KİK Kararı: 2011/UY.I-1613

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/039
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 16.05.2011
Karar No : 2011/UY.I-1613
BAŞVURU SAHİBİ:
Gürsel Selvi , Gayret Mahallesi İstiklal Cad. Toki Bk 3. Blok 2c/38 Yenimahalle / Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yerköy Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Belediye Caddesi No:3 66900 Yerköy / Yozgat

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/17742 İhale Kayıt Numaralı "Yerköy İlçesi Kanalizasyon ve İçme Suyu Hatlarının Yenilenmesi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[12.87].(0207)./2011-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yerköy Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 29.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yerköy İlçesi Kanalizasyon ve İçme Suyu Hatlarının Yenilenmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gürsel Selvi’nin 08.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.04.2011 tarih ve 20679 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde kalan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesi gereği açıklama yapamayacağı, idarece 14.160030,14.160040 nolu pozlar için mevcut zemin şartları dikkate alınarak hendek kazı analiz bileşenleri oluşturulduğu, isteklilerin bu bileşenlerin dışında farklı hendek kazı tarifinde bulunamayacakları, ihale dokümanında hendek kazı zemin cinsi ve oranın paçalı verildiği, 14.160030 nolu pozun kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlan birim fiyat analizleri ve alt analizleri en az değer olarak kabul edildiğinde, 125HP gücünde iş makinesinin kendi malı olduğu ve amortisman bedeli sıfır kabul edildiğinde, karsız fiyatın 8,07.-TL/M3 olması gerektiği, işin sari olduğu %3 stopaj + %0,05 kik payı + %0,825 sözleşme vergisi + %0,495 sözleşme karar pulu + %0,825 hakediş damga vergisi + % (6 içmesuyu + 8 kanalizasyon)/2*(%35,5 SSK prim + %3 işsizlik + %2,5 işçilik stopaj) SSK masrafı =%8,03 teklifine ilave mecburi masraflar eklendiğinde teklifine en az genel giderlerin %8,03 ilave edilmesi gerektiği, bu durumda 14.160030 nolu poz için 8,07*1,0803 ilavesi ile iki haneye yuvarlama yapıldığında 8,72 TL/M3 en az teklif fiyatı çıktığı, bu fiyatın altında teklif verilemeyeceği,
23.245/İB-2 Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması pozunun, kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanan birim fiyatı ve idarenin de yaklaşık maliyete yansıyan birim fiyatının İller Bankası veya İski’nin 0.046 pozunun kullanılmış olması halinde 41,85 TL/M2 olduğu, sadece işçiliğin dikkate alındığı ve makinenin kendi malı olması halinde teklif edilecek en az değerin 12,40 TL/M2 olduğu, Kamu İhale Kurulunun 09.11.2010 tarihli ve 2010/UY.II-3450 sayılı kararı gereğince 23.245/İB-2 poza ait maliyet bileşeni 23.045/İB-2 nolu rayicinin 15,39 TL/M2 den daha düşük teklif edilemeyeceği,
İhale üzerinde kalan isteklinin ürettiği, aldığı, sattığı (45.1.13.6.) mal olsa bile işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği, stoğunda bulunsa bile Tebliğ’in 45.1.13.7 nci maddesi gereğince stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gerektiği,

İhale dosyasında bulunan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına esas pozların, idarenin esas aldığı birim fiyatlar ile miktarın çarpımından oluşan tutarın yaklaşık maliyete oranının kümülatif toplamları %80 inin aşmasına sebep olan poz dahil sorgulamasında, ihale üzerinde kalan isteklinin aynı pozlar için kendi tekliflerine oranları kümülatif toplamının yaklaşık olarak aynı kümülatif toplamı yakalayıp yakalamadığı,

4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesindeki şikayet süreleri beklenmeden sözleşme imzalandığı, ihale üzerinde kalan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hatalar olduğu,
İlgili pozlara ait girdilerin hesabı tutturabilmek için az gösterildiği, kazı ve dolguda kullanılacak malzemelerin nakliye mesafeleri ile nakliyelerin hesabında kullanılan K katsayısının değiştirilemeyeceği, ağırlıklı ortalama mesafenin 8-10 km den az olamayacağı, işçilik saat ücretin (45.1.9 madde) asgari ücretten az olmayacağı, işçilik ve malzeme miktarının ilgili poza ait analiz miktarından az olamayacağı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalede, 3 isteklinin sınır değerin altında teklif verdiği, Ulubey İnş. Mad. Taah. San ve Tic. – Talat Özdemir’in cirosu yeterli olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde kalan istekli olan Cengiz Taş ile Kanık İnş. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarının istendiği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin de yer aldığı analiz formatlarının gönderildiği, her iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye verdiği, Kanık İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Centiz Taş’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare yaklaşık maliyeti 2010 yılı birim fiyatlarını kullanarak hesaplamıştır. 14.160030,14.160040 poz nolu iş kalemlerinin yaklaşık maliyetlerini ise İller Bankası’nın 2010 yılı birim fiyatlarını kullanarak hesaplamıştır. İdare açıklama istediği iş kalemlerinde yaklaşık maliyet hesabında kullandığı analiz girdilerinin de yer aldığı analiz formatını isteklilere göndererek bu şekilde açıklama yapmalarını istemiştir.

İhale üzerinde kalan istekli olan Cengiz Taş’ın 14.160030 poz nolu iş kalemine ilişkin olarak 14,19 TL birim fiyat teklif ettiği, bu fiyatın başvuru sahibinin ileri sürdüğü 8,72 TL’den yüksek olduğu anlaşılmış olsa da 14.160030,14.160040 poz nolu iş kalemleri için mevcut zemin şartları dikkate alınarak idarece oluşturulan hendek kazı analiz bileşenlerine göre teklifini açıkladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

İdare, 23.245/İB-2 poz nolu “Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması” iş kaleminin yaklaşık maliyetini, İller Bankasının 2010 yılı birim fiyatını kullanarak 41,85 TL, 23.245/İB-2 poz nolu “Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması” iş kaleminin maliyet bileşeni olan 23.045/İB-2 nolu rayicin birim fiyatını ise 17,27 TL olarak hesaplamıştır. Başvuru sahibi ise aşırı düşük teklif açıklamalarında 23.245/İB-2 poz nolu “Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması” iş kaleminin maliyet bileşeni olan 23.045/İB-2 poz nolu birim fiyatın oluşturulmasında Bayındırlık Bakanlığı rayiç fiyatları ile İller Bankası analizlerinden faydalanıldığını ifade etmiştir.

İhale üzerinde kalan isteklinin 23.245/İB-2 poz nolu “Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması” iş kaleminin maliyet bileşeni olan 23.045/İB-2 nolu rayicin birim fiyatını 1,73 TL öngördüğü, İller Bankasının 2010 yılı rayiç fiyatının 15,39 TL olduğu, söz konusu maliyet bileşeni için öngörülen bedelin, İller Bankası tarafından ilan edilen bedelden daha düşük olduğu, ihale üzerinde kalan isteklinin bu düşüklüğe ilişkin olarak herhangi bir açıklama, bilgi ve belge sunmadığı anlaşıldığından bu şekilde eksik yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde kalan istekli ürettiği, aldığı, sattığı mallar ile stoğunda bulunan mallara ilişkin olarak bir açıklama yapmamıştır. İhale dosyasında bulunan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına esas pozların, idarenin esas aldığı birim fiyatlar ile miktarın çarpımından oluşan tutarın yaklaşık maliyete oranının kümülatif toplamları %80 inin aşmasına sebep olan poz dahil sorgulamasında, ihale üzerinde kalan isteklinin aynı pozlar için kendi tekliflerine oranları kümülatif toplamının yaklaşık olarak aynı kümülatif toplamı yakalayıp yakalamadığı gibi bir kritere Kamu İhale Genel Tebliğinde yer verilmemiştir. Bu nedenlerle başvuru sahibinin üçüncü iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde kalan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucu bulunan tutarlarda aritmetik hata olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında; “İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmüne,

Anılan Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin 5 inci fıkrasında; “İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında; “İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne,

Aynı Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7 nci maddesinde; “Süreler, idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne yer verilmiştir.

İdare kesinleşen ihale kararını bazı isteklilere elektronik posta adreslerine göndermek suretiyle 08.03.2011 tarihinde, bazı isteklilere ise faks yoluyla 29.03.2011 tarihinde tebliğ etmiştir. Başvuru sahibi olan Gürsel Selvi birim fiyat teklif mektubunda elektronik posta adresine tebligat yapılmasını kabul etmiş, anılan isteklinin elektronik posta adresine kesinleşen ihale kararı 29.03.2011 tarihinde gönderilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6 ve 7 nci maddelerinde yer alan hükümler dikkate alındığında incelemeye konu ihale açık ihale usulüyle yapıldığı için Gürsel Selvi’nin 10 günlük idareye şikayet başvuru süresi kesinleşen ihale kararının tebliği edildiği 29.03.2011 tarihini izleyen 30.03.2011 tarihinden itibaren işlemeye başlayacaktır. Dolayısıyla 10 uncu gün yani idareye şikayet başvuru süresinin son günü 08.04.2011 tarihidir. Başvuru sahibi olan Gürsel Selvi’nin şikayet süresinin son günü olan 08.04.2011 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu ve süreyi kaçırmadığı anlaşılmıştır.

İdare şikayet başvurusuna 11.04.2011 tarihinde cevap vermiş bu cevabı Gürsel Selvi’ye 21.04.2011 tarihinde tebliğ etmiştir. İdare ihale üzerinde kalan istekliyle 14.04.2011 tarihinde sözleşme imzalamıştır.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvuru süresi olan 10 gün geçmeden sözleşme imzalanamaz. İdare şikayet başvurusunu tebliğ etmeden ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvuru süresi olan on günlük sürenin bitmesini beklemeden sözleşme imzalamıştır. Sözleşmenin 4734 sayılı Kanununun kamu ihale sözleşmelerinin imzalanması usulüne ilişkin hükümlerine aykırı imzalandığı ve usulsüz bir sözleşme olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin sözleşmenin usulüne uygun imzalanmadığı yönündeki iddiaları yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin beşinci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihale üzerinde kalan isteklinin K katsayısını 150 olarak aldığı ve değiştirmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

İncelemeye konu ihale 17.02.2011 tarihinde ilan edildiği, ihale tarihi 29.03.2011 olduğu için işçilik ücretlerinin belirlenmesinde 2011 yılının birinci 6 ayında geçerli olan asgari saatlik işçilik ücretinin dikkate alınması, 2011 yılının birinci 6 ayı için tespit edilen asgari saatlik işçilik ücreti 3.54 TL olup, ihale konusu işte çalışacak bütün işçiler için öngörülecek asgari saatlik işçilik ücretinin 3,54 TL’nin altında olmaması gerekmektedir.

İhale üzerinde kalan Cengiz Taş’ın ise düz işçi çalışacak bütün iş kalemlerinde düz işçi için asgari saatlik işçilik ücreti olarak 3,54 TL öngörmesi gerekirken 3,41 TL öngördüğü, düz işçi (inşaat işçisi) için öngörülen saatlik işçilik ücretinin asgari saatlik işçilik ücretinin altında olduğu anlaşıldığından, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan isteklinin 7, 17, 18, 19, 20, 21 ve 22 nolu iş kalemlerinde analiz girdilerinin miktarlarını düşürdüğü, örnek olarak “Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması” iş kalemi dikkate alındığında ihale üzerinde kalan isteklinin bu iş kalemi için İller Bankasının 23.245/İB-2 nolu pozunu kullandığı, İller Bankasının bu poza ait analizinde analiz girdisi olan “ekskavatör beko”nun saatlik miktarı 0,0405 iken ihale üzerinde kalan isteklinin bu girdinin miktarını 0,0100 aldığı, diğer analiz girdisi olan “ekskavatör bekonun hazırlanması”nın saatlik miktarı 0,0500 iken ihale üzerinde kalan isteklinin bu girdinin miktarını 0,0050 olarak aldığı, bu analiz girdilerinin miktarını İller Bankasının belirlediği miktarların altına düşürdüğü, teklifini bu şekilde hazırladığı, bu düşüklüğe ilişkin olarak herhangi bir açıklamada bulunmadığı gibi bu konuda herhangi bir bilgi ve belgede sunmadığı, yapılan açıklamaların eksik olduğu anlaşıldığından, bu şekilde yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenlerle başvuru sahibinin bu iddiaları yerinde bulunmuştur.

Kanık İnş. Ltd. Şti.’nin teklifi, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Yapılan incelemede anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin dilekçesinde belirttiği 1., 2. ve 5 inci iddialarınailişkin olarak yapılan incelemeye ilişkin Kurul Kararında belirtilen;

“ İhale üzerinde kalan istekli olan Cengiz Taş’ın 14.160030 poz nolu iş kalemine ilişkin olarak 14,19 TL birim fiyat teklif ettiği, bu fiyatın başvuru sahibinin ileri sürdüğü 8,72 TL’den yüksek olduğu anlaşılmış olsa da 14.160030,14.160040 poz nolu iş kalemleri için mevcut zemin şartları dikkate alınarak idarece oluşturulan hendek kazı analiz bileşenlerine göre teklifini açıkladığı, ancak idarenin isteklilere gönderdiği analiz formatında yer almayan 14.1660 poz nolu “Çamur Müşkülatı” analiz girdisine yer verdiği, idarece verilen analiz formatında yer alan analiz girdilerinden fazla girdiye verdiği, sunduğu analizin idarece verilen analiz formatına uygun olmadığı,

……..

_ İhale üzerinde kalan isteklinin 23.245/İB-2 poz nolu “Çelik Kontrüksiyon Panolarla İksa Yapılması” iş kaleminin maliyet bileşeni olan 23.045/İB-2 nolu rayicin birim fiyatını 1,73 TL öngördüğü, İller Bankasının 2010 yılı rayiç fiyatının 15,39 TL olduğu, söz konusu maliyet bileşeni için öngörülen bedelin, İller Bankası tarafından ilan edilen bedelden daha düşük olduğu, ihale üzerinde kalan isteklinin bu düşüklüğe ilişkin olarak herhangi bir açıklama, bilgi ve belge sunmadığı anlaşıldığından bu şekilde eksik yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,_

……..

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Cengiz Taş’ın teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” gerekçeleri ile ihale üzerinde bırakılan Cengiz TAŞ’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapların Kamu İhale Tebliğine aykırı olması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması uygun görülmüştür.

Cengiz TAŞ’ın aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı ve ihalenin 29.03.2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale tarihi olan 29.03.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatları henüz yayınlanmış olmakla birlikte, 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli __ tarafından analizler üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının Cengiz TAŞ’ın aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ İhale üzerinde kalan Cengiz Taş’ın ise düz işçi çalışacak bütün iş kalemlerinde düz işçi için asgari saatlik işçilik ücreti olarak 3,54 TL öngörmesi gerekirken 3,41 TL öngördüğü, düz işçi (inşaat işçisi) için öngörülen saatlik işçilik ücretinin asgari saatlik işçilik ücretinin altında olduğu anlaşıldığından, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı ” değerlendirmesine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin bir paket yani yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o paket içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan alt analizde de işçilik gideri olarak daha önce paket halinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan alt analizlerdeki işçilik fiyatının 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Kaldı ki, anılan Tebliğin 45.1.9 maddesinde; iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz açıklamasına yer verilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemleri içinde yer alan tüm işçilik girdilerine (düz işçi, duvarcı ustası, soğuk demirci ustası, yağcı, formen gibi) ilişkin olarak, analiz ve alt analizlerde 3,41 TL teklif edildiği, söz konusu bedelin, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 2010 yılına ait düz işçi için belirlenen rayiç ücret olduğu ve 2010 yılı ikinci yarısı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin (3,38 TL) üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluşturan bileşenlerin miktarlarında eksiltme yapmamak koşuluyla, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve karara katılmakla beraber; Cengiz TAŞ’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak anılan kararda yer alan, “…… İhale üzerinde kalan Cengiz Taş’ın ise düz işçi çalışacak bütün iş kalemlerinde düz işçi için asgari saatlik işçilik ücreti olarak 3,54 TL öngörmesi gerekirken 3,41 TL öngördüğü, düz işçi (inşaat işçisi) için öngörülen saatlik işçilik ücretinin asgari saatlik işçilik ücretinin altında olduğu anlaşıldığından, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı ” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul üyesi **

KİK Kararı: 2011/UY.I-1613

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin