KİK Kararı: 2011/UY.I-3789

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/073
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 21.11.2011
Karar No : 2011/UY.I-3789
BAŞVURU SAHİBİ:
Alkan İnşaat Taahhüt Tic. Ve San. Ltd. Şti. , 19 Mayıs Mah. İnönü Cad. Sümer Sok. Zitaş Blokları D2 Bşol D:6 Kozyatağı İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Cumhurıyet Mah. Hılal Cad. 23 34265 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/127316 İhale Kayıt Numaralı "Sultangazi İlçesi İsmetpaşa Mahallesi 2. Kısım Muhtelif Sokaklarda Beton Parke Ve Kilit Taşı Kaplaması Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.11.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[3528].(0217)./2011-61E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 08.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sultangazi İlçesi İsmetpaşa Mahallesi 2. Kısım Muhtelif Sokaklarda Beton Parke ve Kilit Taşı Kaplaması Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Alkan İnşaat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 10.10.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.10.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.10.2011 tarih ve 46604 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.10.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatının bu hususa yönelik öngörülen kriterlerini sağlamadığı, bu sebeple anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının tekrar incelenerek teklifinin reddedilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, Sultangazi Belediye Başkanlığı tarafından 08.09.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, “Sultangazi İlçesi İsmetpaşa Mahallesi 2. Kısım Muhtelif Sokaklarda Beton Parke ve Kilit Taşı Kaplama Yapılması” işi olduğu,

Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 11 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 5 isteklinin teklifinin, yeterlik kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

İdarece tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan 1 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bu kapsamda idarenin 15.09.2011 tarihili aşırı düşük teklif açıklama istem yazısında;

“… sunduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 23.09.2011 mesai bitimine kadar …” sunulması gerektiğinin ifade edildiği,

Ayrıca, söz konusu yazı ekinde, idare tarafından “açıklama yapılması istenilen iş kalemleri listesi” ile “açıklama istenilen analiz girdileri listesi”nin aşırı düşük teklif sahibi istekliye verildiği,

Süresi içerisinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli bulunduğu ve ihalenin de geçerli en düşük teklifi sunmuş olan Özdeş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve (kısmen) 38 inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş olup, söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylar yer almaktadır.

Bu doğrultuda, idareler tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturulmasının zorunlu kılındığı, oluşturulan bu tablolar yardımıyla aşırı düşük teklif açıklamalarında, isteklilerin hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım kriterlerin getirildiği, aynı zamanda tespit edilen bu sorgulamaya tabi bileşen ve/veya bileşen maliyetlerinin tevsikinde başvurulabilecek belgelendirilme usul ve esaslarının neler olduğuna yönelik ayrıntılı açıklamalara yer verildiği görülmektedir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

1. Sorgulamaya konu her bir iş kalemine yönelik hazırlanmış analizlerin eksiksiz bir şekilde sunulduğu,

Ancak, SNBF.15 poz nolu “kum-çakıl (bedeli hariç) nakli” iş kalemi analizinde, birim fiyat ve toplam tutarın hesabında bir nakliye formülünden yararlanılmadığı gibi tüm imalatı (makine, işçilik…) kapsayacak şekilde tek bir girdiye yer verildiği ve bu girdiye yönelik firmadan alınan proforma faturaya atıf yapıldığı,

Bu şekilde hazırlanmış analizin ayrıntılı bir şekilde makine, işçilik ve diğer girdiler ile bunlara ilişkin miktar ve fiyatları içermemesi nedeni bir analiz niteliği taşımadığı gibi bu durumun idare tarafından ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen formata aykırı analiz sunulması anlamı taşıdığı,

Ayrıca, istekli tarafından sorgulamaya tabi nakil iş kalemlerine yönelik analiz açıklamalarının sunulduğu, ancak “kum çakıl nakli (hafriyat nakli) maliyet tespit raporu analiz açıklaması” adı altında düzenlenen belgede, proforma faturada kum çakıl nakline ilişkin öngörülen birim fiyata (1,85 TL) nasıl ulaşıldığını gösteren ayrıntılı bir açıklamanın bulunmadığı,

1. Muhtelif ebatlarda kumlu-granitin (plak taşı, piramit, şapka taşı, küp taşı vs.) maliyetini tevsik amacıyla Atasoy İnşaat mimarlık Mühendislik –Murat Atasoy firmasından alınmış proforma faturanın sunulduğu,

Faturanın, yapım ihalelerinde proforma fatura esasında açıklama yapılması haline münhasır düzenleme niteliği taşıyan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesine uyarlık taşıdığı,

Bununla birlikte, hem istekli hem de mükellef tarafından üreticilerden alınan faturalar ve proforma faturalardaki birim ağırlık maliyetin 12,22 TL olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesinin (b) bendinde yer alan satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olamaz şartı uyarınca proforma faturada 12,22 * %80 = 9,87 TL birim fiyatın öngörüldüğünün ifade edildiği,

Bu açıklamaların tevsiki amacıyla maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) ve bu tutanaklarda belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının dayanağını teşkil eden satış faturalarına yer verildiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.12 nci maddesinde, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin esas olduğu, ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, (Ek-0.7 hariç) söz konusu tutanakların bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebileceği, ayrıca son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde ilke olarak ihale tarihinin esas alınacağı yönünde bir düzenlemenin yer aldığı,

Ancak, Tutanakta yer alan birim satış tutarının dayanağını teşkil eden faturaların Ağustos ayı içerisinde düzenlendiği,

Bu şekilde, 2011 yılı Ağustos ayı dönemine ait satış faturalarına istinaden düzenlenen ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, ihalesi 08.09.2011 tarihinde gerçekleştirilen bir ihalede kamu ihale mevzuatı anlamında son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin verileri yansıtma imkanının bulunmadığı,

Aynı zamanda, bu durumun ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan verilere atfen oluşturulan proforma faturalarda öngörülen birim fiyatların da kamu ihale mevzuatında istenilen usul dahilinde oluşturulmadığını ortaya koyduğu,

Görülmektedir.

Şu halde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönleriyle kamu ihale mevzuatı anlamında yeterli bir açıklama olarak kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kamu ihale mevzuatı uyarınca yeterli bir aşırı düşük teklif açıklamasında bulunamayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi