KİK Kararı: 2011/UY.I-233

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/004
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 13.01.2011
Karar No : 2011/UY.I-233
BAŞVURU SAHİBİ:
Tümer Mühendislik - İsmail Faruk TÜMER, Emirbeyazıt Mah. Dr. Baki Ünlü Cad. Titiz Apt. No:3 D.1 MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DSİ 21. Bölge Müdürlüğü 213. Şube Müdürlüğü, Orhaniye Mah. Şehit Asteğmen Yıldıray Çeltiklioğlu Cad. No: 1/1 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/530810 İhale Kayıt Numaralı "Muğla-Marmaris Turgut Köyü Arazilerinin Değirmenderesi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.01.2011 tarih ve I.Y.40.35.0217/2011-65E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 21. Bölge Müdürlüğü 213. Şube Müdürlüğü tarafından 12.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Muğla-Marmaris Turgut Köyü Arazilerinin Değirmenderesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tümer Mühendislik - İsmail Faruk Tümer’in 02.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.12.2010 tarih ve 54175 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinde öngörülen belgelere dayanmadığı ve sunduğu birim fiyat analizlerinin de standarda uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, DSİ 21. Bölge Müdürlüğü 213. Şube Müdürlüğü, tarafından 12.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, 2454,65 m³ beton imalatı ile 7287,21 m³ sedde dolgusu imalatını içeren ve taşkınlardan korunma amacıyla gerçekleştiren “Muğla-Marmaris Turgut Köyü Arazilerinin Değirmenderesi Yapımı” işi olduğu,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, 2 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerini sağlamadığından bahisle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Bunun üzerine idarece tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerin altında kalan tek isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve idarenin 12.11.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklama istemli yazısında, açıklama istenilmesi gereken/gerekmeyen girdilere ilişkin bir ayrım yapılmaksızın genel bir şekilde; “… teklifiniz aşırı düşük bulunmuştur. Kamu İhale Kanununun 38. maddesine göre;

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) __ Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğünü içeren …” hususların belgelendirilmesi gerektiğinin ifade edildiği,

Bu doğrultuda, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli bulunduğu ve ihalenin de geçerli en düşük teklif sahibi olan İhsan Ergenç inş. Müt. ve Taah. İşleri**** firması üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır. ****

Kamu İhale Kanununun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45 inci ve (kısmen) 38 inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, 30.07.2010 tarih ve 27567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde değişiklik öngören düzenleme ile; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi noktasında yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Oysa, şikayete konu ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında kamu ihale mevzuatında öngörülen sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı gibi aşırı düşük teklif açıklama yazısında da açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdileri yönünde bir ayrıma gitmeksizin tüm maliyet bileşenlerini kapsayacak şekilde bir aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği görülmektedir.

Bu bağlamda, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının gerçekleştirilebilmesi amacıyla tesis edilen bu işlemlerin kamu ihale mevzuatına uyarlık taşımadığı açıktır.

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 22.11.2010 tarihinde yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) “Sıkıştırılmış sedde dolgu yapılması” ve “beton” imalatlarına yönelik makine, malzeme ve işçilik girdilerini içeren iki adet (paçal) analiz ile alt analizlerin sunulduğu,

b) Sunmuş olduğu analizlerde, yer alan girdilerin (nakliye girdileri hariç) birim fiyatlarının Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenmiş rayiçler esas alınmak suretiyle oluşturulduğu,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 maddesi uyarınca analizler ile alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörüldüğü şekilde (proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanağı…) bir belgelendirmeye gerek olmadığının açık olduğu,

c) Nakliye girdilerine ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğünün taşımaya ilişkin pozlarına atıfta bulunulduğu ve istekli tarafından belirlenmiş ocak/yer mesafeleri bağlamında belirlenen taşıma formüllerinden yararlanılarak hesaplamaların yapıldığı ve bu şekilde (karsız) birim fiyatlarının oluşturulduğu,

d) Ayrıca açıklama sahibi istekli ile Berak İnş. Nak. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. firması arasında akdedilen makine ekipman kira sözleşmesi ile kendisine ait noter onaylı amortisman defterinin sunulduğu,

Görülmektedir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, idarenin aşırı düşük teklif açıklama yazısı doğrultusunda tüm maliyet bileşenleri üzerinden yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatında öngörülen kriterlere uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Bu anlamda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aslında idare tarafından kamu ihale mevzuatı hükümleri dahilinde belirlenen analiz girdileri esasında yapması gereken aşırı düşük teklif açıklamasından daha geniş kapsamlı (tüm maliyet bileşenlerine yönelik) bir açıklamada bulunduğu görülmektedir.

İdare tarafından kamu ihale mevzuatı hükümleri çerçevesinde yapılacak/istenilecek yeni bir aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklanması istenilen girdilerin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından zaten mevzuata uygun olarak açıklanmış olan girdilerden farklılık arz etmesinin mümkün olmadığı, başka deyişle halihazırda açıklanan girdilerin, sorgulamaya tabi tutulması gereken girdileri mutlak surette kapsayacağı açıktır.

Şu halde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin tüm maliyet bileşenlerine yönelik daha geniş kapsamlı bir aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmuş olmasının, idare tarafından başlangıçta yaklaşık maliyetin hesabında ve aşırı düşük teklifin hangi girdiler esasında istenileceği/istenilmeyeceği noktasında yapılan usuli hatanın/aykırılığın, ihale sonucunu etkiler bir hal almasını engellediği anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, şikayete konu ihalede idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama aşamasına yönelik yapılan usuli hata ve aykırılıkların esasa etkili aykırılıklar olarak kabul edilemeyeceği ve nihai olarak da ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli bulunması işleminin kamu ihale mevzuatına uyarlık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****