KİK Kararı: 2011/UY.I-2403

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/053
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 18.07.2011
Karar No : 2011/UY.I-2403
BAŞVURU SAHİBİ:
KENAN İŞAŞIR , ANKARA CADDESİ NO:83 KAT:1 KARTAL /İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ESENLER BELEDİYE BAŞKANLIĞI, FEVZİ ÇAKMAK MAH. FEVZİ ÇAKMAK CAD. NO:71 ESENLER/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/26753 İhale Kayıt Numaralı "YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BAHÇESİ YÜRÜYÜŞ YOLU, SPOR ALANI VE ÇEVRE DÜZENLEME İŞİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[20.26].(G028)./2011-41E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Esenler Belediye Başkanlığı tarafından 18.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yıldız Teknik Üniversitesi Bahçesi Yürüyüş Yolu, Spor Alanı ve Çevre Düzenleme İşi” ihalesine ilişkin olarak Kenan İşaşır’ın 03.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.06.2011 tarih ve 29497 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; teklif tutarları idarece hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilerce idareye verilen aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yapılan açıklamalara uygun olmadığı, anılan isteklilerce öngörülen birim fiyatların belgeye dayalı olarak açıklanamayacağı, bu itibarla teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin, mevzuatın aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin hükümlerine göre incelenerek sonuçlandırılması gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalede, 17 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, idarece yapılan değerlendirme sonucunda isteklilerden Protek Mimarlık Restorasyon İnş. ve Peyzaj Ltd. Şti.’nin geçici teminat tutarının yeterli olmaması nedeniyle, Entaş İnş. Taah. Haf. Nak. Tes.Tur. San. Tic. Ltd. Şti, ARC İnş. Tur. San. Tic. A.Ş. ile Opal İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.’nin ise birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif tutarı idarece hesaplanan sınır değerin altında kalan Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti ve Gökçe İnş. Peyzaj Temizlik Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülerek ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde yer alan “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü gereğince, teklif tutarları, idarece hesaplanan aşırı düşük sınır değerin (1.068.863,41 TL) altında kalan isteklilerden, 29.04.2011 tarihinde liste halinde belirlenen iş kalemi ve sıralı analiz girdilerine ilişkin olmak üzere 06.05.2011 tarihi mesai saati bitimine kadar idareye verilmek üzere aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti ve Gökçe İnş. Peyzaj Temizlik Hizm. San. Tic.Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. inci maddesinde; “ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu durumda, isteklilerce analiz verilmesine gerek olmadığı, isteklilerce sunulacak listede yer alan iş kalemlerinin fiyatlarının, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatı olduğunun ve kullanılan iş kalemlerinin birim fiyat poz numarası ile tutarının da yazılmak suretiyle belirtilmesinin yeterli olduğu, ancak isteklilerce kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış iş kalemlerine/gruplarına ilişkin birim fiyatlar teklif edilmekle birlikte, bunların tutarlarının yayımlanmış birim fiyat tutarlarından farklı olması, maliyet bileşenlerinde veya tutarlarında farklılık olması durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analizlerin sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Tebliğin 45.1.14 üncü maddesinde ise aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, Tebliğin 45.1.3- 45.1.13 üncü maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 nci maddesinde; “Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” Açıklaması ,

45.1.2.1 inci maddesinde; “ İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.”,

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” Açıklaması ,

45.1.2.2 nci maddesinde; “ İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı % 3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.”_açıklaması yer almaktadır. Teklif tutarları aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerden sıralı iş kalemlerinin kümülatif tutarının % 80’ini oluşturan25 adet iş kaleminin ve bunların dayanağı olan sıralı analiz girdileri listesinde yer alan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

1. Birim fiyat teklif alınan ihaleye ilişkin olarak, idarece öngörülen sürede aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan ve açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan yazılı açıklama ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Fiyat açıklaması yapılan 25 iş kaleminden 14 iş kaleminin fiyatının, birim fiyat analizlerine dayalı olarak açıklandığı, anılan analizlerin birim fiyatının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış resmi birim fiyatlar ve 4 ayrı firmadan alınan proforma fatura/fiyat teklifinde bulunan fiyatlara dayalı olarak hesaplandığı, fiyatların açıklanmasına dayanak teşkil eden belgelerin (proforma fatura/fiyat teklifi) Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde tanımlanan şartlara uygun düzenlendiği,

İstekli tarafından fiyat açıklaması yapılan iş kalemlerine ilişkin olarak, proforma fatura/fiyat teklifinde bulunan fiyatlara dayalı açıklanmayan diğer iş kalemlerinin fiyatının resmi kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış birim fiyatlarının esas alınarak açıklandığı, istekli tarafından birim fiyata dayanak gösterilen fiyat listesinde bulunan fiyatların 2010 yılı birim fiyatları olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde; iş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulması durumunda; ilan veya davet tarihinde cari yılın birim fiyatı yayımlanmamış ise istekliler tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabileceği hususunda açıklama bulunduğu,

Söz konusu işin ihale ilanının 23.02.2011 tarihinde yapıldığı, ihale ilanının yapıldığı tarih itibarı ile 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi gereğince Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen 2011 yılı asgari işçilik ücretlerinin 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, ancak Bayındırlık ve İskan Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatlarının Bakanlığın http://www.bayindirlik.gov.tr/gm/yfk/index.php adresinde 31.03.2011 tarihinde yayımlandığına ilişkin yapılan duyuru dikkate alındığında, inşaat ve tesisat birim fiyatlarının ihale ilanının yapıldığı tarihte henüz yürürlükte olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda fiyat açıklaması istenilen iş kalemlerinin fiyatlarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. inci maddesine uygun yapılması halinde, inşaat ve tesisat birim fiyatlarının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2010 yılı birim fiyatları ile açıklanmasının mümkün olduğu, ancak analiz yapılarak fiyatları açıklanan iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinde işçilik bulunması durumunda işçilik giderinin, asgari işçilik ücretlerinin ihale ilanının yapıldığı tarihte yürürlükte olması nedeniyle 2011 yılı fiyatları ile açıklanması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat açıklaması yapılan 11 iş kaleminin birim fiyatı Kamuİhale Genel Tebliğinin 45.1.5. inci maddesi kapsamında yapıldığı, anılan istekli tarafından sunulan fiyat listesinde yer alan iş kalemlerinin fiyatlarının, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatı olduğu belirtilmediği, ancak birim fiyat listesinde bulunan birim fiyatların poz numarasından hareketle iş kalemi birim fiyatlarının hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatı olduğu anlaşıldığından bu iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamanın, mevzuata uygun yapılan bir açıklama olarak kabul edilmesi gerektiği,

Ancak, anılan istekli tarafından idareye sunulan fiyat listesinde; Özel-1, Özel-4, Özel-5, SNBF-14, SNBF-15 ve SNBF-27 poz numaraları ile tanımlanan iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinden olan düz işçilik giderinin 3,41 TL/saat esas alınarak birim fiyatların hesaplandığı, halbuki işçilik giderinin ihale tarihi itibarı ile yürürlükte olan asgari işçilik gideri üzerinden hesaplanması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif fiyata yansıtılan işçilik giderinin, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık için belirlenen saatlik asgari işçilik ücreti olan 26,55 TL/7,5=3,54 TL/saat tutarı karşılamadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliğinin aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin kriterlerine uygun yapılmadığı görüldüğünden, ihale üzerinde bırakılan Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

2. Gökçe İnş. Peyzaj Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak bazı iş kalemlerinin birim fiyatlarının açıklandığı, söz konusu işin ihale ilanının (23.02.2011) inşaat ve tesisat birim fiyatlarının yayım tarihinden önce olması nedeniyle inşaat ve tesisat birim fiyatlarının 2010 yılı birim fiyatları ile açıklanmasının mümkün olduğu, anılan istekli tarafından fiyat açıklaması getirilen 16.059/1A poz numarası ile tanımlanan “Basınç dayanım sınıfı C30/37 (BS 30) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kaleminin maliyet bileşenleri içerisinde yer alan ve birim imalattaki betoncu ustası çalışma süresi 0,15 saat olması gerekirken bu sürenin 0,10 saate düşürüldüğü, yine aynı iş kaleminde yer alan düz işçi çalışma süresinin 0,30 saatten 0,10 saate düşürülerek birim fiyatın hesaplandığı,

Nakliye birim fiyatı bulunan SNBF-14, SNBF-15 ve SNBF-27 poz numaraları ile tanımlanan iş kalemlerine ilişkin olarak yapılan incelemede; anılan isteklinin nakliye analizlerine ilişkin fiyatların hesaplanmasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarında bulunan F:KAG(0.0007*M+0,01) nakliye formülünün kullanılarak; SNBF-14 iş kalemi maliyet bileşenleri içerisinde yer alan “Ocaktan kırma taş nakli” birim fiyatının hesaplanmasında malzeme yoğunluğunun (G) 1,6 ton/m³, SNBF-15 iş kalemi maliyet bileşeni “Kum çakıl nakli”birim fiyatının hesaplanmasında malzeme yoğunluğunun 1,4 ton/m³ ve SNBF-27 iş kalemi maliyet bileşeni “kazı malzemesi ve moloz nakli” birim fiyatının hesaplanmasında malzeme yoğunluğunun 1,0 ton/m³ alınarak, nakliye birim fiyatlarının sırasıyla; 9,24 TL/m³, 4,56 TL/m³ ve 10,71 TL/m³ olarak hesaplandığı,

Halbuki kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat tariflerinde gerek figürede, gerekse proje ve imalatta malzeme yoğunluklarının belirlendiği, dolayısı ile teknik hesaplamalarda kullanılması gereken malzeme yoğunluklarının fiyat tariflerinde yer alan yoğunlukların olması gerektiği, ihale konusu işte fiyat açıklamasına dayanak teşkil eden ve bahse konu birim fiyat tariflerinde;

Kum çakıl yoğunluğunun 1,6 ton/m³

Kırma taş yoğunluğunun 1,6 ton/m³

Moloz ve istifsiz malzeme yoğunluğunun ise 1,8 ton/m³ olarak belirlendiği,

Yukarıda yapılan tespitler dikkate alındığında SNBF-15 ve SNBF-27 poz numarası ile tanımlanan iş kalemlerinin maliyet bileşenleri arasında bulunan malzeme nakliye birim fiyatlarının, anılan malzemelerin yoğunluğu düşük tutularak eksik hesaplandığı,

İdarece fiyat açıklaması istenilen iş kalemleri arasında bulunan;

1. Ø 15-32 mm kadar kolye priz temini ve yerine konulması (Poz no: 126.101)

2. Sprey tip pop-up spring temini ve yerine konulması (Poz no: 129.101)

3. Toprak elektrodu (çubuk) elektrolitik bakır (Poz no: 983.102)

4. Renkli E.P.D.M. kaplama yapılması (h=16 mm) (Poz no: Özel-02)

5.Sentetik çim (Poz no: Özel-F1)

İş kalemlerinin birim fiyatlarının farklı tedarikçi ve imalatçıfirmalardan alınan proforma faturalarda bulunan fiyatlara dayalı olarak açıklandığı, belgeye dayalı olarak açıklanan birim fiyatın kabul edilebilmesi için, istekli tarafından fiyat tevsiği olarak sunulan proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi gereğince, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında ise proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Ancak, anılan istekli tarafından yukarıda aktarılan iş kalemlerinin fiyat açıklamasının tevsiği olarak sunulan ve farklı firmalardan alınan proforma faturaların, belirtilen formatta düzenlenmediği ve üzerinde bulunması gereken bilgilerin yer almadığı görüldüğünden, anılan iş kalemlerinin birim fiyatlarının mevzuata uygun açıklanamadığı,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.14 üncü maddesinde yer alan;“ Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması gereğince, aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan Gökçe İnş. Peyzaj Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen Er-Kan İnş.Taah. Ltd. Şti. ve Gökçe İnş. Peyzaj Temizlik Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Karar ile, ihale üzerinde bırakılan istekli Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan ikinci teklif sahibi Gökçe İnş. Peyzaj Temz. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu açıklamaların mevzuata uygun bulunmaması nedeniyle anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik olarak “ düzeltici işlem belirlenmesi ” kararı verilmiştir.

“İhalenin üzerinde bırakıldığı Er-Kan İnş. Taah. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10x1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin ilanının 23.02.2011 tarihinde KİK bülteninde yayınlandığı ve ihalenin de 18.03.2011 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

2011 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının 01.01.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 30.03.2011 tarihinde yayımlandığı hususu göz önüne alındığında, ihale ilan tarihi 23.02.2011 ile ihale tarihi olan 18.03.2011 tarihi itibariyle anılan 2011 yılı birim fiyatlarının henüz yayınlanmış olması nedeniyle tekliflerin bedelleri içindeki 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizleri üzerinden yaptığı açıklamalarında, 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçesi olan; “ Bu durumda fiyat açıklaması istenilen iş kalemlerinin fiyatlarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. inci maddesine uygun yapılması halinde, inşaat ve tesisat birim fiyatlarının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2010 yılı birim fiyatları ile açıklanmasının mümkün olduğu, ancak analiz yapılarak fiyatları açıklanan iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinde işçilik bulunması durumunda işçilik giderinin, asgari işçilik ücretlerinin ihale ilanının yapıldığı tarihte yürürlükte olması nedeniyle 2011 yılı fiyatları ile açıklanması gerekmektedir.” değerlendirmesine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o birim fiyat içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan analiz ve alt analizlerde de işçilik gideri olarak daha önce yayınlanmış birim fiyat içinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan analiz ve alt analizlerdeki işçiliğin 1 saatlik rayiç ücreti 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluştururken, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, belirtilen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçiliklerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak Kurul Çoğunluğunca alınan Karar da belirtilen, ikinci avantajlı teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususunu mevzuata uygun bulmakla beraber, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak aynı Kararda yer alan “ Bu durumda fiyat açıklaması istenilen iş kalemlerinin fiyatlarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. inci maddesine uygun yapılması halinde, inşaat ve tesisat birim fiyatlarının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2010 yılı birim fiyatları ile açıklanmasının mümkün olduğu, ancak analiz yapılarak fiyatları açıklanan iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinde işçilik bulunması durumunda işçilik giderinin, asgari işçilik ücretlerinin ihale ilanının yapıldığı tarihte yürürlükte olması nedeniyle 2011 yılı fiyatları ile açıklanması gerekmektedir.” g erekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata uygun olduğu yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca bu hususa ilişkin alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi