KİK Kararı: 2011/UY.I-2291

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/051
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 04.07.2011
Karar No : 2011/UY.I-2291
BAŞVURU SAHİBİ:
KURALLAR TARIM ÜRÜNLERİ PAZ. LTD. ŞTİ., SANAYİ SİTESİ MAHRUKATÇILAR BÖLÜMÜ ÇUMRA/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3. Bölge Müdürlüğü, HOROZLUHAN MAH. ANKARA CAD. NO:151/D SELÇUKLU/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/24662 İhale Kayıt Numaralı "34. (Konya) Şube Şefliği Yollarında bakım, onarım hizmetlerinde kullanılacak agreganın temini, depo yerlerine taşınması ve figüre yapım işi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[19.52].(0253)./2011-26Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğütarafından 11.03.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “34. (Konya) Şube Şefliği Yollarında Bakım, Onarım Hizmetlerinde Kullanılacak Agreganın Temini, Depo Yerlerine Taşınması ve Figüre Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kurallar Tarım Ürünleri Paz. Ltd. Şti.’nin 20.05.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.05.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.06.2011tarih ve 28642sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.06.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklifle ihaleye konu yapım işinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığıiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, aynı hükme Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesinde de yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2 Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1 İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2 İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede, birim fiyat teklif cetveli 2 iş kaleminden ibaret olup, idarece tespit edilen aşırı düşük sınır değerinin altında teklif vermiş olan Mar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den, toplam iş tutarının yaklaşık % 96’sını oluşturan 15.113/P1 poz no.lu “Ocak taşından kırılmış ve elenmiş 19 mm’ye kadar olan boyutlarda agreganın hazırlanması, depo yerine nakli ve figüresi” iş kalemine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinin devamında;

“45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

Sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir…” açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca, isteklilerden teklifleri kapsamında analiz sunmaları istenmemekte ancak teklif birim fiyatlı işlerde, teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin, tekliflerinin önemli bileşenlerine ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analiz sunmaları gerekmektedir. Diğer yandan, isteklinin açıklamasını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) sunulması, tutanağın meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenmesi ve açıklama ekinde idareye sunulması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, açıklama kapsamında; maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7), geçici vergi beyannamesi, mali müşavir faaliyet belgesi, üretime ilişkin kapasite raporu, ocak ruhsatı, iş makinelerine ait faturalar, nakliye araçlarına ait ruhsatlar ve personele ilişkin sigorta bildirimlerinin sunulduğu, açıklama yapılması istenen 15.113/P1 poz no.lu “Ocak taşından kırılmış ve elenmiş 19 mm’ye kadar olan boyutlarda agreganın hazırlanması, depo yerine nakli ve figüresi” iş kalemine ait analizin aşırı düşük teklif açıklaması içeriğinde yer almadığı, bu yönüyle açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) her sayfasında meslek mensubunun imza ve kaşesi ile ihaleye katılan isteklinin kaşesinin bulunduğu ancak tutanak üzerinde ihaleye katılan isteklinin imzasının bulunmadığı, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca muteber bir belge olmadığı anlaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “34. (Konya) Şube Şefliği Yollarında bakım, onarım hizmetlerinde kullanılacak agreganın temini, depo yerlerine taşınması ve figüre” şeklinde tanımlanmıştır.

İhale işlem dosyasındaki bilgilerden ihale konusu işin yapım işi olarak tanımlandığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile eki dokümanlar kullanılarak ihalenin gerçekleştirildiği görülmektedir. Nitekim, iş deneyim belgesi olarak teklif edilen bedelin % 70’i oranında iş deneyim belgesi istenilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yapım işlerinin tanımı ile mal alımlarının tanımı yapılmıştır. Anılan kanundaki tanımlar çerçevesinde “agrega temini” nin mal alımı olarak nitelendirilmesi ve ihalenin Mal Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile eki standart dokümanlar kullanılarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede idarece yapım işleri ihaleleri için öngörülen kurallar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sonuçlandırılmıştır. Söz konusu malzeme temini için yapım işlerindeki gibi “bir eserin fen ve sanat kurallarına uygun olarak gerçekleştirilmesi” olgusundan bahsedilemeyeceğinden, malzeme temini için de sıralı analiz ve analiz girdilerinden söz etmek mümkün değildir. 4734 sayılı Kanuna aykırı olarak yapım işi olarak ihale edilen incelemeye konu ihalenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine göre sonuçlandırılması mümkün değildir.

Açıklanan nedenle incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle , “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi