KİK Kararı: 2011/UY.I-3590

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/070
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 31.10.2011
Karar No : 2011/UY.I-3590
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Nasih Ertek , YENİ MAHALLE HASTANE CADDESİ NO:90 SİİRT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muş Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Zafer Mahallesi İstasyon Caddesi 49200 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/86114 İhale Kayıt Numaralı "Muş-Malazgirt İlçe Tipi 500 Seyircili Antrenman Spor Salonu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.10.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[3343].(0063)./2011-46Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Muş Gençlik ve Spor İl Müdürlüğütarafından 01.07.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Muş-Malazgirt İlçe Tipi 500 Seyircili Antrenman Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Nasih Ertek’in 03.10.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.10.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.10.2011tarih ve 44803sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihaleye 20 firmanın teklif verdiği, 15 isteklinin teklifinin geçerli sayıldığı, ihale komisyonunun sınır değeri belirleyerek sınır değerin altında teklif veren 3 istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca açıklama istediği, bu firmalardan sadece Tuncay Demirel & Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük açıklamasına cevap verdiği ve verilen açıklamanın uygun bulunarak ihalenin anılan iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı,

Anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarını ilgili mevzuat uyarınca açıklamadıkları kanaatinde oldukları, zira firmalarının teklifin hazırlanması sırasında tüm imalat kalemlerine ilişkin almış oldukları tekliflerin pazarlıkla minimuma çekildiği, zorunlu giderler dışında en düşük kar oranları ile tekliflerini oluşturdukları, aşırı düşük sınır hesabının bu durumu ortaya koyduğu, kaldı ki aşırı düşük sınır değerin altında kalan firmalardan sadece bir firmanın cevap verdiği, anılan iş ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının gerçekçi olmadığı, tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bahse konu ihale**“** Muş-Malazgirt 500 Seyircili Antrenman Spor Salonu Yapım İşi” ihalesi olup, 01.07.2011 tarihinde yapılan ihaleye 20 istekli tarafından teklif verilmiş olup, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 15 isteklinin teklifi geçerli teklif olarak belirlenmiş, bu teklifler üzerinden sınır değer belirlenerek 04.07.2011 tarihli yazı ile sınır değerin altında teklif veren Ka-Se İnş. Tic. Ltd. Şti., Özbal İnş. Elkt. Tem. Tur. Orm. Ürn. San. ve Tic Ltd. Şti. ile Tuncay Demirel & Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olmak üzere toplam 3 firmadan 24 iş kaleminde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasının yapılması istenilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden sadece Tuncay Demirel & Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş, diğer 2 istekli herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. İhale komisyonunun 20.09.2011 tarihli kararıyla aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, açıklamada bulunan bahse konu iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması ihale komisyonunun oy çokluğu ile uygun bulunarak ihale anılan iş ortaklığı üzerinde bırakılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “aşırı düşük teklifler”e ilişkin hükümlere yer verilmiş, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

……

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.3. … Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

….

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45 _.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir**.** Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması _durumunda , analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

….

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proformafatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

…

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

….

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

…

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

….

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

….

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan açıklamalar ışığında aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Tuncay Demirel & Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 25.07.2011 tarihli yazısı ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Anılan iş ortaklığı yaptığı açıklamaya ilişkin notta özetle;

“1-Açıklama talep edilen 2 adet iş kalemi (165-1009 ve 742-522 pozları) için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesine uygun olarak liste oluşturulduğu, aynı maddenin “bu listenin sunulması halinde analiz düzenlenmesinin zorunlu olmadığı” hükmü gereği analiz düzenlenmediği,

2-Analizlerde kullanılan “Resmi Rayiçlere” ilişkin liste sunulduğundan Tebliğin 45.1.6 ncı maddesi gereği herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmasına gerek olmadığından belge sunmadıkları,

3-İş kalemlerinin analizlerinde kullanılan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmadığı, analizlerde yer alan tüm işçilik fiyatlarının Tebliğin 45.1.9 uncu maddesine uygun olarak ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

4-İş kalemlerinin analizinde yer alan bazı mallar için proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturalar ile Tebliğin 45.1.13.1.b maddesine uygun olarak “satışlar üzerinden açıklama” yapıldığı ve SMMM’lerce belirtilmesi zorunlu ibarelerin yazılarak kaşelenip imzalandığı, analizlerde proforma fatura kullanılarak yapılan iş kalemlerinin 23.015, 23.081, 16.059/1A, 23.051, ÖBFA-2, 23.014, 16.002/MK, ÖZEL RT07 olduğu,

5-Açıklama istenilen iş kalemlerinin analizinde yer alan bazı imalatlar için “fiyat Teklifi” ile açıklama yaptıkları, Tebliğin 45.1.13.2.b maddesine uygun olarak “satışlar üzerinden” açıklama yapıldığı, fiyat teklifinin üzerine SMMM’lerce belirtilmesi zorunlu ibarelerin yazılarak kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifi kullanılarak yapılan açıklamanın ÖBFA-4 olduğu” belirtilmiştir.

Bahse konu ihale anahtar teslimi götürü bedel teklif alma suretiyle yapılan bir ihale olup yukarıda belirtilen Yönetmelik ve Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümleri gereği aşırı düşük teklif açıklamasında bulunacak isteklilerin toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri açıklama kapsamında vermeleri ve açıklamalarını anılan Tebliğin 45 inci maddesinde belirtilen şekilde belgelendirmeleri gerekmektedir.

Anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin “Hesap Cetveline” (sorgulamaya tabi tutulan 24 iş kalemine ilişkin), 2 iş kaleminde Kamu Kurum ve kuruluşlarının Yayımlanmış Birim Fiyatları Kullanılarak Oluşturulan Birim Fiyat Listesine, 22 adet analize, 3 adet proforma fatura, 1 adet teklif alma yazısı ile Analizlerde Kullanılan Resmi Rayiçlere İlişkin Listeye yer verildiği görülmüş ise de; anılan iş ortaklığınca sunulan Hesap Cetvelinin sadece aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin miktar ve birim fiyatları gösterdiği (anılan isteklinin teklif fiyatı 2.133.000,00 TL olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklaması ekinde verilen Hesap Cetveli tutarı 1.713.527,50 TL’dir), toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin miktarları ve birim fiyatlarını göstermediği bu haliyle sunulun Hesap Cetvelinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tuncay Demirel & Demirel İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi