KİK Kararı: 2011/UY.I-1310

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/031
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 18.04.2011
Karar No : 2011/UY.I-1310
BAŞVURU SAHİBİ:
Argon İnşaat Turizm Ormancılık San. ve Tic. Ltd. Şti., 1438 Sokak No:15 D:2 Alsancak / İzmir

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Torbalı Belediye Başkanlığı, Tepeköy Mahallesi Atatürk Meydanı No:1 Torbalı / İzmir

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/13860 İhale Kayıt Numaralı "Torbalı İlçesi Ayrancılar Mahallesi Rekreasyon Alanı ve Park Düzenlemesi İşi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[09.74].(0063)./2011-6E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Torbalı Belediye Başkanlığı tarafından 24.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Torbalı İlçesi Ayrancılar Mahallesi Rekreasyon Alanı ve Park Düzenlemesi İşi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Argon İnşaat Turizm Ormancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 16.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.03.2011 tarih ve 16574 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihalenin kesinleşen ihale kararında ihalenin YDK İnş. Hülya Kaptan üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibinin ise firmalarının olduğunun bildirildiği, ihaleye 7 firmanın katıldığı, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirilerek ihale komisyonunca sınır değerin 1.202.921,57 TL olarak belirlendiği ve anılan firmanın teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklinin ilgili mevzuat çerçevesinde açıklama yapmak zorunda olduğu, bu açıklamalar doğrultusunda işçilere asgari ücretin altında işçilik ödenemeyeceği, ancak isteklinin bu şartı sağlamasının mümkün olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinin 1 ve 2 nolu bentlerine ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesine göre açıklamaların yapılması ve belgelerin sunulması gerektiği, nakliye bedeli öngörülmesi gereken imalat kalemlerine nakliye bedeli öngörülmemesi, sözleşme giderleri, teknik personel maliyeti vb. genel giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin açıklama yapılmaması durumunda anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bahse konu işte özel pozlu imalatlar için ayrıntılı analiz yapılmaması ve öngörülen bedellerin mevzuata uygun olarak belgelendirilmemesi halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, anılan firmanın 958.708,00 TL bedelle ihale konusu işi yapmasının mümkün olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bahse konu ihale Torbalı İlçesi Ayrancılar Mahallesi rekreasyon alanı ve park düzenlemesi işi olup İdari Şartnamenin 2.1.c maddesinde ihale konusu işin miktarı;

1- 7 kabinli bay/bayan/özürlü WC, 2 adet,

2- Anfi tiyatro 1 adet,

3- Kafeterya 1 adet,

4- Mescit 1 adet,

5-Yapısal peyzaj ve çevre düzenlemesi olarak belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

_ …_

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5**.** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.****

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir. (45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir. (45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır.__

Bahse konu ihaleye 7 istekli katılmış olup yapılan değerlendirme sonucunda tüm tekliflerin geçerli olduğunun belirlenmesi üzerine idarece sınır değer 1.202.921,84 TL olarak tespit edilmiş ve sınır değerin altında 958.708,58 TL teklif veren YDK İnş. Hülya Kaptan firması 25.02.2011 tarih ve 1863/2011 tarihli yazı ile sıralı iş kalemleri listesi yazı ekinde verilerek bu listede bulunan 74 kalemde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

YDK İnş. Hülya Kaptan firmasının 10.03.2011 tarihli aşırı düşük açıklamasına ilişkin sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Anılan firma açıklamasında özetle; yapım işinin özgünlüğü hususunda; söz konusu işin geniş arazide çok çeşitli iş kalemlerini içerdiği, yapım yöntemi açısından zor ve kolay iş kalemlerinin paçal olarak değerlendirilmesinde ve yüzde olarak işin küçük bir bölümünde yükleniciyi zorlasa bile diğer yandan işini kolaylaştırdığı, mevsim ve işyeri koşullarının uygun olduğunu düşündükleri bir bölgede işin verilen süreden daha kısa sürede bitirilmesinin mümkün olduğu, bunun da yükleniciye büyük avantaj getirdiği, ayrıca kardeş firmalarının İzmir ve çevresinde 20 yıldır bu işleri yaptığı için ekip ve ekipmanların her daim ellerinin altında bulunduğu, bu nedenle ekip kurmak için zaman ayırmaya ihtiyaçlarının olmadığı,

_ Yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar hususunda; firmalarının yıllardır Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilmiş işleri yapmış olması geniş arazilerde iş yapma, yönetme ve kontrol becerisinin gelişmesine neden olduğu, bunun da işi kolaylaştırıcı bir faktör olduğu, firmaları yetkililerinin zaten inşat mühendisi ve peyzaj mimarı olması sebebiyle genel giderlerinin diğer firmalardan daha düşük olacağı, diğer taraftan firmalarının uhdesinde bulunan diğer işyerinin çalışma döneminin Haziran ve Kasım ayları arasında olması nedeniyle atıl durumda bulunan eleman ve ekipmanlarını bu işte kullanacağından zaten var olan giderlerine ilave bir yük getirmeyeceği, birim fiyat analizlerinde de görüleceği üzere kamu kurum ve kuruluşlarının normal fiyatları seviyesinde veya üzerinde verdikleri demir, çimento, kalıp gibi ana sarf malzemelerinin firmalarının stoklarında mevcut olduğu, bu imalatlarda birim fiyatlarının hem çok makul hem de bu kalemlerde giderlerinin sadece işçiliğe ilişkin olduğu” _ belirtilmiştir.

Anılan firma açıklama istenilen iş kalemlerinden bir kısmını kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatlarına dayandırmış ve hangi kurum ve kuruluşun birim fiyatlarını kullandıklarına ilişkin bir liste sunmuştur. Ayrıca anılan iş kalemleri dışında açıklamalarının bir kısmını proforma faturaya, bir kısmını ise stok tespit raporuna dayandırdığı görülmüştür.

Anılan firma açıklama istenilen 01 nolu “Şelale yapılması”, 03 nolu “Yapay kaya yapılması”, 09 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla pergole yapılması”, 12 nolu “8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her renk ve ebatta)”, 19 nolu “4 cm kalınlığında açık renkli traverten ile döşeme kaplaması yapılması (4x30x serbest boy)”, 20 nolu “Çam kerestesi ile yapı karkası yapılması”, 25 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla piknik masası yapılması” 33 nolu “Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi (parke taş döşenecek yol malzemelerinin sökülmesi)”, 72 nolu “Ocak taşı ile blokaj yapılması (sahne altı blokajı)” iş kalemlerinde 01.501 poz nolu düz işçinin saatlik ücretinin 3,41 TL olarak öngörüldüğü, düz işçi çalıştırılan diğer iş kalemlerinde de benzer durumun olduğu, yine 72 nolu “Ocak taşı ile blokaj yapılması (sahne altı blokajı)” iş kaleminde 01.013 poz nolu duvarcı ustasında saatlik ücretin 3,41 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “Ücretin Yürürlüğü” başlıklı 11 inci maddesinde;

“Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12 nci maddesinde;

“İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.

İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz…” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, anılan firmanın aşırı düşük açıklamasına konu iş kalemlerinin analiz girdilerinin bir kısmını proforma faturalara dayandırdığı görülmüştür. Bunlardan aşırı düşük teklif sorgulamasında;

-59 nolu “Geotekstil keçe serilmesi (250 gr/m2)” iş kaleminin girdisi “geotekstil keçe” için Troy Müh. A.Ş. tarafından 08.03.2011 tarihinde düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesinde proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine ; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve SMMM tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür.__

Proforma fatura ekinde yer verilen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama Yapılması Ek-O.5) SMMM tarafından düzenlendiği ve Tutanakta proforma faturayı düzenleyen mükellef ve SMMM’ye ilişkin bilgilere yer verildiği, Tutanağın SMMM ve mükellef tarafından imzalandığı ve kaşelendiği ancak Tutanakta belirtilmesi gereken ihaleyi yapan idarenin adı, ihale tarihi, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, ihaleye teklif veren isteklinin adı soyadı/ticaret unvanı bölümlerinin doldurulmadığı, Tutanak tarihinin belirtilmediği, dolayısıyla bahse konu Tutanağın hangi ihaleye ilişkin bilgileri ihtiva ettiği ve Tutanakta yer alan malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ile ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğunun tespiti yapılamamıştır. Bu şekliyle söz konusu açıklamanın anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-27 nolu “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk vb dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması” iş kaleminin girdisi “işlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler” için Ak Çelik Ticaret Ekrem Uzunkaya tarafından 15.03.2011 tarihinde düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle __ tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında , mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür. Bu şekliyle söz konusu açıklamanın anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-49 nolu “Ahşap konstrüksiyona çıta ile 4+4 mm kalınlıkta 12 mm ara boşluklu çift camlı pencere ünitesi takılması” iş kalemi girdisi “4+4 mm 12 mm ara boşluk çıtalı yalıtım cam” için Fark Ltd. Şti tarafından bila tarihte düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine ; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür.

Proforma fatura ekinde yer verilen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama Yapılması Ek-O.5) serbest muhasebeci**** tarafından düzenlendiği, söz konusu iş kaleminin analiz girdisinde “4+4 mm 12 mm ara boşluk çıtalı yalıtım cam”ın m2 birim fiyatı 23 TL, proforma faturada 23 TL belirtilmesine rağmen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin 32,37 TL olarak belirtildiği, malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin proforma faturada belirtilen fiyattan yüksek olduğu görülmüştür. Diğer taraftan Anılan Tebliğin 45.1.13.11 inci maddesi uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde; Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Resmi Gazetede Kanunla yapılan değişiklik neticesinde metinlerden çıkarıldığı, öte yandan “serbest muhasebeci” sıfatını haiz meslek mensubuna ilişkin 2008 yılında yapılan değişiklikle Kanununun Geçici 11 inci maddesinde bir takım hükümlere yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, 3568 sayılı Kanunun Geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, bu maddenin (10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunla getirilen madde) yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2 nci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Kanunun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında;

“ Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

_ Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.”_ hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, kanunen yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutma, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri düzenleme ve buna benzer işleri yapmaya yetkili kılındığı ancak bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapma, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş verme, rapor ve benzerlerini düzenleme, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Oysa, kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla hazırlanan belgelerin ve üzerinde bulanan beyanların mükellefin yasal defter ve belgelerinin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılması nedeniyle “serbest muhasebeci” tarafından bu belgelerin hazırlanmasının ve onaylanmasının mümkün olmadığı, bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarının kullanabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar ve tespitler neticesinde ihale üzerinde kalan firma tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı nın Serbest Muhasebeci tarafından hazırlanıp onaylandığı, bu şekilde yapılan belgelendirme işleminin 3568 sayılı Kanun ve anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Muhtelif iş kalemleri arasında yer alan Aydınlatma direği 400 cm, armatürlü metal, MHPR-250 W simetrik reflektörlü metal proj., MHPR-400 W simetrik reflektörlü metal proj., 1 KW yer altı kablosu (NYY) 4x6 mm, yüzer tip havalandırıcı 2 HP, 12-126 m 3- h 100 Mss dikey milli yangın pomp., klime salon tip, iki pomp. düş. milli frek. konvektörlü hidrofor (debi:10-30 m3/h, basınç 60-90 Mss), hava kanallı kenetli spiral (galvenizli), priz kolye Q15-Q32 mm arası, Q200 mm spiral sarımlı PVC esaslı boru, Q50 mm basınç düşürücü vana için Logos Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş bila tarihli 0561 nolu proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 inci maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle __ tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında , mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür.

Proforma fatura ekinde yer verilen 3 adet Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama Yapılması Ek-O.5) serbest muhasebeci**** tarafından düzenlendiği ve Tutanaklarda proforma faturayı düzenleyen mükellef ve serbest muhasebeciye ilişkin bilgilere yer verildiği, Tutanakların serbest muhasebeci ve mükellef tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, ancak Tutanakta belirtilmesi gereken ihaleyi yapan idarenin adı, ihale tarihi, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, ihaleye teklif veren isteklinin adı sütunlarının doldurulmadığı, Tutanak tarihinin belirtilmediği, dolayısıyla bahse konu Tutanakların hangi ihaleye ilişkin ve bilgileri ihtiva ettiği ile Tutanakta yer alan malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ile ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğunun tespiti yapılamamıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar ve tespitler neticesinde ihale üzerinde kalan firma tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının Serbest Muhasebeci tarafından hazırlanıp onaylandığı, bu şekilde yapılan belgelendirme işleminin 3568 sayılı Kanun ve anılan Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-6 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla deck döşemesi yapılması” iş kalemi girdisi “deck yapılması ve montajı”na ilişkin Decore Erdem Korkmaz tarafından 11.03.2011 tarihinde düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle __ tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, proforma fatura ile satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde , mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür.

Proforma fatura ekinde yer verilen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Tedarikçiden Alınan Proforma Faturayla Açıklama Yapılması Ek-O.5) SMMM tarafından düzenlendiği ve Tutanakta proforma faturayı düzenleyen mükellefe ve SMMM’ye ilişkin bilgilere yer verildiği, Tutanağın SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği ve mükellef tarafından sadece kaşelendiği imzasının bulunmadığı, Tutanakta belirtilmesi gereken ihaleyi yapan idarenin adı, ihale tarihi, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, ihaleye teklif veren isteklinin adı bölümlerinin doldurulmadığı, Tutanak tarihinin belirtilmediği, dolayısıyla bahse konu Tutanağın hangi ihaleye ilişkin bilgileri ihtiva ettiği ile Tutanakta yer alan malın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğunun tespiti yapılamamıştır. Bu şekliyle söz konusu açıklamanın anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Anılan firma tarafından playwood, iskele, kereste, demir için SMMM onaylı Stok Tespit Tutanağı sunulmuştur.

-Muhtelif iş kalemleri girdisi 3 mm plastomer esaslı cam tülü taşıyıcılı örtü, 3 mm plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtü, 100x200 veya 200x200 mm’lik röliefli sırlı gre seramik, dolu harman tuğlası (19x9x5 cm), valensiya tipi kiremit, 21,5x105x5 cm taban tuğlası, 50x20x10 cm boyutlarında beton bordür taşı, 30x10x50 cm boyutlarında beton oluk taşı, 8 cm’lik beton parke taşı, 75x30x15 cm beton bordür taşı için Akdağ Koçaklar Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş bila tarihli 21500 nolu proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle __ tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;__“Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.”**** ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında** ,** mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür.

Proforma fatura ekinde yer verilen 10 adet Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarından sadece bir tanesinde SMMM ve proforma faturayı düzenleyen mükellefe ilişkin bilgilerin yer aldığı, ancak diğer Tutanakların ilk sayfalarının boş bırakıldığı, Tutanakların tamamının ikinci sayfalarının SMMM ve mükellef tarafından kaşelenerek imzalandığı ancak söz konusu Tutanakların tamamında belirtilmesi gereken ihaleyi yapan idarenin adı, ihale tarihi, ihale kayıt numarası, ihalenin adı, ihaleye teklif veren isteklinin adı sütunlarının doldurulmadığı, Tutanak tarihinin belirtilmediği, dolayısıyla bahse konu Tutanakların hangi ihaleye ilişkin bilgileri ihtiva ettiği ile Tutanakta yer alan malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hangi geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğunun tespiti yapılamamıştır. Bu şekliyle söz konusu açıklamanın anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 8 nolu “MHPR-250 W simetrik reflektörlü metal halinde lambalı projektör” iş kaleminin analizinde; 1 adet malzeme için malzeme birim fiyatının 394,00 olarak belirtilmesine rağmen (malzeme) tutarın 150,00, montaj birim fiyatının 4,85 olarak belirtilmesine rağmen (montaj) birim fiyatın 10,00, toplam tutarın ise 175,00 olarak belirtildiği, hesap cetvelinde ise birim fiyatının 175,00 TL olarak belirtildiği, yine 10 nolu “120-126 m3 Mss, dikey milli çok kademeli yangın pompası (şelalede devirdaim sağlanması için)” iş kaleminde 1 adet malzeme için malzeme birim fiyatı ve montaj bedelinin birim fiyatı 37.844,25 belirtilmesine rağmen (malzeme birim fiyatı ve montaj bedeli) tutarının 1.500,00, toplam tutarın 1.500,00 olarak belirtildiği, hesap cetvelinde ise birim fiyatın 1.500,00 olarak belirtildiği, bu haliyle analizde hesaplama hatası yapıldığı anlaşılmıştır. Analizdeki birim fiyat baz alınarak yapılan hesaplamada ise analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olduğu anlaşıldığından Tebliğin 45.1.8 inci maddesi gereğince teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Diğer taraftan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklinin sözleşme gideri, teknik personel maliyeti vb. genel giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin açıklama yapılmaması durumunda teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasının incelenmesinde ise; anılan firmanın açıklamasında; sorgulama istenilen muhtelif iş kalemlerinin analizlerinde ve kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulmuş listede kar ve genel giderlere yer verildiği, kar ve genel giderler ile söz konusu giderlerin karşılanabileceği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden YDK İnşaat Hülya Kaptan firmasının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasınailişkin olarak yapılan incelemeye ilişkin Kurul Kararında belirtilen;

“ YDK İnş. Hülya Kaptan firmasının 10.03.2011 tarihli aşırı düşük açıklamasına ilişkin sunduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

_ …….._

_ Anılan firma açıklama istenilen 01 nolu “Şelale yapılması”, 03 nolu “Yapay kaya yapılması”, 09 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla pergole yapılması”, 12 nolu “8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her renk ve ebatta)”, 19 nolu “4 cm kalınlığında açık renkli traverten ile döşeme kaplaması yapılması (4x30x serbest boy)”, 20 nolu “Çam kerestesi ile yapı karkası yapılması”, 25 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla piknik masası yapılması” 33 nolu “Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi (parke taş döşenecek yol malzemelerinin sökülmesi)”, 72 nolu “Ocak taşı ile blokaj yapılması (sahne altı blokajı)” iş kalemlerinde 01.501 poz nolu düz işçinin saatlik ücretinin 3,41 TL olarak öngörüldüğü, düz işçi çalıştırılan diğer iş kalemlerinde de benzer durumun olduğu, yine 72 nolu “Ocak taşı ile blokaj yapılması (sahne altı blokajı)” iş kaleminde 01.013 poz nolu duvarcı ustasında saatlik ücretin 3,41 TL olarak belirlendiği görülmüştür._

………

Diğer taraftan anılan firmanın aşırı düşük açıklamasına konu iş kalemlerinin analiz girdilerinin bir kısmının proforma faturalara dayandırdığı görülmüştür. Bunlardan aşırı düşük teklif sorgulamasında;

-59 nolu “Geotekstil keçe serilmesi (250 gr/m2)” iş kaleminin girdisi “geotekstil keçe” için Troy Müh. AŞ. tarafından 08.03.2011 tarihinde düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 üncü maddesinde proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve SMMM tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği,

-27 nolu “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk vb dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması” iş kaleminin girdisi “işlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler” için Ak Çelik Ticaret Ekrem Uzunkaya tarafından 15.03.2011 tarihinde düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği görülmüştür. Bu şekliyle söz konusu açıklamanın anılan Tebliğ hükmüne uygun olmadığı,

-49 nolu “Ahşap konstrüksiyona çıta ile 4+4 mm kalınlıkta 12 mm ara boşluklu çift camlı pencere ünitesi takılması” iş kalemi girdisi “4+4 mm (12 mm ara boşluk çıtalı yalıtım cam” için Fark Ltd. Şti tarafından bila tarihte düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği,

_ -Muhtelif iş kalemleri arasında yer alan Aydınlatma direği 400 cm, armatürlü metal, MHPR-250 W simetrik reflektörlü metal proj., MHPR-400 W simetrik reflektörlü metal proj., 1 KW yer altı kablosu (NYY) 4x6 mm, yüzer tip havalandırıcı 2 HP, 12-126 m 3- h 100 Mss dikey milli yangın pomp., klime salon tip, iki pomp. düş. milli frek. konvektörlü hidrofor (debi:10-30 m3/h, basınç 60-90 Mss), hava kanallı kenetli spiral (galvenizli), priz kolye Q15-Q32 mm arası, Q200 mm spiral sarımlı PVC esaslı boru, Q50 mm basınç düşürücü vana için Logos Ltd. Şti tarafından düzenlenmiş bila tarihli 0561 nolu proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği, _

-6 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla deck döşemesi yapılması” iş kalemi girdisi “deck yapılması ve montajı”na ilişkin Decore Erdem Korkmaz tarafından 11.03.2011 tarihinde düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, proforma fatura ile satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği,

-Anılan firma tarafından playwood, iskele, kereste, demir için SMMM onaylı Stok Tespit Tutanağı sunulmuştur.

-Muhtelif iş kalemleri girdisi 3 mm plastomer esaslı cam tülü taşıyıcılı örtü, 3 mm plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı örtü, 100x200 veya 200x200 mm’lik röliefli sırlı gre seramik, dolu harman tuğlası (19x9x5 cm), valensiya tipi kiremit, 21,5x105x5 cm taban tuğlası, 50x20x10 cm boyutlarında beton bordür taşı, 30x10x50 cm boyutlarında beton oluk taşı, 8 cm’lik beton parke taşı, 75x30x15 cm beton bordür taşı için Akdağ Koçaklar Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş bila tarihli 21500 nolu proforma faturanın sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 maddesi uyarınca proforma fatura ile maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;**** “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.”**** ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında**,** mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine;“ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken proforma fatura üzerinde bu bilgilere yer verilmediği ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği/ mühürlenmediği,

_ Ayrıca 8 nolu “MHPR-250 W simetrik reflektörlü metal halinde lambalı projektör” iş kaleminin analizinde; 1 adet malzeme için malzeme birim fiyatının 394,00 olarak belirtilmesine rağmen (malzeme) tutarın 150,00, montaj birim fiyatının 4,85 olarak belirtilmesine rağmen (montaj) birim fiyatın 10,00, toplam tutarın ise 175,00 olarak belirtildiği, hesap cetvelinde ise birim fiyatının 175,00 TL olarak belirtildiği, yine 10 nolu “120-126 m3 Mss, dikey milli çok kademeli yangın pompası (şelalede devirdaim sağlanması için)” iş kaleminde 1 adet malzeme için malzeme birim fiyatı ve montaj bedelinin birim fiyatı 37.844,25 belirtilmesine rağmen (malzeme birim fiyatı ve montaj bedeli) tutarının 1.500,00, toplam tutarın 1.500,00 olarak belirtildiği, hesap cetvelinde ise birim fiyatın 1.500,00 olarak belirtildiği, bu haliyle analizde hesaplama hatası yapıldığı anlaşılmıştır. Analizdeki birim fiyat baz alınarak yapılan hesaplamada ise analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olduğu anlaşıldığından Tebliğin 45.1.8 inci maddesi gereğince teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir._

İhale üzerinde bırakılan YDK İnş. Hülya Kaptan firması __ tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde; “** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı ve ihalenin 24.02.2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Ancak, ihale tarihi olan 24.02.2011 tarihi itibariyle kamu kurum ve kurulularına ilişkin 2011 yılı birim fiyatları yayımlanmamış olabileceğinden, isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaların da 2010 yılı birim fiyatları kabul edilecektir.

Ancak anılan Kurul Kararının YDK İnş. Hülya Kaptan firmasının __ aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeme gerekçeleri içinde yer alan; “ Anılan firma açıklama istenilen 01 nolu “Şelale yapılması”, 03 nolu “Yapay kaya yapılması”, 09 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla pergole yapılması”, 12 nolu “8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her renk ve ebatta)”, 19 nolu “4 cm kalınlığında açık renkli traverten ile döşeme kaplaması yapılması (4x30x serbest boy)”, 20 nolu “Çam kerestesi ile yapı karkası yapılması”, 25 nolu “Emprenye edilmiş ahşapla piknik masası yapılması” 33 nolu “Doğal parke taşı, beton plak, adi kaldırım ve blokaj sökülmesi (parke taş döşenecek yol malzemelerinin sökülmesi)”, 72 nolu “Ocak taşı ile blokaj yapılması (sahne altı blokajı)” iş kalemlerinde 01.501 poz nolu düz işçinin saatlik ücretinin 3,41 TL olarak öngörüldüğü, düz işçi çalıştırılan diğer iş kalemlerinde de benzer durumun olduğu, yine 72 nolu “Ocak taşı ile blokaj yapılması (sahne altı blokajı)” iş kaleminde 01.013 poz nolu duvarcı ustasında saatlik ücretin 3,41 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

………

Bahse konu ihalenin 24.02.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından anılan firmanın aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bu firma üzerinde bırakılması işleminde Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır. ” değerlendirmesine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizler üzerinden yapılan açıklamada 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.__

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin bir paket yani yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o paket içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2010 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan alt analizde de işçilik gideri olarak daha önce paket halinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2010 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2010 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,41 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan alt analizlerdeki işçilik fiyatının 3,54 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Kaldı ki, anılan Tebliğin 45.1.9 maddesinde; iş kalemlerine ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz açıklamasına yer verilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, idarece açıklama istenilen iş kalemleri içinde yer alan tüm işçilik girdilerine (düz işçi, duvarcı ustası, soğuk demirci ustası, yağcı, formen gibi) ilişkin olarak, analiz ve alt analizlerde 3,41 TL teklif edildiği, söz konusu bedelin, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından 2010 yılına ait düz işçi için belirlenen rayiç ücret olduğu ve 2010 yılı ikinci yarısı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin (3,38 TL) üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluşturan bileşenlerin miktarlarında eksiltme yapmamak koşuluyla, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2010 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, kararda yer alan aşırı düşük açıklamalara ilişkin yukarıda yer alan tespit dışındaki diğer tespitlere ve karara katılmakla beraber; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak anılan kararda yer alan, “ YDK İnş. Hülya Kaptan firması __tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde düz işçi saatlik ücretinin 3,41 TL/saat olarak yer aldığının anlaşılması ve bu ücretinde ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olması ” gerekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

** Abdullah DÜNDAR**

** Kurul üyesi **

KİK Kararı: 2011/UY.I-1310

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin