KİK Kararı: 2011/UY.I-2145

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/050
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 28.06.2011
Karar No : 2011/UY.I-2145
BAŞVURU SAHİBİ:
HIZIR İNŞAAT A.Ş., HANÇERLİ MAH., İSKELE CAD., KAT.1/37, İLKADIM SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ FEN İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ, PAZAR MAHALLESI, NECIPBEY CAD., NO:35, 55020 İLKADIM/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/52375 İhale Kayıt Numaralı "ATAKUM ADNAN MENDERES BULVARI (ATAKENT SAHİL YOLU) ÇEVRE DÜZENLEMESİ YAPIMI" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[19.21].(0162)./2011-35E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Samsun Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 03.05.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Atakum Adnan Menderes Bulvarı (Atakent Sahil Yolu) Çevre Düzenlemesi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Hızır İnşaat A.Ş.’nin 30.05.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.06.2011 tarih ve 28295 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin Mersan Mak. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, anılan isteklinin teklifi sınır değerin altında olduğundan idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen açıklamanın da idarece uygun bulunarak ihale kararının alındığı, ancak anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle idarece tesis edilen işlemlerin de mevzuata uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

03.05.2011 tarihinde yapılan ihaleye üç istekli tarafından teklif verildiği, bir isteklinin teklifi (ATM Karadeniz İnş. San. Tic. Ltd. Şti.) banka referans mektubu verilmediği için değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli tekliflere ve idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 2.215.065,19 TL olarak belirlendiği, bir isteklinin teklifinin (Mersan Mak. Elek. San. Tic. Ltd. Şti.) sınır değerin altında kaldığı, idarece anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalar uygun bulunarak ihalenin Mersan Mak. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarenin 05.05.2011 tarihli yazısı ile Mersan Mak. Elek. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ile ilgili olarak yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilen iş kalemlerinin listesine yer verilmiştir.

İhale Üzerinde bırakılan istekli olan Mersan Mak. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 16.05.2011 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yapılan açıklamalarda, açıklama yapılacak iş kalemleri listesinden;

1. 17.144/İŞÇ. İdare malı doğal küçük parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (yol, meydan, park, kaldırım ve benzeri yerlerde) pozu ile ilgili yapılan açıklamada, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analiz formatında yer alan işçilik analiz miktarı ile istekli tarafından yapılan analizdeki işçilik analiz miktarlarının birbirini tutmadığı, istekli tarafından yapılan analizde daha az işçilik miktarına yer verildiği,

2. 23.014 Ø 8-12 mm ince nervürlü çeliğin bükülüp döşenmesi pozu ile ilgili yapılan açıklamada işçilik için toplam 35,00 TL’lik proforma fatura sunulduğu, ancak söz konusu poz için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analiz formatında yer alan işçilik analizinde; toplam 30 saat soğuk demirci ustası, 45 saat soğuk demirci usta yardımcısı, 25 saat düz işçi, 15 saat düz işçi olmak üzere 4 işçi için 115 saat öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan diğer kalemlerdeki açıklamalara göre işçilik ücreti ile ilgili olarak 3,54 TL öngörüldüğü, söz konusu 3,54 TL’ye göre yapılan hesaplamada 407,10 TL işçilik ücretinin oluştuğu, buna göre 35,00 TL’lik proforma fatura ile verilen işçilik ücretinin hem Bayındırlık ve İskan Bakanlığı analiz formatına uygun olmadığı hem de gerçek piyasa fiyatını yansıtmadığı,

Anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların bu haliyle mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü uyarınca analizlerdeki miktarların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın birim fiyat analizlerindeki miktarlarla uyumlu olmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Bu nedenle idarece tesis edilen işlemler mevzuata aykırı olduğundan başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhaleye verilen üç tekliften birisi idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmış, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ise aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalar mevzuata uygun olmadığı gerekçesi ile tarafımızdan değerlendirme dışı bırakılmıştır. Tek geçerli teklif olan başvuru sahibinin teklifi ise yaklaşık maliyete çok yakın olup ayrıca ihalede gerekli rekabet ortamının oluşmadığı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi