KİK Kararı: 2011/UY.I-4354 (26 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/082
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 26.12.2011
Karar No : 2011/UY.I-4354 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Md Grup İnşaat Mek. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. , Yıldız Mah. R. Tagore Cad. (4.Cad.) No : 17/7 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, Macunköy Bağdat Cad. No: 16 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/90603 İhale Kayıt Numaralı "Yenimahalle Demetevler Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.12.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[3768].(0162)./2011-65Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara İl Sağlık Müdürlüğütarafından 12.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yenimahalle Demetevler Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak MD Grup İnşaat Mek. Elk. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 27.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.11.2011tarih ve 48279sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına, Ota İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar uygun bulunarak ihale kararının anılan istekli üzere bırakıldığı, ancak anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların özellikle inşaat ana kalemleri 16.059/1A, 21.013, 18.467/2, 19.055/C2, 23.014, 23.015, 23.244/L1, 26.195/MK, özel stoneware çalışma tezgahı, mekanik tesisat ana kalemleri, havalandırma klima tesisatı, medikal gaz tesisatı, elektrik tesisatı ana kalemleri, güvenlik-sıramatik ve otomatik kapılar, pano ve şalt malzemeleri ile ilgili olanların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olup olmadığı yönünde gerekli incelemenin yapılması gerektiği, anılan isteklinin bu teklif rakamını elde edebilmesi için hesaplamalarda hata olup olmadığına bakılması ve bu bağlamda teklif cetvelinin ve analizlerinin aritmetik hata açısından da incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

12.07.2011 tarihinde yapılan ihaleye 29 istekli tarafından teklif verilmiş, ihale komisyonu tarafından düzenlenen 14.09.2011 tarihli uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak ile 8 isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, geçerli teklif sahiplerine ait teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değer 4.752.500,87 TL olarak belirlenmiş, 21.09.2011 tarihli ihale komisyonunun ara kararı ile sınır değerin altında kalan 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulamasına karar verilmiş, 21.09.2011 tarihli yazı ile de 4 istekliden teklifleri ile ilgili olarak açıklama istenmiş, bunlardan 2 istekli teklifi ile ilgili olarak herhangi bir açıklama sunmamış, iki istekli tarafından yapılan açıklamalardan Mehmet Koç’un yapmış olduğu açıklamalar idarece belirlenen miktarlara göre daha düşük miktarlar ile teklif fiyatları oluşturulduğu gerekçesi ile kabul edilmemiş, Ota İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar ise ihale komisyonu tarafından uygun bulunarak ihale kararı anılan istekli üzerine alınmıştır.

21.09.2011 tarihli yazı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilerden teklifleri ile ilgili olarak istenen açıklamalarda; toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin verilmesi istenmiştir. Bu kapsamda oluşturulan sıralı iş kalemleri listesine göre açıklama istenilen iş kalemleri toplam 141 kalem olarak belirlenmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilen dört istekliden ikisi teklifleri ile ilgili olarak açıklama yapmış olup, her iki isteklinin de açıklamaları mevzuat yönünden incelenerek gerekli değerlendirmeler aşağıda yapılmıştır:

a) İhale üzerinde bırakılan Ota İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar:

Ota İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 03.10.2011 tarihli yazı ekinde yapılan açıklamada; teklif hesap cetvelini, teklif hesap cetveline esas olan açıklama istenilen iş kalemlerinden toplam 66 kalem için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan karsız fiyatlara firma karı eklenmek suretiyle oluşturulan fiyatlar listesi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan ve kullanılan tevsik edilmesi gerekmeyen rayiçler listesini vermiştir.

Toplam 141 kalem açıklama istenilen iş kaleminden 66 kalem için Kamu Kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan karsız fiyatlara firma karı eklenmek suretiyle oluşturulan fiyatlarla teklif verilmiş olup bu haliyle oluşturulan liste, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.5 inci alt maddesinde yer alan; “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” şeklindeki açıklamaya uygun bulunduğundan ihale üzerinde bırakılan isteklinin toplam 66 kalem için analiz sunmasına gerek olmadığı, buna göre yapılan açıklamaların da mevzuata uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Analiz sunulmak suretiyle açıklama yapılan toplam 75 kalem için de, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analiz formatları, birim fiyatları ve miktarları kullanılmak suretiyle analizlerin oluşturulduğu, söz konusu analizlerdeki fiyatların hesap cetvelinde kullanıldığı, proforma fatura kullanılarak oluşturulan analizlerin de; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şerhi bulunan serbest muhasebeci mali müşavir onaylı proforma fatura ile belgelendiği, ayrıca analizlerde belirtilen proforma faturalara ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının da (EK-O.5) verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde; “Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” şeklinde açıklama,

Yine Kamu İhale Genel tebliğinin 45.1.13.11 inci maddesinde ise; “Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” şeklinde açıklamalar bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerle ilgili olarak yapmış olduğu açıklamalar mevzuata uygun bulunmakla birlikte, sunulan analizler içerisinde yer alan Özel.07 analizi için yapılan açıklamalarda; 04.743/2B pozundaki “18 mm sentetik reçine esaslı yonga levha” birim fiyatının 2,33 TL olarak alındığı, söz konusu tutarın da Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayici olduğunun belirtildiği, ancak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (eski adı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı) rayicinin 9,10 TL olduğunun anlaşıldığı, buna göre Özel.07 pozu için yapılan analizin bu haliyle uygun olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 04.743/2B pozundaki “18 mm sentetik reçine esaslı yonga levha” birim fiyatı ile ilgili yapılan açıklama mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince uygun olmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

b) Mehmet Koç tarafından yapılan açıklamalar:

13.10.2011 tarihli ihale komisyon kararında; “Mehmet Koç adlı firmanın verdiği savunmada; hesaplanan imalat miktarları, idarenin aynı imalat için hesapladığı miktardan önemli ölçüde düşük olduğu görülmektedir. Bahsi geçen iş kalemlerinin tutarlarının yaklaşık maliyetin önemli bir bölümüne tekabül ettiği göz önünde bulundurulduğunda, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının önemli ölçüde düşük hesaplanmış olması, ihalede avantaj sağlama saiki, haksız rekabete neden olacağından savunması uygun görülmemiştir. Miktarı önemli ölçüde eksik hesaplanan iş kalemleri 16.059/1A B530 beton için idare 4617 m³, savunmada 4150 m³, 18.111/7 poz nolu 15 cm gaz beton için idare 4878 m², savunmada 3700 m², 23.244/L1 poz nolu alüminyum doğrama için idare 14.845 kg., savunmada 11.000 kg.’dır. Açıklanan nedenlerden dolayı firmanın savunması uygun görülmemiştir.” şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.

Buna göre; Mehmet Koç’un aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış olduğu açıklamaların ihale komisyonu tarafından uygun bulunmama gerekçesinin, idarece belirlenen miktarlara göre anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların önemli ölçüde eksik olduğu gerekçesine dayandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle açıklama istenilen iş kalemlerinden örnekleme olarak seçilen toplam 21 iş kalemi için, idarece belirlenen miktarlarla açıklama yapan isteklilerce hesaplanan miktarlar için bir tablo yapılarak miktarlar üzerinden kıyaslama yapılmıştır:

Poz No:

İdarenin miktarı

İhale Üzerinde

Mehmet Koç

Bırakılan Mik.

İsteklinin Mik.

16.059/1A

4.617,57

4.570,00

4.150,00

23.015

265,082

265,00

155,00

21.013

16.791,78

16.800,00

17.500,00

23.014

165,505

165,00

255,00

23.244/L1

14.845,00

14.850,00

11.000,00

18.467/2

5.146,66

5.150,00

5.150,00

18.111/07

4.878,59

4.900,00

3.700,00

23.243/16

3.244,13

3.250,00

3.245,00

23.167

25.000,00

25.050,00

25.000,00

694-1305

1,00

1,00

1,00

19.055/C2

2.272,45

2.300,00

2.275,00

MSB.805/A

2.284,00

2.290,00

1.150,00

26.195/1MK

1.985

2.000,00

1.985,00

18.111/10

2.090,82

2.100,00

2.100,00

16.003/MK

759,52

760,00

550,00

26.501/MK

1.707,12

1.710,00

1.650,00

21.054

24.664,70

24.650,00

24.665,00

Özel.07

74,00

75,00

100,00

27.525/BMK

5.847,24

5.850,00

5.250,00

25.048/7

4.139,71

4.150,00

4.139,00

Özel A03

1,00

1,00

1,00

Miktarlar üzerinden yapılan yukarıda yer alan tabloya göre, Mehmet Koç tarafından yapılan açıklamalarda hesap edilen miktarlar ile idarece ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından belirlenen miktarlar arasında önemli ölçüde farklılıklar bulunduğu anlaşılmış olup anılan isteklinin teklifinin ihale komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Ota İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi