KİK Kararı: 2011/UY.I-3146

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/063
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 19.09.2011
Karar No : 2011/UY.I-3146
BAŞVURU SAHİBİ:
EMEK İNŞAAT VE TİC. LTD. ŞTİ., UZUNMEHMET CAD. MURAT İŞH. K.4 11 ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ZONGULDAK İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, 12 KATLI İŞ MERKEZİ MİTHATPAŞA MAH. ANKARA CAD. 9 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/61262 İhale Kayıt Numaralı "ZONGULDAK MERKEZ 30 ÜNİTLİK AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ İNŞAATI YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2580].(0134)./2011-18Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Zonguldak İl Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 24.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Zonguldak Merkez 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Emek İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin 18.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.08.2011tarih ve 36336sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1 ) Başvuru konusu ihaleye istekli olarak katıldıkları, tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevapların kabul edilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin söz konusu işleminin mevzuata aykırı olduğu zira idarenin tespit etmiş olduğu yaklaşık maliyete esas imalat miktarları ile firmalarının tespit etmiş olduğu imalat miktarları kıyaslandığında aradaki farkın değerlendirme dışı bırakılmaya gerekçe olamayacağı,

2 ) Değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden olan kar ve genel gider icmali vermedikleri ve birtakım giderlerin (İnşaat all risk sigortası, kesin teminat mektubu komisyonu gibi) toplam teklif içerisinde miktarları ve toplamının belli olmadığı gerekçesinin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Zonguldak Merkez 30 Ünitlik Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi İnşaatı İşi” şeklinde belirtildiği,

19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı,

49 uncu maddesinden, işe, sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 350 takvim günü olduğu,

Görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1. alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değerinin 3.741.344,67 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi dahil dört isteklinin Tebliğin 45.1.2 nci maddesi uyarınca yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 80 adet iş kalemine ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulduğu, sorgulama yazısı ekinde söz konusu iş kalemleri bünyesinde bulunan, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği,

Bunun üzerine sorgulamaya tabi tutulan dört istekliden başvuru sahibi dahil iki isteklinin verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, idarece yapılan değerlendirme neticesinde ise; iki isteklinin de açıklamalarının uygun bulunmadığı, diğer isteklilerin ise aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmediği gerekçeleri ile söz konusu dört istekliye ait tekliflerin reddedildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi açıklaması kapsamında, ihale konusu iş kapsamında bulunan iş kalemlerinin miktar ve teklif birim fiyatlarının da bulunduğu hesap cetvellerini sunmuştur. Bina yapımına dair ihalelerin kural olarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi yasa gereği zorunludur. Bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir.

Öte yandan, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen bir ihalede idarenin belirlediği metrajlar ile isteklilerin belirlediği metrajların birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, söz konusu imalat miktarlarının farklılık göstermesinin olağan bir durum olduğu ancak bu farklılığın da kabul edilebilir/makul bir mertebede olması gerektiği,

Bu çerçevede, anılan istekli tarafından belirlenen metrajlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı metrajlar arasında esas itibariyle makul bir fark -hatta bazı imalat metrajları bakımından idareye oranla istekli tarafından daha fazla bir belirleme- olsa da bazı imalatlar açısından (16.059/1A poz nolu hazır beton dökülmesi: idare = 2.953,93 m?, istekli = 2.703.76 m?; 21.011 poz nolu düz yüzeyli beton ve betonarme kalıbı: idare = 12.670,05 m², istekli= 8.620,00 m²; ÖZEL M05 poz nolu alüminyum yarı kapaklı giydirme cephe sistemi: idare = 572,580 m², istekli= 433,00 m²; ÖZEL M13 poz nolu kompakt laminat cephe kaplaması yapılması: idare= 793,720 m², istekli= 527,00 m²; ÖZEL M08 granit döşeme kaplaması yapılması: idare= 1.333,05 m², istekli= 1.070,00 m²; 19.053/1A poz nolu dış duvarlarda 6 cm XPS ile ısı yalıtımı yapılması: idare= 1.422,15 m², istekli= 1.067,00 m²; ÖZEL M16 poz nolu paslanmaz çelik korkuluk ve 5+5 lamine cam yapılması: idare= 83,90 m², istekli =23,00 m²; ÖZEL M07 poz nolu alüminyum badem profillerle pergola yapılması: idare= 400,40 metre, istekli=147,00 metre; 694.903 poz nolu 15 mm 1.0 mm medikal bakır borular: idare= 780,00 metre, istekli= 380,00 metre gibi) istekli ile idarenin esas aldığı metrajlar arasında kabul edilebilir seviyede olmayan farkların bulunduğu,

Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu şekliyle kabulünün mümkün olmadığı ve ihale komisyonu tarafından söz konusu açıklamanın yeterli olmadığı yönünde tesis edilen işlemin kamu ihale mevzuatına uyarlı olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde genel olarak; ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanların belirleneceği ve bu tekliflerin reddedilmeden önce teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 nci maddesinde ise, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin açıklamalarının 5 iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilerek istenileceği, bu itibarla Tebliğin 38.1 inci maddesinde tarif edildiği üzere idarece yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edileceği, ayrıca sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinde yer alan tüm girdilere ilişkin isteklilerden açıklama istenilmeyeceği, bunun yerine yine Tebliğin 38.1 inci maddesi uyarınca iş kalemleri bazında hazırlanacak sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak iş kalemlerinin kar ve genel gider ihtiva etmeyen analiz toplamlarının % 3’ünden fazla tutara sahip girdileri için açıklama istenileceği düzenlenmiştir. Başka bir ifadeyle, Yönetmelikte yer alan soyut nitelikteki “önemli teklif bileşenleri” ifadesi Tebliğin anılan maddesinde yer alan detaylı düzenlemeler ile somutlaştırılmıştır. Ayrıca, sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinin ve bunların analizlerinde yer alan girdilerin belirlenmesine yönelik düzenlemeler içeren söz konusu Tebliğ maddesinde, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen isteklilerin müteahhit karı ve genel giderlerinin de sorgulanacağına dair bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durum, isteklilerin tekliflerinin bir kısmını oluşturan bahse konu giderlerin önemli teklif bileşeni olarak nitelendirilmediğini göstermektedir.

Yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, Kamu İhale Genel Tebliğine göre sorgulamaya tabi tutulması gereken önemli teklif bileşenleri arasında bulunmayan, müteahhit karı ve genel giderlere ilişkin açıklamalarının incelemeye tabi tutulmasının ve bu tür giderler arasında yer alan inşaat all risk sigorta gideri, kesin teminat komisyon gideri, SSK ve muhtasar gideri gibi giderlere ilişkin yapılan açıklamaların uygun bulunmayarak istekliye ait teklifin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi