KİK Kararı: 2011/UY.DÜZENLEME-881

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/019
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 03.03.2011
Karar No : 2011/UY.DÜZENLEME-881
BAŞVURU SAHİBİ:
İntel Yapı Turizm Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sancak Mahallesi Konrad Adeneuer Cad. No: 32/3 Yıldız Çankaya/Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü, Barbaros Bulvarı No:56 34340 Zincirlikuyu Beşiktaş/İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/111649 İhale Kayıt Numaralı "Kınalı - Avcılar Arası Tem Otoyolunda Eksik Kalan Üstyapı ve Büyük Onarım İnşaatı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[04.77].(0187)./2011-8E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 31.08.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Kınalı - Avcılar Arası Tem Otoyolunda Eksik Kalan Üstyapı ve Büyük Onarım İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak İntel Yapı Turizm Elk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.02.2011 tarih ve 7306 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde kalan firmanın aşırı düşük açıklamalarının Tebliğin 45 inci maddesine uygun değerlendirilmediği iddiasıyla idareye yaptıkları şikayet başvurusunun reddedildiği, başvuru konusu ihalede ihale üzerinde kalan firmanın teklifinin sınır değerin 326.741,21 TL, kendi tekliflerinin 4.674.157,38 TL altında olduğu, kendilerinin asgari maliyetleri esas aldıkları, dolayısıyla bu fiyatın Tebliğe göre açıklanmasının mümkün olmadığı, ihale üzerinde kalan firmanın açıklamalarında analiz ve tevsik edici belgelerin eksik olduğu, analizlerinde aritmetik hata olduğu, K katsayısının 2010 yılı KGM rayiç fiyatına göre daha düşük olduğu, ancak buna ilişkin açıklayıcı belge sunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde; “38.1.**** İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir….” açıklaması,

Aynı Tebliğin 45 inci maddesinde; “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…….

45.1.3. ……. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…….

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

………

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…….

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…….

__

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

__

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

__

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

__

…….

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir……..

__

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

__

…….

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

__

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

__

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

__

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

__

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

__

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

__

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

__

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

__

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…….

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…….

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…….

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…….

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları,

Yer almaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında Tebliğ ekinde yer alan ve malzeme, işçilik, makine ve diğer gider kalemlerinin gösterilmesinin istendiği örnek analiz formatının verildiği, yapılan aşırı düşük teklif sınır değer tespitinden sonra, 30.11.2010 tarihli yazıyla sınır değerin altında kalan İstanbul Asfalt Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş.’nden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 8 iş kalemine ilişkin açıklama istendiği,**** açıklama talebine ilişkin yazıda Tebliğin 45.1.2.2 nci maddesine aykırı olarak açıklama talep edilen analiz girdilerine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, anılan isteklinin 13.12.2010 tarihli yazıyla aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu tespit edilmiştir. İstanbul Asfalt Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş.’nin açıklamalarının incelenmesi neticesinde;****

07.006/K-D, 07.006/K-H, 07.006/K-E poz numaralı iş kalemlerinde taşıma formüllerinde yer verilen K katsayısının 60 TL olarak alındığı, K katsayısının rayiç cetvellerinde yazılı olan (poz no:02.017) “her cins ve tonajda motorlu araca ait taşıma” katsayısı olduğu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca 2010 yılı için 150 TL olarak belirlendiği, K katsayısına ilişkin olarak istekli tarafından öngörülen tutarın, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca belirlenen tutarın altında olması nedeniyle, bu hususun, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45.1.12 nci maddesi gereğince belgelerle tevsik edilmesi gerekmesine karşın, istekli tarafından taşıma katsayısının azaltılmasını sağlayan avantajlı koşullara veya teknik çözümlere ilişkin açıklama yapılmadığı, sadece “64 adet damperli kamyon, 20 adet 6*6 çekerli damperli kamyonlarının olduğu, bu araçların personellerinin yaz kış çalıştığı ve giderlerinin zaten şirketleri tarafından karşılandığı, bu işte mazot parasına bu nakliyelerin maliyetini koyduklarını ve bu yüzden K katsayısını 60 olarak tespit ettiklerini” belirten bir açıklamada bulundukları ve ekte amortisman listesini sundukları, ancak bu araçlar ve mazot maliyetiyle 60 sayısına nasıl ulaştıklarına ilişkin bir hesaplamaya yer vermedikleri, araç personelinin şirketlerinde çalışmasının bunların maliyetinin olmadığı anlamına gelmediği, bu bağlamda açıklamanın Tebliğin 45 inci maddesine uygun yapılmadığı,

6300, 6400/SM-A ve 40.130 poz numaralı iş kalemlerinde mazot (motorin) kg fiyatının 2,66 TL olarak alındığı, EPDK tarafından yayımlanan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın kırsal motorin litre fiyat ortalamasının ilan tarihinde 2,98125 TL, ihale tarihinden bir gün önce 2,99500 TL olduğu, 1 litre mazotun yaklaşık 0,85 kg mazota eşit olduğu dikkate alındığında EPDK tarafından yayımlanan fiyatların 1 kg karşılığının ilan tarihinde 3,50735 TL, ihale tarihinden bir gün önce 3,52352 TL olacağı, dolayısıyla analizde yer verilen fiyat EPDK tarafından yayımlanan fiyat ortalamasının altında olduğundan bu fiyatın Tebliğin 45 inci maddesine göre belgelendirilmesi gerektiği, Tebliğin 45.1.13.9 uncu maddesi gereğince sadece alış faturası ile açıklamada bulunmanın yeterli olmadığı, anılan isteklinin mazota ilişkin olarak Uşak Özdemir Petrol’den aldığı, birim fiyatı 2,53814 TL olan 22.11.2010 tarihli alış faturası ile aynı firma ile yaptığı kırsal motorin alımına ilişkin sözleşmeyi sunduğu, sunulan belgelerin Tebliğin 45 inci maddesine uygun olmadığı, bu nedenle bu kaleme ilişkin açıklamanın da uygun olmadığı,

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamaları mevzuata uygun olmayan İstanbul Asfalt Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****