KİK Kararı: 2011/UY.I-2797

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/058
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 15.08.2011
Karar No : 2011/UY.I-2797
BAŞVURU SAHİBİ:
SÜPHAN PETROL TİC. SAN. A.Ş.-GÖKMEN UÇAR ORTAK GİRİŞİMİ, SIHKE CAD. BEŞYOL CARREFOUR ARKASI NO:39 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı, HACI BEKİR KIŞLASI 65000 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/61460 İhale Kayıt Numaralı "JANDARMA ASAYİŞ KOLORDU KOMUTANLIĞI JANDARMA BÖLGE KRİMİNAL LABORATUVAR AMİRLİĞİ BİNASI YAPIM İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[23.83].(0225)./2011-42Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Jandarma Genel Komutanlığı Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığıtarafından 24.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı Jandarma Bölge Kriminal Laboratuvar Amirliği Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Süphan Petrol Tic. San. A.Ş.-Gökmen Uçar Ortak Girişimi’nin 28.06.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.07.2011tarih ve 34028sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı, ilgilinin imalat miktarlarında düşüklükler olabileceği veya kamu idarelerinin güncel olmayan fiyatlarının kullanılma olasılığının bulunduğu, dolayısıyla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.5 inci maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13 üncü maddesinde isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlenmesi gerekmeyen haller belirtilmiş olup, isteklilerce iş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirtmemeleri durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının zorunlu olduğu öngörülmüş ve ayrıca, ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği düzenlenmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, idari hizmet binası yapım işi olup, ihaleye sekiz istekli geçerli teklif sunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliğinin, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan açıklamasına uygun olarak yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra altı isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablosu kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenmiş, dört istekli açıklama sunmamış, açıklama sunan bir isteklinin açıklamasının Tebliğe uygun olmadığı için teklifinin reddine karar verilmiş, açıklaması uygun bulunan bir diğer istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatıyla ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı, ilgilinin imalat miktarlarında düşüklükler olabileceği veya kamu idarelerinin güncel olmayan fiyatlarının kullanılma olasılığının bulunduğu, dolayısıyla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Bayram İnş. İth. ve Tic. San. Ltd. Şti. adlı isteklinin açıklamaları incelendiğinde; teklifte yer alan imalat pozlarının çoğu için kamu idareleri tarafından yayımlanan kar ve genel gider içermeyen inşaat birim fiyatlarına kendi belirlediği kar ve genel gideri ilave ederek fiyat teklifi oluşturduğu, diğer bazı pozlar için ise proforma fatura yoluyla açıklama yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklamalarından hareketle teklifi aşırı düşük bulunan bir isteklinin kullandığı fiyatları beyan etmesinin yanı sıra bu fiyatlara nasıl ulaşıldığını da belgelere dayalı olarak açıklaması hukuki zorunluluktur. Bu çerçevede isteklinin teklifinde kamu idareleri birim fiyatlarını kullanması ve buna ilişkin analiz düzenlemesine ve açıklama sunmasına gerek bulunmamakla birlikte, kullanılan fiyatların güncel tutarları içermesi gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında yer alan birim fiyatların 2010 yılına ait olması ve ihale tarihinin 24.05.2011 olması karşısında, 2010 yılı fiyatları güncelliğini yitirdiğinden, idarenin bu yöntemle yapılan açıklamayı kabul etmesinde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan isteklinin, yangın kapıları, kilitlenebilir kapı kollu sistem, panik kilidi, soğutma grubu, klima standart ve santrallerine ilişkin aldığı proforma faturada, Tebliğin 45.1.13.1 ncı maddesi gereği proforma fatura üzerinde yer alması gereken “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer almadığı ve yangın kapıları, kilitlenebilir kapı sistemleri, panik kilidine ilişkin proforma faturanın ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının teklife konu hangi mala ilişkin olarak düzenlendiğinin anlaşılamadığı, Gizli Tavan tip Fan-coil cihazına ilişkin ise fiyat teklifine esas herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmüştür.

Bu çerçevede isteklinin açıklamalarında yer alan birim fiyatların gerekçesine ilişkin sadece analiz sunulması, ilgili maliyet avantajını ispatlayan herhangi bir bilgi ya da belge bulunmaması ve açıklama kapsamında sunulan proforma faturaların Tebliğdeki şekil şartlarına aykırı olması nedeniyle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi reddedilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi