye bedelleri ile istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için teklif edilen toplam nakliye bedelleri kıyaslandığında ise aşağıda yer alan verilerin ortaya çıktığı;

POZ NUMARASI

İDARECE ÖNGÖRÜLEN NAKLİYE BEDELİ (KARSIZ FİYAT-TL)

İSTEKLİCE TEKLİF EDİLEN NAKLİYE BEDELİ (TL)

EÇKB-1

2,42

0,84

EÇKB-14

14,4

14,18

EÇKB-15

14,4

14,18

EÇKB-17

10,01

7,08

EÇKB-34

13,96

13,22

EÇKB-44

130,23

74,25

EÇKB-52

4,48

5,76

İdare tarafından söz konusu nakliye bedelleri hesaplanırken Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan nakliye formüllerinin kullanıldığı, özellikle “EÇKB-1 Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması, nakli ve kullanılması”, “ EÇKB-17 Moloz taş imalatı”, “EÇKB-44 Boyuna ve enine öncekim, öngerme çeliğinin (tel, demet, çubuk) temini, işbaşına nakli, boşaltma ve istifi; yerlerine konulması, gerilmesi, gevşetilmesi, kesilmesi (zayi bedel dahil)” iş kalemlerinde nakliyenin imalatın niteliği gereği daha önemli bir yer kapladığı, genel olarak nakliye bedellerinin idarece hesaplanan tutarın altında olduğu ve istekli tarafından nakliye bedellerindeki düşüklüğün sebebine ilişkin kanıtlayıcı bir açıklamaya yer verilmediği,

Tespit edilerek, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi LİMAK İnş. San. ve Tic. A.Ş.+ ÖZCAN Yapı Ürt. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, LİMAK İnş. San. ve Tic. A.Ş.+ ÖZCAN Yapı Ürt. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

__

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

__

Anılan Kanunun __ “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_ b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

__

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,___

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde de __ benzer hükümlere yer verilmiştir.

__

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve yaklaşık maliyet içinde önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili açıklama isteyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre idarece yapılacak sorgulamanın, yaklaşık maliyet içinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olması ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eşitlik ve güvenirlik ilkesine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından teklif bedeli sınır değerin altında olan 6 geçerli teklif sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yapılan açıklamalar sonucunda Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş. / Özcan Yapı Ürt. San. ve Tic. A.Ş. ortak girişiminin açıklamasının kabul edildiği ve ihalenin bu isteklinin üzerinde bırakıldığı, diğer isteklilerin açıklamalarının kabul edilmediği anlaşılmıştır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren**** İntel Yapı Turz. Elek. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. + Farsel İnş. ve Tic. A.Ş. ortak girişiminden 07.10.2010 tarihli yazı ile birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 1, 3, 4, 50, 51 ve 52 nci iş kalemlerine ilişkin açıklama istendiği,

Aynı tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş. / Özcan Yapı Ürt. San. ve Tic. A.Ş. ortak girişiminden ise birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 1, 4, 14, 15, 16, 17, 34, 44 ve 52 nci iş kalemlerine ilişkin açıklama istendiği anlaşılmış olup, isteklilerden açıklama talep edilen kalemlerin birbirinden farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

İhale komisyonunun, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden eşit muamele ilkesi çerçevesinde aynı kalemlerle ilgili açıklama istemesi gerekirken bunu yapmadığı; açıklama istediği farklı iş kalemlerini neden tercih ettiğini objektif bir şekilde belirlemediği, bu hususu ihale komisyonu kararında gerekçeli bir şekilde ortaya koymadığı, aynı kalemde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasını istemediği, dolayısıyla idare tarafından aşırı düşük teklifler değerlendirirken 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “güvenirlik” ve “eşit muamele” ilkelerini ihlal edildiği anlaşılmıştır.

Netice itibariyle; yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenle, incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

**Ali Kemal AKKOÇ **

** II. Başkan******