KİK Kararı: 2011/UY.I-2816

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 101
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UY.I-2816
BAŞVURU SAHİBİ:
EV-MEN İNŞ.TEM. YEM. NAKL. TURZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ., REŞATBEY MAH., 16. SOK., POLEN 1 APT., K:1, D:1 SEYHAN/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAAĞAÇ BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ, Şarkkonak Mah., Atatürk Cad., NO: 269 İSKENDERUN/HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/80676 İhale Kayıt Numaralı "SATHİ KAPLAMA ASFALT YAPIM İŞİ." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[24.29].(0134)./2011-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karaağaç Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 22.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sathi Kaplama Asfalt Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ev-Men İnş. Tem. Yem. Nakl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.07.2011tarih ve 34690sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Mevzuata aykırılıkları tespit edilen hususların değerlendirilmek gerekiyorsa incelenmek ve/veya soruşturulmak üzere İçişleri Bakanlığına bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale konusu işe ait sınır değerin altında teklif veren firmaların aşırı düşük teklif sorgulamalarının belgelere dayanması ve belgelerin SMMM veya YMM tarafından onaylanıp TURMOB kaşesinin bulunması gerektiği, sınır değerin altında teklif veren firmanın piyasa fiyatlarına göre bu işi yapmasının mümkün bulunmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, Karaağaç Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 22.06.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 1-3/4 inç mıcır ile 10 cm. temel malzemeli 125.000 m2 astarlı bir tabaka asfalt sathi kaplama yapım işi olduğu anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise isteklilerin tekliflerini her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceği ve ihale sonucunda teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağının belirtildiği,

Görülmüştür.

Söz konusu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklif zarfının uygunsuzluğu medeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı geriye kalan 5 geçerli tekliften ise Asya Taah. İnş. Gıda Pet. Doğ. Pey. Oto. Tur. Tic. San. A.Ş.’ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise;

“45.1.4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları,

Bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38 inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılmak üzere, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında idarece “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulması, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında da hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi çerçevesinde yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/gruplarının sorgulamaya tabi tutulacak kalemler/gruplar olarak belirlenmesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihaleye ait ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; ihale onay belgesine yaklaşık maliyet tespit raporunun eklendiği görülmüş; bununla birlikte idare tarafından yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden hangi iş kalemleri/grupları ile girdiler esasında sorgulamaya tabi tutulacağının idarece belirlenmediği, bilakis teklifin tümden açıklanmasının istendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, idarenin yaklaşık maliyetin oluşturulması ve aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38, 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun olarak gerçekleştirmediği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İnceleme konusu ihalede www.ihale.gov.tradresinde bulunan sınır değer hesaplama aracı üzerinde geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucu sınır değerin 977.083,33 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu değerin altında teklif veren Baymaz Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (843.750,00 TL teklif bedeli), aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin son fıkrasında; “İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibi olan Ev-Men İnş.Tem. Yem. Nakl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.07.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusuna idarece alınan 13.07.2011 tarihli şikayetin reddi kararının 15.07.2011 tarihinde bildirildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla idare tarafından zikredilen Kanun hükmüne aykırı olarak 15.07.2011 tarihinde sözleşme imzalanarak mevzuata aykırılık oluşturulduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 ve 45.1.2.2 nci maddesi çerçevesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/ grupları ile analiz girdilerinin belirlenmesi ve elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Karardaki;

“…..

İncelemeye konu ihaleye ait ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; ihale onay belgesine yaklaşık maliyet tespit raporunun eklendiği görülmüş; bununla birlikte idare tarafından yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerden hangi iş kalemleri/grupları ile girdiler esasında sorgulamaya tabi tutulacağının idarece belirlenmediği, bilakis teklifin tümden açıklanmasının istendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, idarenin yaklaşık maliyetin oluşturulması ve aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38, 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun olarak gerçekleştirmediği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İnceleme konusu ihaledewww.ihale.gov.tradresinde bulunan sınır değer hesaplama aracı üzerinde geçerli teklifler üzerinde yapılan hesaplama sonucu sınır değerin 977.083,33 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu değerin altında teklif veren Baymaz Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (843.750,00 TL teklif bedeli), aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kabul edilmesi işlemi ile mevzuata aykırılık oluşturulmuştur.

………..

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 ve 45.1.2.2 nci maddesi çerçevesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/ grupları ile analiz girdilerinin belirlenmesi ve elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçelere dayanılarak idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38 inci maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye ilişkin alınan Kurul Kararında, aşırı düşük aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olarak idarece gerçekleştirilen işlemler ile ihale üzerinde bırakılan Asya A.Ş’ninaşırı düşük teklif aşamasına yönelikyaptığı açıklamanın idarece uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması, diğer yandan aşırı düşük sınır değerin altında teklif sahibi olan Baymaz Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi işlemlerinin iptal edilerek, yaklaşık maliyet hesabı sırasında anılan Tebliğin ilgili hükümleri uyarınca oluşturulmasının zorunlu olduğu “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesiile “sıralı analiz girdileri” tablosu işlemlerinin oluşturulması, ihale üzerinde bırakılan Asya A.Ş’ninaşırı düşük teklif aşamasına yönelik mevcut yapılmış açıklamaları ile idarece yapılan değerlendirmeler dikkate alınmaksızın oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesiile “sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak ihale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulmadan ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli nezdinde yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ve sorgulamaların, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece, yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulması gereken “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesi ile, oluşturulacak bu listedeki iş kalemlerine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri ” tablolarının oluşturulmadığı tespit edilmiş olmakla beraber, teklifi sınır değerin altında kalan Asya A. Ş’den teklifinin tümü üzerinden aşırı düşük açıklama istenildiği, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ile bunlara ilişkin analiz girdileri tablosunun düzenlenip gönderilmediği, hangi iş kalemleri ile bunlara ilişkin analiz girdilerinin esas alınarak açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadan teklifinin tümü üzerinden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Asya A. Ş.’nin aşırı düşük açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, diğer yandan aşırı düşük sınır değerin altında teklif sahibi olan Baymaz Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi hususları göz önüne alındığında;

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilebileceği, ayrıca, bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kar ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesinin oluşturulması, bu listedeki iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun da oluşturması, oluşturulan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesi ile “ sıralı analiz girdileri” tablosundan yararlanılarak, açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin yaklaşık maliyetinin % 80 ini oluşturan “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listelerindeki iş kaleminin her birine ilişkin olarak, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin belgelendirme yapmayarak veya belgelendirmesi uygun bulunmayan isteklilerin varlığı durumunda, isteklilerin bu nedenlerle açıklamaların uygun bulunmaması işlemlerinin göz ardı edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, istekliler ihale tarihinde verdikleri tekliflerinin tüm unsurları için irade beyanında bulunmuş olduklarından, tekliflerinin bütün evrakı ile unsurlarının aksi bir karar olmadıkça değiştirilemeyeceği aşikardır.

Yukarıda açıklanan gerekçelere göre, aşırı düşük teklif sorgulaması idarece uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin tümünü oluşturaniş kaleminden açıklama istenilmiş olması nedeniyle, bu iş kalemi unsurlarına ilişkin açıklamaları ve bunları tevsik amacıyla sundukları bilgi ve belgelerin tekrar istenilmesine gerek bulunmamaktadır. Nitekim, bu görüşe örnek olarak verilebilecek 13.06.2011 tarih ve 2011/UY.III-1964 sayılı Kurul Kararında da; aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” ve “ sıralı analiz girdileri tablosu ” listelerini oluşturmayan idareden, bu listelerin oluşturularak Kuruma gönderilmesi istenilmiştir. Kurum idare tarafından gönderilen “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” ve “ sıralı analiz girdileri ” tablosunu dikkate alarak isteklinin aşırı düşük kapsamında sunmuş olduğu analizleri inceleyip değerlendirerek ihaleyi sonuçlandırmıştır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklifinin tümü üzerinden yapmış olduğu açıklamaların tevsiki amacıyla sunduğu belge ve bilgilerin mevcudiyeti karşısında Kurul Kararı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan bu istekliden bu belgelerin tekrar istenmesinin mevzuata ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesindeki temel ilkelerine aykırı olduğu aşikardır.

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında yeniden oluşturulacak “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesinde olmayan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesindeki her bir iş kalemine ilişkinolarak “ sıralı analiz girdileri” tablosunun oluşturulması, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesinde olup da, sorgulama yapılan iş kalemi arasında bulunmayan iş kalemi/kalemlerinin ortaya çıkması durumunda, bu iş kalemi/kalemlerinden sorgulama yapılması, sorgulama yapılması gereken sıralı iş kalemleri/grupları üzerinde daha önce sorgulama yapılan analizler için sorgulamanın tekrar yapılmayarak idarece bu kalemler için yapılan değerlendirmelerin aynen muhafaza edilmesi, daha önce sorgulamaya davet edildiği halde cevap vermeyen istekli nezdinde tekrar sorgulama yapılmayarak, “ sıralı iş kalemleri/grupları ” listesinde olup da, sorgulama yapılan iş kalemi arasında bulunmayan iş kalemi/kalemlerinin varlığı durumunda, bu iş kalemlerinin tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerine ilişkin anılan istekli tarafından belgelendirme yapılmaması veya belgelendirmesinin uygun bulunmaması durumunda, anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte ise de, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklifinin tümü üzerinden aşırı düşük açıklaması istenildiği ve verilen açıklamaların idarece uygun bulunduğu hususu göz önüne alındığında sonucun değişmeyeceği, diğer yandan sınır değer altında teklif veren Baymaz Pet. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne hiç aşırı düşük sorgulaması yapılmadığı için bu istekli nezdinde de, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 ve 45.1.2.2 nci maddesi çerçevesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/ grupları ile analiz girdilerinin belirlenmesi ve elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sahibi istekliden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kurul çoğunluğunca alınan” düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi