KİK Kararı: 2011/UY.I-4037 (5 Aralık 2011)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/078
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 05.12.2011
Karar No : 2011/UY.I-4037
BAŞVURU SAHİBİ:
Öz - Güneş İnşaat Tic. San. Ve Turizm Ltd. Şti., ÖVEÇLER 4.CADDE 70.SOKAK NO:8/7 DİKMEN/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) 7. Bölge Müdürlüğü/7. Bölge Taşınmaz Mallar Dairesi, Alı Çetınkaya Mah. Demıryolu 1. Sok 11 03030 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/113572 İhale Kayıt Numaralı "Alayunt-Balıkesir Hattı Km:106+900-115+120 Arasında Muhtelif Yerlerde Yarma Şev Eğiminin Düşürülmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[3725].(0263)./2011-95Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD 7. Bölge Müdürlüğü Taşınmaz Mallar Daire Başkanlığı tarafından 08.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Alayunt-Balıkesir Hattı Km:106+900-115+120 Arasında Muhtelif Yerlerde Yarma Şev Eğiminin Düşürülmesi” ihalesine ilişkin olarak Öz - Güneş İnşaat Tic. San. ve Turizm Ltd. Şti.’nin 27.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.11.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.11.2011tarih ve 48033sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin % 40'ının altında olduğu, ihalede işin % 56,95'inin sert kaya, % 32,05'inin yumuşak kaya olduğu, dolayısıyla ihale konusu işin bu fiyatla yapılamayacağı, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, yapım işinin teklif fiyatıyla yapılmasına imkan veren yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine göre hesaplanan sınır değerin altında kalan isteklilerden, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak isteneceği ve isteklilere istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verileceği açıklamalarına yer verilmiştir. Anılan Tebliğde ayrıca;

“45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.”

Açıklamaları bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından başvuruya konu ihalede Hüseyin Budak ve Mustafa Açıkel’den sıralı iş kalemleri/grupları listesine göre 15.014/4A Makine ile patlayıcı madde kullanılmadan sert kaya kazılması ile 15.010/4B Makine ile patlayıcı madde kullanılmadan her derinlikte yumuşak kaya kazılması iş kalemlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Hüseyin Budak’ın açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, Mustafa Açıkel’in açıklamasının ise reddedildiği belirlenmiştir.

İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, istekli tarafından düzenlendiği anlaşılan bir fiyat teklifinin sunulduğu, buna ek olarak ihalenin yapıldığı yıl içinde idareye karşı yüklenilen benzer nitelikli bir işe ilişkin fatura örneklerinin ve bir iş deneyim belgesinin sunulduğu, faturalarda idareye yapılan işin m3 fiyatının belirtilmediği, işin yapılacağı bölgede idareye karşı yapılan bu işin kendileri için avantajlı koşul olduğu hususunun belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerce belgelere dayalı olarak sunulan açıklamaların, ihalenin teklif fiyatıyla yapılabileceğini tevsik edici nitelikte olması gerekmekte olup, yapım işi ihalelerinde bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesinde gerekli açıklamalar yapılmıştır. Buna göre, idareye karşı yüklenilen bir işe ilişkin faturaların aşırı düşük teklif açıklamasında tevsik edici belge olarak sunulması mümkün değildir. Kaldı ki, istekli tarafından sunulan bu belgelerde, idareye yapılan işin m3 fiyatı da belirtilmemiştir. Dolayısıyla, bu belgelerde bu işin hangi tutara yapıldığı tespit edilememektedir.

Anılan Tebliğ açıklamalarına göre, isteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması mümkün olmakla birlikte, ihale üzerinde kalan isteklinin sunduğu fiyat teklifinin piyasada faaliyet gösteren bir kişiden alınmadığı, bizzat kendisi tarafından düzenlenen bir belge olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, söz konusu fiyat teklifiyle yapılan açıklamanın da mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Yapılan incelemede, ihalede Mustafa Açıkel tarafından teklif edilen fiyatın aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sunulan açıklamayı imzalayan Mustafa Yastı’nın bu yetkiye sahip olmadığı belirlendiğinden açıklamanın reddedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 150.791,67 TL olarak hesaplanması gereken sınır değerin idare tarafından 161.500,00 TL olarak hesaplandığı, bu farklılığın ihale komisyon kararına göre geçerli olmayan Cey-Kar İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Say Yapı İnş. Taah. Haf. Nak Mad. İşl. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen fiyatların sınır değer hesabına dahil edilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, teklifi aşırı düşük olmayan Mustafa Açıkel’den açıklama istenmesinin mevzuata uygun olmadığı, açıklaması reddedilen bu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Hüseyin Budak’ın aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, teklifinin aşırı düşük olmadığı tespit edilen Mustafa Açıkel’in değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi