KİK Kararı: 2011/UY.I-3147

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/063
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 19.09.2011
Karar No : 2011/UY.I-3147
BAŞVURU SAHİBİ:
ÇALIŞKANER İNŞAAT TUR. SAN. TİC. LTD. ŞTİ., CAMİ CEDİT MAH. CAMİ KEBİR SOK. NO:50 NEVŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ZONGULDAK İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, 12 KATLI İŞ MERKEZİ MİTHATPAŞA MAH. ANKARA CAD. K:9 NO:88 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/61262 İhale Kayıt Numaralı "ZONGULDAK MERKEZ 30 ÜNİTLİK AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ İNŞAATI YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2659].(0134)./2011-17Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Zonguldak İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 24.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Zonguldak Merkez 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çalışkaner İnşaat Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 21.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 29.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.08.2011tarih ve 37196sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Başvuru konusu ihaleye istekli olarak katıldıkları, aşırı düşük teklif açıklamalarının
   kabul edilmeyerek değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden olan idarenin tespit etmiş
   olduğu yaklaşık maliyete esas imalat miktarları ile firmalarının tespit etmiş olduğu imalat
   miktarlarının kıyaslandığında aradaki farkın değerlendirme dışı bırakılmaya gerekçe olmadığı, yaptıkları açıklamaların proje, mahal listesi ve teknik şartnameler doğrultusunda mevzuata uygun olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinden olan işçilik
   ücretlerine ilişkin olarak idarenin belirlemesinin doğru olmadığı zira tekliflerinde ihale tarihi
   itibariyle yürürlükte olan asgari ücretin baz alındığı,

3. İnşaat hesap cetvelinde belirlediği miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki miktarlardaki farklılığın idarenin yaklaşık maliyeti ve metrajları yanlış hesapladığını gösterdiği, idarenin yaklaşık maliyetini proje ve mahal listelerine göre yeniden gözden geçirmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının "Zonguldak Merkez 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı İşi" şeklinde belirtildiği,

19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı,

49 uncu maddesinden, işe, sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 350 takvim günü olduğu,

Görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 60 ıncı maddesinde; " (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

_a)_Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri
ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile
açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında
verilen analiz formatına uygun analizleri,

_b)_Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c)__(a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_a)_Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı
avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır." hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin "Aşırı düşük teklif değerlendirmesi" başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1. alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değerinin 3.741.344,67 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi dahil dört isteklinin Tebliğin 45.1.2 nci maddesi uyarınca yaklaşık maliyetin % 80'lik bölümünü oluşturan 80 adet iş kalemine ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulduğu, sorgulama yazısı ekinde söz konusu iş kalemleri bünyesinde bulunan, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği,

Bunun üzerine sorgulamaya tabi tutulan dört istekliden başvuru sahibi dahil iki isteklinin verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, idarece yapılan değerlendirme neticesinde ise; iki isteklinin de açıklamalarının uygun bulunmadığı, diğer isteklilerin ise aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmediği gerekçeleri ile söz konusu dört istekliye ait tekliflerin reddedildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi açıklaması kapsamında, ihale konusu iş kapsamında bulunan iş kalemlerinin miktar ve teklif birim fiyatlarının da bulunduğu hesap cetvellerini sunmuştur. Bina yapımına dair ihalelerin kural olarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi yasa gereği zorunludur. Bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir.

İsteklilerin taahhütlerini işin projesine ve ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olarak gerçekleştirmeleri gerektiği açıktır.

Öte yandan, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen bir ihalede idarenin belirlediği metrajlar ile isteklilerin belirlediği metrajların birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, söz konusu imalat miktarlarının farklılık göstermesinin olağan bir durum olduğu ancak bu farklılığın da kabul edilebilir/makul bir mertebede olması gerektiği,

Bu çerçevede, anılan istekli tarafından belirlenen metrajlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı metrajlar arasında esas itibariyle makul bir fark -hatta bazı imalat metrajları bakımından idareye oranla istekli tarafından daha fazla bir belirleme- olsa da bazı imalatlar açısından (ÖZEL M07 poz nolu alüminyum badem profillerle pergola yapılması: idare= 400,40 metre, istekli=152,47 metre; 23.155 poz nolu 2.00 mm'lik yerli DKP sacdan bükme kapı kasası: idare= 2.925,62 kg, istekli= 1.214,31 kg; ÖZEL M16 paslanmaz çelik korkuluk ve 5+5 lamine cam yapılması: idare= 83,90 m2, istekli= 40.00 m2; ÖZEL M02 poz nolu alüminyum kompazit panel kaplama yapılması: idare= 147,41 m2, istekli= 81,00 m2; 23.014 poz nolu 8-12 mm nervülü ilk beton çelik çubuğun bükülmesi, yerine konması: idare= 134,47 ton, istekli= 79,95 ton; 23.244/E1 ısı yalıtımsız alüminyum doğrama imali: idare= 1.627,38 kg, istekli= 968,40 kg; 26.210 poz nolu andezit plakalarla döşeme kaplaması yapılması: idare= 621,332 m2, istekli= 426,09 m2; 23.015 poz nolu 14-28 mm nervülü ilk beton çelik çubuğun bükülmesi, yerine konması: idare= 168,37 ton, istekli= 119,43 ton; 18.112/11 poz nolu hafif gazbeton teçhizatsız G4 sınıfı duvar blok ile duvar yapılması: idare= 855,290 m2, istekli= 628,00 m2 gibi) istekli ile idarenin esas aldığı metrajlar arasında kabul edilebilir seviyede olmayan farkların bulunduğu,

Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu şekliyle kabulünün mümkün olmadığı ve ihale komisyonu tarafından söz konusu açıklamanın yeterli olmadığı yönünde tesis edilen işlemin kamu ihale mevzuatına uyarlı olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

1. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi Çalışkaner İnşaat Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, analizlerde yer alan tüm işçilik ücretlerinde (düz işçi, usta formen, makinist vb.) bir saatlik ücret için 3,54 TL bedel öngörüldüğü görülmektedir.

Asgari Ücret Yönetmeliği'nin "Ücretin Yürürlüğü" başlıklı 11 inci maddesinde; "Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete'de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer." hükmü,

Aynı Yönetmeliğin "İşverenin Sorumluluğu" başlıklı 12 nci maddesinde; “ İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.

İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz..." hükmü,

Yer almaktadır.

Bahse konu ihalenin 24.05.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, teklif edilen işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmamasının yeterli olacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmuştur.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, şikayet başvurularının, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiası ile bu işlem veya eylemlerinin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde 5 gün, diğer hallerde ise 10 gün içerisinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanununun 36 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, ilk oturumda yapılacak işlemler arasında yaklaşık maliyet tutarının açıklanmasının da sayıldığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin yaklaşık maliyet miktar ve tutarına yönelik iddiasına ilişkin şikayet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı ilk oturum tarihinden itibaren başlayacağı ve bu tarihten itibaren 10 gün içinde şikayet başvurusunda bulunması gereken başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından bu iddiasına ilişkin olarak başvurusunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Kaldı ki; bir başka istekli tarafından yapılan itirazen şikayet incelemesi sonucunda, Kamu İhale Kurulu'nun 22.08.2011 tarih ve 2011/UY.I-2876 sayılı kararı ile başvuru sahibi Çalışkaner İnşaat Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ilişkin olarak;

"İhalede başta geçerli teklif kabul edilerek sınır değerin hesaplanmasına teklifi dahil edilen ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği yazılı cevapların kabul edilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Kamil Yücekul ve Şükrü Ali Yücel'in anahtar teknik personel olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

Anahtar teknik personel olarak beyan edilen Kamil Yücekul'a ilişkin yalnızca Sosyal Güvenlik Kurumu internet sitesinden alınan işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin (belgeden kişinin 24.03.2010 tarihinde işe başladığı ve 01.04.2011 tarihinde işten ayrıldığı anlaşılmakta) sunulduğu, Şükrü Ali Yücel'in ise Sosyal Güvenlik Kurumu internet sitesinden alınan işe giriş bildirgesinin (belgeden kişinin 01.04.2011 anlaşılmakta) sunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, ilan tarihinden geriye doğru 1 yıllık dönem içinde anahtar teknik personel olarak gösterilen Kamil Yücekul'un kesintisiz bir şekilde tüzelkişilik bünyesinde bulunup bulunmadığı hususunu (ilgili adına prim ödendiğini gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile) tevsik edemediği anlaşılan Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti'nin teklifinin bu yönüyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve sınır değer hesabına dahil edilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır." belirlemesi yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi