KİK Kararı: 2011/UY.I-3130

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/062
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 15.09.2011
Karar No : 2011/UY.I-3130
BAŞVURU SAHİBİ:
METRO MÜHENDİSLİK GIDA MAD. SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ., HASTANE CAD. KONAK SİTESİ NO:1/26 ISPARTA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, ÇAĞIŞ KAMPÜSÜ BİGADİÇ YOLU 10145 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/72112 İhale Kayıt Numaralı "BA.Ü REKTÖRLÜĞÜ KAMPÜS DERSLİK VE MERKEZİ BİRİMLER (VETERİNER FAKÜLTESİ DERSLİK BÖLÜMÜ) İNŞAATI İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.09.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[2845].(G031)./2011-56Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 10.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ba. Ü. Rektörlüğü Kampüs Derslik Ve Merkezi Birimler (Veteriner Fakültesi Derslik Bölümü) İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Metro Mühendislik Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 03.08.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.08.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.08.2011tarih ve 39094sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1-) Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idareye sunmuş oldukları Genel Teklif İcmalinde "All Risk, Kik payı, teknik personel giderleri, SSK giderleri, kar ve genel giderler" gibi giderlerin belirtilmediği gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan tüm analizlerde, kamu kurum ve kuruluşlardan alınan birim fiyat çizelgeleri ve teklif cetvellerinde tüm birim fiyatlara yukarıda anılan giderler dahil olup "Müteahhitlik Karı ve Genel Giderler" ibarelerinin de mevcut olduğu, ayrıca icmalde bu giderleri belirtmenin mükerrer bir durum ortaya çıkaracağı,

2-) Söz konusu yapım işi ile ilgili olarak idarenin, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde açıklama istenmeyen iş kalemlerini de birim fiyat ve imalat miktarları yönüyle değerlendirmeye alarak sorgulamaya tabi tuttuğu, açıklama istenmeyen iş kalemlerinin miktar ve birim fiyatlarının da karşılaştırmaları yapılarak tekliflerinin reddedildiği,

3-) İdare tarafından belirlenen imalat miktarları ile teklifte yer alan imalat miktarları arasında farklılık olduğu gerekçesiyle ilgili olarak, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilmemesi sebebiyle isteklilerin, tekliflerine esas metrajı, ihale dokümanı içerisinde verilen mahal listeleri, proje ve ekleri üzerinden yapılan hesaplamalara dayandırmakta oldukları, dolayısıyla idarenin belirlediği imalat miktarları ile teklifte yer alan imalat miktarları arasında farklılıklar olmasının normal bir durum olmasına karşın idarenin kendi belirlediği imalat miktarlarına göre değerlendirmede bulunmasının haksız bir değerlendirme olduğu,

4-) Açıklama istenen iş kalemleriyle alakalı olarak tedarikçi veya üreticilerden temin edilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile ilgili olarak düzenletilen maliyet/satış tespit tutanaklarının iki gün içinde idareye ulaşmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, meslek mensuplarına gönderilen yazılarda "iki gün" ibaresinin dahi mevcut olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinde mevcutta bulunan evraklar üzerinde uyumsuzluklar, yani yanlış beyanlar tespit edilirse gerekli mercilere bildirim yapılacağının belirtildiği, sundukları proforma fatura/fiyat tekliflerinin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle uyumlu olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

10.06.2011 tarihinde yapılan ihaleye 16 istekli teklif vermiş, ihale komisyonu tarafından 10.084.576,83 TL olarak tespit edilen sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan iki istekliden;

- Kırcal İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından açıklama verilmediğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

- Metro Müh. Gıd. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ise aşırı düşük teklif kapsamında verdiği 15.07.2011 tarihli açıklama yazısı ve ekindeki tevsik edici belgelerin ihale komisyonunca incelenmesi sonucunda, adı geçen istekliye gönderilen kesinleşen ihale kararı bildirimine ilişkin yazıda da belirtildiği üzere;

1- Genel teklif icmalinde All Risk, Kik payı, teknik personel giderleri, SSK giderleri, kar ve genel giderler v.s. gibi belirtilmediği.

2- Açıklanması istenen iş kalemleri ve proforma fatura ile analizleri yapılan iş kalemlerinin dışındaki diğer iş kalemlerine ait birim fiyatlar B.B.B. Fiyatlarına göre karsız fiyatın altında olduğu,

3- Mekanik tesisat teklif cetvelinde müşterek tesisat 76. sırada ve havalandırma tesisatı 2. sırada bulunan 23.176 poz nolu imalat için 2 ayrı fiyat verildiği,

4- Mekanik tesisat teklif cetvelinde müşterek tesisat cetvelinde 76. sırada bulunan 23.176 poz nolu imalatın teklif tutarında aritmetik hata olduğu,

5- İdare tarafından tespit edilen miktarlar ile isteklinin teklif miktarları arasında kabul edilemeyecek farklar olduğu,

6- Adet olarak bildirilen imalat miktarlarının buçuklu olarak verildiği (örnek vanalar),

7- Proforma faturaların tevsiki için ihale komisyonu tarafından istenen, ilgili YMM veya SMMM tarafından gönderilen Ek-O.5, Ek-O.6 maliyet/satış tespit tutanaklarının bazıları, ilgililer tarafından belirlenen süre içerisinde gönderilmediği, gönderilen tutanaklar arasında proforma faturalarda işçilik dahil denildiği için Ek-O.6 olarak düzenlenmesi gereken tutanakların Ek-O.5 olarak düzenlendiği,

Gerekçeleriyle başvuru sahibiMetro Müh. Gıd. Mad. San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından idareye verilen şikayet dilekçesinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin idarece bildirilen 7 gerekçeyle ilgili şikayette bulunulmasına karşın, adı geçen istekli tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunda yukarıda belirtilen gerekçelerden 3, 4 ve 6 nolu gerekçelerle ilgili herhangi bir iddiada bulunulmadığı görülmüştür.

Bu durumda başvuru sahibinin, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında idarece gösterilen gerekçelerden 3, 4 ve 6 nolu gerekçelere itirazen şikayet dilekçesinde yer vermemesinin söz konusu gerekçeleri zımnen kabul ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi istekli, aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklama ekinde “Genel İcmal Teklifi” olarak;

İnşaat işleri 6.488.641,93 TL

Elektrik tesisat işleri 1.540.748,27 TL

Mekanik tesisat işleri 1.846.609,80 TL

Toplam 9.876.000,00 TL

Şeklinde teklif icmali verdiği, ihale komisyonunun ise söz konusu icmalde istekli tarafından All Risk, Kik payı, teknik personel giderleri, SSK giderleri, kar ve genel giderlerv.s. gibi giderlerin belirtilmemesi sebebiyle, bu durumu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekçelerinden birisi olarak belirlediği anlaşılmıştır.

Metro Müh. Gıd. Mad. San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif kapsamında yapılan açıklama ve tevsik edici belgelere bakıldığında, anahtar teslimi götürü bedel şeklinde yapılan ihalede imalat yapılacak iş kalemleri için öngörülen birim fiyatların bir kısmında mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatları yer alırken, büyük bir bölümünde ise birim fiyat analizleri sunulmak suretiyle özel fiyatların öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından öngörülen gerek mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatların, gerekse birim fiyat analizleriyle oluşturulan özel fiyatların içerisinde değişen oranlarda olmak üzere müteahhit karı ve genel giderlere yer verildiği anlaşılmış olup, söz konusu iddiada teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe gösterilen gider kalemlerinin müteahhit karı ve genel giderler payı içerisinde karşılanacağı dikkate alındığında, bu giderlerin ayrıca teklif icmalinde yer almasının mükerrer bir durum oluşturacağı aşikardır. Bu nedenle, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. “ açıklamasına yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklife ilişkin açıklama ve tevsik edici belgelerinin incelenmesi sırasında açıklama istenilen iş kalemleri dışında kalan iş kalemlerinin de özellikle imalat miktarları yönüyle sorgulamaya tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğde yer verilen açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı aşikar olduğundan, ihale komisyonunun açıklama istenmeyen iş kalemleriyle ilgili sorgulama yapmış olması mevzuata uygun olmadığından başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmelerde aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenmeyen iş kalemlerinde idarenin belirlediği imalat miktarları ile istekli tarafından öngörülen imalat miktarları arasında oluşan farklılıkların sorgulanmasının söz konusu olmadığı belirtilmiş olmakla birlikte, idarenin tespit ettiği ve şikayetçiye gönderilen cevap yazısında yer verdiği üzere imalat miktarları yönüyle idarenin tespit ettiği miktarlar ile isteklinin öngördüğü miktarlar arasında farklılıklar olduğu görülmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi sebebiyle isteklilerin, tekliflerine esas metrajı,ihale dokümanı içerisinde verilen mahal listeleri, mimari proje ve ekleri üzerinde yapılan hesaplamalara dayandırdığı, bu itibarla istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla birebir uyuşmamasının ve isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan düşük olabileceği gibi bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan fazla olabileceği, dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, idarece tespit edilen imalat miktarlarıyla isteklilerce tespit edilen imalat miktarları arasındaki farkın işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilebilir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği aşikardır.

İdarenin başvuru sahibi istekliye gönderdiği cevap yazısında yer verdiği iş kalemlerinin imalat miktarları ile isteklinin öngördüğü miktarlar arasında farklılıklar olduğu, ancak söz konusu farklılıkların büyük bir bölümünün istekli tarafından idarenin belirlediği miktarlara göre fazlalık gösterdiği, diğer bir ifadeyle isteklinin öngördüğü imalat miktarlarının idare tarafından belirlenen miktarlardan fazla olduğu anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif sorgulaması mantığından bakıldığında bu durumun istekli aleyhine bir durum oluşturduğu görülmektedir. Yani istekli idarenin belirlediği miktarlara göre daha fazla imalat yapacaktır. Durum böyle olmakla birlikte, idarenin cevap yazısında yer verdiği söz konusu imalat miktarı farklılıkları istekli aleyhine bir durum oluşturmasına karşın, idare söz konusu farklılıkların istekli lehine bir durum oluşturduğu, dolayısıyla eksik imalat yapılacağı düşüncesiyle durum değerlendirmesi yaptığı anlaşılmış olup, idarenin bu değerlendirmesi uygun bulunmamıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikayet konusu ihalenin ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi”başlıklı 45 inci maddesinde;

“…Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi Metro Müh. Gıd. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasıyla birlikte, tevsik amaçlı olmak üzere 15 adet proforma fatura verilmiştir. İdare, sunulan proforma faturalarda imza ve kaşesi bulunan ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan14 meslek mensubuna 18.07.2011 tarihli yazı yazıp fakslamak suretiyle, sunulan proforma faturalara ilişkin olarak düzenlenmiş olması gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının faksla gönderilmesi ve devamında asıllarının postayla gönderilmesi istenilmiştir. İdarenin cevap yazısında iki günlük süre verildiği belirtilmiş ise de söz konusu yazılarda tutanakların son gönderme tarihinin yer almadığı anlaşılmıştır.

İdarenin şikayet başvurusu üzerine şikayetçiye gönderdiği 09.08.2011 tarihli cevap yazısında, 14 meslek mensubuna yazılan yazıyla ilgili olarak 7 meslek mensubunun cevap vermediği anlaşılmış olup, istenilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuat gereği meslek personeli tarafından gönderilme zorunluluğu bulunduğundan, adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasındaki gerekçelerden olan söz konusu tutanakların gönderilmemesi gerekçesi mevzuata uygun bulunmuştur.

Bununla birlikte, başvuru sahibi istekli tevsik amaçlı olmak üzere 15 adet proforma fatura sunmuş olup bunun dışında herhangi bir fiyat teklifi sunmamıştır. Dolayısıyla anılan Tebliğde belirtildiği üzere, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Ek-O.5 şeklinde düzenlenmesi gerektiğinden, idarenin proforma faturalarda verilen fiyatlar içerisinde montaj ve işçilik giderlerinin dahil olması nedeniyle meslek mensuplarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Ek-O.5 yerine Ek-O.6 şeklinde düzenlenmesi gerektiği, meslek mensuplarınca Ek-O.5 şeklinde tutanak düzenlenmesinin hatalı olduğu şeklindeki değerlendirmesi yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi Metro Müh. Gıd. Mad. San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikayet başvurusunda yer verdiği iddialardan 4 üncü iddiasıyla ilgili olarak, proforma faturalarla ilgili düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının 7 meslek mensubu tarafından gönderilmemesi, bunun dışında başvuru sahibi istekli tarafından idareye verilen şikayet dilekçesinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin idarece bildirilen 7 gerekçeyle ilgili şikayette bulunulmasına karşın, adı geçen istekli tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusunda yukarıda belirtilen gerekçelerden 3, 4 ve 6 nolu gerekçelerle ilgili herhangi bir itirazda bulunmadığı ve bu gerekçeleri zımnen kabul ettiği sonucuna ulaşılması nedenleriyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi