KİK Kararı: 2011/UY.I-1413

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/033
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 25.04.2011
Karar No : 2011/UY.I-1413
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuncay Tutak, İncilipınar Mahallesi 3 Nolu Cadde Bayel İş Merkezi A Blok No: 201 Kat: 2 Şehitkamil / Gaziantep

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü, Budak Mahallesi M.Fevzi Çakmak Bulvarı No: 98 - 27090 Merkez / Gaziantep

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/6577 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep-Nizip Köseler Jandarma Karakol Komutanlığı Hizmet Binası ve Tesisleri İnşaatı Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[10.64].(0225)./2011-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü tarafından 21.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gaziantep-nizip Köseler Jandarma Karakol Komutanlığı Hizmet Binası ve Tesisleri İnşaatı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Tuncay Tutak’ın 18.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.04.2011 tarih ve 17715 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında gerekli analizleri sundukları, ancak idarenin yardımcı analiz eksikliği nedeniyle tekliflerini reddetmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.13 üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, idari hizmet binası ve tesisleri yapım işi olup, ihaleye sekiz istekli geçerli teklif sunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliğinin, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan düzenlemesine uygun olarak yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra üç isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablosu kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenmiş, bir istekli açıklama sunmamış, diğer açıklamalar da yeterli görülmeyerek, sınır değer üzerindeki geçerli teklif, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Açıklaması uygun görülmeyen başvuru sahibi tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında gerekli analizleri sundukları, ancak idarenin yardımcı analiz eksikliği nedeniyle tekliflerini reddetmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İlgilinin açıklamaları incelendiğinde, Tuncay Tutak adlı gerçek kişinin teklifini oluşturan birim fiyatlar ile miktarları beyan ettiği, her bir birim fiyat için analiz sunduğu ve açıklamada Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanan 2010 yılı inşaat birim fiyatlarının kullanıldığı görülmüştür. Bu şekilde yapılan açıklamalarda, isteklilerin Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği fiyatlara ilişkin analiz ve açıklama sunmaları zorunlu değildir. Ancak ihalenin yaklaşık maliyeti incelendiğinde, bu maliyet hesabının da Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanan 2010 yılı inşaat birim fiyatları aracılığıyla hazırlandığı görüldüğünden, istekliler tarafından, idarenin yapım miktarlarına uygun biçimde hazırlanan teklif fiyatın, karsız yaklaşık maliyetin isteklinin kar oranı tutarındaki fazlası şeklinde oluşması gerekmektedir. İncelenen ihalede isteklinin teklif fiyatı karsız yaklaşık maliyet tutarından önemli ölçüde düşük olduğundan, açıklamalardaki imalat miktarlarının incelenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan çerçevede yapılan bir incelemede, isteklinin teklifinde yer alan imalat miktarlarıyla idarenin hazırladığı yaklaşık maliyet imalat miktarları arasında önemli farklılıklar bulunduğu görülmektedir. Örneğin 15.010/2B, 16.002/MK, 16.003/MK ve 23.014 gibi kazı işi, beton, demir gibi önemli imalatlarda isteklinin teklifindeki miktarların yaklaşık maliyete göre düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu şekilde, imalat miktarlarında azaltma yaparak, aşırı düşük teklif açıklaması yapmak mümkün olmadığından, idarenin tesis ettiği işlem kamu ihale mevzuatına uygundur.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmediğinden, itirazen şikayet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü yer almaktadır.

Kesinleşen ihale komisyon kararında, başvuru sahibince teklif edilen 03.501, 03.324, 03.588, 03.587 ve 03.507 pozlarına ait değerlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde yer alan değerlerden düşük olduğu, söz konu pozlar için teklif edilen rayiç bedelleri tevsik edici bilgi, belge ve alt analiz sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kurul, “ Tuncay Tutak adlı gerçek kişinin teklifini oluşturan birim fiyatlar ile miktarları beyan ettiği, her bir birim fiyat için analiz sunduğu ve açıklamada Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanan 2010 yılı inşaat birim fiyatlarının kullanıldığı görülmüştür. Bu şekilde yapılan açıklamalarda, isteklilerin Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği fiyatlara ilişkin analiz ve açıklama sunmaları zorunlu değildir.” kararıyla başvuru sahibinin, idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçesini yerinde görmemekle birlikte, başvuru sahibi isteklinin teklifinde yer alan imalat miktarlarıyla, idarenin hazırladığı yaklaşık maliyet imalat miktarları arasında önemli farklılıklar bulunduğu görüldüğü gerekçesiyle Tuncay Tutak’ın değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar vermiştir.

__

Başvuru konusu ihalede, Kurulca şikayetçi iddiaları olunan konular (03.501, 03.324, 03.588, 03.587 ve 03.507 pozlarına ait değerlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı rayiçlerinde yer alan değerlerden düşük olduğu, söz konu pozlar için teklif edilen rayiç bedelleri tevsik edici bilgi, belge ve alt analiz sunulmadığı) yönünden ve idarece buna karşı alınan kararda belirtilen hususlar bakımından inceleme yapılması ve buna göre değerlendirilmesi gerekirken anılan istekli tarafından şikayette bulunulmayan yaklaşık maliyet imalat miktarları ile başvuru sahibinin teklif ettiği miktarlar konularda inceleme yapılmasının anılan Kanun hükmüne aykırılık teşkil ettiği kanaatindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği görüşüm ile, Kurul Çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

Kurul Üyesi