KİK Kararı: 2011/UY.DÜZENLEME-864

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/018
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 28.02.2011
Karar No : 2011/UY.DÜZENLEME-864
BAŞVURU SAHİBİ:
Aydın İnşaat Taah. Tic. A.Ş., İlkbahar Mah. 571. Cad. 611. Sok. No: 1 06550 Çankaya/Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No: 14 Yücetepe Çankaya/Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/78665 İhale Kayıt Numaralı "Osmancık-Saraycık-Merzifon Yolu Km:247+500-307+500 Kesiminde Yaptırılacak "toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Vs."" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.02.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[04.16].(0200)./2011-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü tarafından 18.08.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Osmancık-Saraycık-Merzifon Yolu Km:247+500-307+500 Kesiminde Yaptırılacak "Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama vs."” ihalesine ilişkin olarak Aydın İnşaat Taah. Tic. A.Ş.’nin 03.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.01.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.01.2011 tarih ve 6092 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Analizlerdeki yüklenici karı ve genel masraf yüzdesi hesaplanırken iki ondalık basamak olacak şekilde yuvarlama yapılmış olduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki ve analizlerdeki tutarların hesaplanırken çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapılmamış olduğu, aritmetik hata olsa bile daha önce alınan Kurul kararları uyarınca aritmetik hataları tespit edilen isteklilerin düzeltilmiş şekilde analiz fiyatlarının teklif fiyatlarına göre düşük olmaması durumunda Kamu İhale Genle Tebliğinin 38.7 nci maddesi uyarınca teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. OSM/31,22,24,29,30 ve 32 poz nolu iş kalemleri ile ilgili açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesinin B bendine göre piyasada o alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat tekliflerinin sunulmasıyla yapılmış olduğu, OSM/21 İş kalemi ile ilgili sunulan analiz girdileri ile alt yüklenicilerden alınan fiyat tekliflerinin ekindeki maliyet tespit raporlarının girdilerinin aynı olduğu, OSM/21,22,24,29 iş kalemleri ile teklif edilen fiyat ile alt yüklenicilerden alınan fiyat tekliflerinin birimin ton cinsinden olduğu, işçilik ve makine birim fiyatlarına ait kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin alt yüklenici maliyet tespit raporu ve eki belgelerde mevcut olduğu, OSM/21,22,24,29 nolu pozların analizindeki MK-3 kamyon girdisinin nakliye iş kalemi ile ilgili olduğu, OSM/30 iş kalemi ile teklif edilen fiyat ile alt yüklenicilerden alınan fiyat tekliflerinin birimin ton ve metrekare cinsinden olduğu, işçilik ve makine birim fiyatlarına ait kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin alt yüklenicilerin maliyet tespit raporu ve eki belgelerinde mevcut olduğu

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.7 nci maddesinde;

“** 38.7.**Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.”

Düzenlemesi yer almaktadır.__

OSM/4,9,10,17,33 ve 34 üncü kalemlerle ilgili yapılan incelemede yüklenici karı ve genel masraflara ilişkin yüzdenin yanlış yazılmış olması nedeniyle idare tarafından yüklenici karı ve genel masraflar yeniden hesaplandığında analizdekinden farklı tutarların bulunduğu görülmektedir. Tebliğdeki düzenleme uyarınca aritmetik hatanın analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımıyla ilgili olması gerektiği, belirtilen analizlerde bu konuda bir hata bulunmadığı, dolayısıyla teklifin analizde aritmetik hata bulunması nedeniyle elenmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.5.Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

__

45.1.6.İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

__

a)İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

__

b)İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

__

c)İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

__

ç)İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir...

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.8.Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

__

45.1.9.Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

__

45.1.10.Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır…”

__

__ Düzenlemesi yer almaktadır.__

Başvuru sahibi şirket tarafından OSM/21 nolu iş kalemine ilişkin yapılan açıklamanda, alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işler kapsamında, Beysu İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’den “Her cins ve sınıfta ocak taşından kırılmış ve elenmiş agrega hazırlanması ve agreganın stok sahasına teslimi” iş kalemi için 4.50 TL/ton, “Plentmiks alttemel ve temel karışımlarının hazırlanması ve kantarda tartılması” iş kalemi için 0,65 TL/ton, Detaş Grup Demir Çelik ve Yapı Malz. San. ve A.Ş.’den “PMA ve PMT nin Plentten Yol Boyuna Nakli” iş kalemi için 3.00 TL/ton, C.S. Makine Otomotiv İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’den “Plentmik Alttemel ve Plentmiks Temel Serilmesi ve Sıkıştırılması” iş kalemi için 3.33 TL/ton teklif almış olduğu belirtilmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde; MK-11 nolu mekanik plenti girdisi ve MK-4 nolu loader girdilerinin Beysu İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nden alınan aylık ortalama 60.000 ton plent-miks temel imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporundaki makine girdisi kısmında gösterildiği belirtilmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde; MK-9 nolu elektronik duyargalı finisher, MK-10 nolu silinidir, MK-15 nolu arazöz girdisi için C.S. Makine Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aylık ortalama 60.000 ton plent-miks temel imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporunun ekindeki maliyet tespit raporunun makine girdisi bölümünde gösterildiği belirtilmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde; MK-3 nolu kamyon girdisinin nakliye giderlerini gösterir şekilde hesaplandığı, bu girdinin Detaş Grup Demir Çelik ve Yapı Malz. San. ve A.Ş.’ den “PMA ve PMT nin Plentten Yol Boyuna Nakli”ne ilişkin fiyat teklifinin ekinde yer alan maliyet tespit tutanağının makine girdisi bölümünde yer aldığı belirtilmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde; İS-1 nolu düz işçi, İS-2 nolu erbap işçi girdilerinin maliyet tespit raporlarının işçilik başlıklı girdilerinde, İS-5 nolu topograf, İS-4 nolu araştırma teknisyeni ve İS-3 nolu formen girdilerinin C.S. Makine Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aylık ortalama 60.000 ton plent-miks temel imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporundaki işçilik girdileri bölümünde yer aldığı belirtilmektedir.

Başvuru sahibi tarafından OSM/21 poz nolu kaleme ilişkin sunulan analiz girdilerinin tümünün maliyetini gösterir şekilde fiyat teklifinin alınmadığı, maliyet tespit raporunun isteklinin maliyetinin belgelendirilmesi için kullanılmasının uygun olmadığı, zira maliyet tespit raporunun fiyat teklifi veren şirketin maliyetini gösterir rapor olduğu, istekliye verilen fiyat tekliflerinin maliyet tespit raporunda belirtilen maliyetlerden yüksek ve belirli bir oranda kar içerecek şekilde verildiği, dolayısıyla isteklinin maliyetinin fiyat teklifi veren şirketlerin maliyeti ile aynı olmadığı, isteklinin analiz girdilerine ilişkin kendi maliyetinin ise fiyat teklifi üzerinde gösterilmesi gerektiği, ancak fiyat tekliflerinin analiz girdilerine ilişkin maliyetleri gösterir şekilde alınmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, analizdeki ton başına topograf işçilik maliyeti 0,03 TL olarak gösterilmişken buna isnat edilen maliyet tespit raporundaki ton başına topograf ekibinin maliyetinin 0,09 TL, analizdeki ton başına formen işçilik maliyeti 0,02 TL iken buna isnat edilen maliyet tespit raporundaki ton başına formen işçilik maliyeti 0,03 TL, analizdeki ton başına araştırma teknisyeni maliyeti 0,01 TL iken maliyet tespit raporundaki ton başına laboratuar ekibi maliyetinin 0,06 TL olduğu, dolayısıyla analizdeki saatlik birim miktarı ile birim fiyatlarının çarpılması sonucunda bulunan bazı ton başına maliyetlerin fiyat tekliflerinin ekinde yer alan maliyet tespit raporlarının girdilere ilişkin maliyetleri gösteren kısımlardaki ton başına maliyetlerden de fazla olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca düz işçi ve erbap işçiye ilişkin maliyetlerinin belgeye dayalı olarak izah edilmediği anlaşılmıştır. Sonuç olarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

OSM/22,24 ve 29 nolu pozlara ilişkin analiz girdilerine ilişkin olarak;

İtirazen şikayet dilekçesinde, analizlerin makine başlıklı bölümünde bulunan MK-9 poz nolu elektronik duyargalı finisher, MK-10 poz nolu silindir ve MK-34 poz nolu süpürge makinesi girdileri alt yüklenici C.S. Makine Ot. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aylık ortalama 30.000 ton sıcak karışım imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporunun makine başlıklı girdi bölümünde yer aldığı belirtilmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde; İS-1 nolu düz işçi, İS-2 nolu erbap işçi girdilerinin maliyet tespit raporlarının işçilik başlıklı girdilerinde, İS-5 nolu topograf, İS-4 nolu araştırma teknisyeni ve İS-3 nolu formen girdilerinin C.S. Makine Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aylık ortalama 30.000 ton sıcak karışım imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporunda yer aldığı belirtilmektedir.

Başvuru sahibi tarafından OSM/22,24 ve 29 nolu pozlara ilişkin sunulan analiz girdilerinin tümünün maliyetini gösterir şekilde fiyat teklifinin alınmadığı, maliyet tespit raporunun isteklinin maliyetinin belgelendirilmesi için kullanılmasının uygun olmadığı, zira maliyet tespit raporunun fiyat teklifi veren şirketin maliyetini gösterir rapor olduğu, istekliye verilen fiyat tekliflerinin maliyet tespit raporunda belirtilen maliyetlerden yüksek ve belirli bir oranda kar içerecek şekilde verildiği, dolayısıyla isteklinin maliyetinin fiyat teklifi veren şirketlerin maliyeti ile aynı olmadığı, isteklinin analiz girdilerine ilişkin kendi maliyetinin ise fiyat teklifi üzerinde gösterilmesi gerektiği, ancak fiyat tekliflerinin analiz girdilerine ilişkin maliyetleri gösterir şekilde alınmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca düz işçi ve erbap işçiye ilişkin maliyetlerinin belgeye dayalı olarak izah edilmediği anlaşılmıştır. Sonuç olarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

OSM/30 nolu pozun analiz girdilerine ilişkin olarak;

İtirazen şikayet dilekçesinde analizin makine başlıklı böülümünde bulunan MK-9 nolu elektronik duyargalı finisher, MK-10 poz nolu silindir ve Mk-34 poz nolu süpürge makinesi girdilerinin C.S. Makine Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aylık ortalama 30000 ton sıcak karışım imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporunun makine başlıklı girdi bölümünde yer aldığı belirtilmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde; İS-1 nolu düz işçi, İS-2 nolu erbap işçi girdilerinin maliyet tespit raporlarının işçilik başlıklı girdilerinde, İS-5 nolu topograf, İS-4 nolu araştırma teknisyeni ve İS-3 nolu formen girdilerinin C.S. Makine Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aylık ortalama 30.000 ton sıcak karışım imalatına göre düzenlenen maliyet tespit raporunda yer aldığı belirtilmektedir.

Başvuru sahibi tarafından OSM/30 poz nolu kaleme ilişkin sunulan analiz girdilerinin tümünün maliyetini gösterir şekilde fiyat teklifinin alınmadığı, maliyet tespit raporunun isteklinin maliyetinin belgelendirilmesi için kullanılmasının uygun olmadığı, zira maliyet tespit raporunun fiyat teklifi veren şirketin maliyetini gösterir rapor olduğu, istekliye verilen fiyat tekliflerinin maliyet tespit raporunda belirtilen maliyetlerden yüksek ve belirli bir oranda kar içerecek şekilde verildiği, dolayısıyla isteklinin maliyetinin fiyat teklifi veren şirketlerin maliyeti ile aynı olmadığı, isteklinin analiz girdilerine ilişkin kendi maliyetinin ise fiyat teklifi üzerinde gösterilmesi gerektiği, ancak fiyat tekliflerinin analiz girdilerine ilişkin maliyetleri gösterir şekilde alınmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca düz işçi ve erbap işçiye ilişkin maliyetlerinin belgeye dayalı olarak izah edilmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği tespit edilmiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. İhale üzerinde bırakılan şirketin açıklama yazısında OSM/32 poz nolu iş kalemi muhteviyatında bulunan elestromerik çatlak dolgu malzemesi için proforma fatura sunduğunu beyan ettiği, ancak idare tarafından gönderilen belgelerde bu malzeme için düzenlenmiş proforma faturanın bulunmadığı tespit edilmiştir. Gönderilen belgeler arasında BTM Bitümlü Tecrit Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından Güven Makine Tic. San. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olan 31.05.2010 tarih ve D seri ve 394455 sıra nolu, elastomast 18/1 cinsi 5 adet, birim fiyatı 50 TL olan malzemenin satıldığına ilişkin faturanın, Güven Makine Tic. San. Ltd. Şti. tarafından Fırtına Elektrik Üretim A.Ş. adına düzenlenmiş 31.05.2010 tarih ve D seri ve 843890 sıra nolu, elastomast 18/1 cinsi 5 tnk, birim fiyatı 50 TL olan malzemenin satıldığına ilişkin faturanın yer aldığı tespit edilmiştir. İdare tarafından gönderilen belgelerin incelenmesi sonucunda, belirtilen belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddeleri uyarınca aşırı düşük teklifi tevsik edici belge olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

__

Anılan Kanunun __ “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde de __ benzer hükümlere yer verilmiştir.

__

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin __ “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” __ başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve yaklaşık maliyet içinde önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili açıklama isteyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre idarece yapılacak sorgulamanın, yaklaşık maliyet içinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olması ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eşitlik ve güvenirlik ilkesine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

İdare teklif bedeli sınır değerin altında olan 18 geçerli teklif sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yapılan açıklamalar sonucunda Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti./ Yüngül İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin açıklamasının kabul edildiği, bir isteklinin açıklamaya süresi içerisinde cevap vermediği, diğer isteklilerin açıklamalarının kabul edilmediği anlaşılmıştır. İdare tarafından her bir istekliden OSM 5,6,11,12,13,16,18,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31 ve 32 inci iş kalemleri arasından belirlenen 6 kalemin açılanması istenilmekle birlikte, isteklilerden açıklama talep edilen kalemler birbirinden farklılık göstermektedir. İdare tarafından aynı kalemlere ilişkin olarak daha düşük tutarlı tekliflerin sorgulamaya tabi tutulmamasına rağmen daha yüksek tutarlı tekliflerin sorgulamaya tabi tutulduğu tespit edilmiştir. Örneğin,

OSM/5 nolu kaleme ilişkin olarak;

Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti’nin bu kaleme ilişkin 31.140 TL’lik teklifi sorgulamaya tabi tutulmamış ancak HGG İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 51.900 TL’lik teklifi sorgulamaya tabi tutulmuş,

OSM/16 nolu kaleme ilişkin olarak;

Öngün İnş Taah. A.Ş.’nin bu kaleme ilişkin 14.950 TL’lik teklifi sorgulamaya tabi tutulmamış ancak Fermak İnş Taah. A.Ş./Seç Yapı İnş. Tur. Ltd. Şti ortak girişiminin 35.200 TL’lik teklifi sorgulamaya tabi tutulmuş,

OSM/22 nolu kaleme ilişkin olarak;

Haspınar İn. Tur. Tic. Ltd. Şti’nin bu kaleme ilişkin 596.194 TL’lik teklifi teklifi sorgulamaya tabi tutulmamış ancak Aydın İnş. Taah. Tic. A.Ş.’nin 986.700 Tl’lik teklifi sorgulamaya tabi tutulmuştur.

İhale komisyonunun, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden eşit muamele ilkesi çerçevesinde aynı kalemlerle ilgili açıklama istemesi gerekirken bunu yapmadığı; açıklama istediği farklı iş kalemlerini neden tercih ettiğini objektif bir şekilde belirlemediği, bu hususu ihale komisyonu kararında gerekçeli bir şekilde ortaya koymadığı, aynı kalemde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasını istemediği isteklilerin teklif bedelinden daha yüksek teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istediği, dolayısıyla aşırı düşük teklifleri değerlendirirken 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “güvenirlik” ve “eşit muamele” ilkelerini ihlal ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

2. Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin değerlendirilmek üzere Ulaştırma Bakanlığına bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İtirazen şikayete konu olan ihalede, İdare tarafından teklif bedeli sınır değerin altında 19 istekli aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuş, her bir istekliden OSM 5, 6, 11, 12, 13, 16, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31 ve 32 inci iş kalemlerinden belirlenen 6 kalemin açıklanması istenilmiştir. Ancak, isteklilerden açıklama talep edilen kalemler birbirinden farklılık göstermiştir. Tebliğin 45.1.4 üncü maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilecektir. Ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen güvenilirlik ve eşit muamele ilkelerine uygun olarak yapılması gerekmektedir. İdare tarafından aynı kalemlere ilişkin olarak daha düşük tutarlı tekliflerin sorgulamaya tabii tutulmamasına rağmen daha yüksek tutarlı tekliflerin sorgulamaya tabi tutulduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından eşit sayıda kaleme uygun olarak açıklama istenilmesi suretiyle eşit muamele ilkesine uygun işlem yapılması amaçlanmış olsa da, aynı kaleme ilişkin olarak çok daha düşük miktarda verilen teklifler sorgulamaya tabi tutulmazken daha yüksek tekliflerin sorgulamaya tabi tutulmasının mevzuata ve eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Kurul tarafından, mevzuata aykırılığı belirlenen bu işlemler dolayısıyla ihalenin iptaline karar verilmişse de, yine Kurul tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tüm isteklilerin değerlendirme dışı kalması gerektiği sonucuna varıldığından, tespit edilen mevzuata aykırılık ihalenin sonucuna etki etmemiştir.

Yapılan bu değerlendirme çerçevesinde, düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği yönündeki görüşümüzle, ihalenin iptali kararına katılmıyoruz.

Dr. Hasan GÜL Bahattin IŞIK

** Başkan Kurul Üyesi**

KARŞI OY

__

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“ _İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içindeteklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde ; “(1 _) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içindeteklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

_ (2) İhale komisyonu;_

_a) _Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

__

__ Yer almaktadır.

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi,isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.” __ açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerine açıklık getirmeleri istenirken, idarelerin açıklama isteyecekleri teklif bileşenlerini belirleme yetkisi olduğu, ancak bu yetkinin, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile sınırlı olduğu açıktır.

İncelemeye konu ihalede, idare tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 7 istekliden, kendisine verilen yetkiye, bilhassa Tebliğin “** Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi,isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.”** __ açıklamasına dayanılarak farklı iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği görülmektedir.

Kamu İhale mevzuatında, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin tümünden aynı iş kalemlerine ve aynı teklif bileşenlerine ilişkin açıklama isteneceğine dair bir hüküm yer almamaktadır.

İdarenin, isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında, isteklilerin tekliflerinde önemli bileşen olarak kabul edilen iş kalemlerinin belirtilerek, bu kalemlere ilişkin açıklamaların sunulması gerektiği belirtilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulamalarının __ isteklilerin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabileceği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45 inci maddesinde açık ve net olarak belirtildiğinden, şikayet konusu husus irdelenirken açıklama istenen bileşenlere ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olup olmadığına bakılması gerekmektedir.

İnceleme raporunda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, teklifleri aşırı düşük bulunan tüm isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece önemli bileşen olarak belirtilen bazı iş kalemleri için uygun olmakla birlikte, bazı kalemlerde mevzuata uygun yapılmadığı anlaşıldığından (ihale üzerinde bırakılan istekli hariç), açıklamalarının kabul edilmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.

Bu itibarla, idarece teklifi aşırı düşük bulunarak, açıklama talebinde bulunulan ihale üzerinde bırakılan istekli Ören Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti./ Yüngül İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin açıklama istenilen iş kalemlerini de mevzuata uygun açıklayamadığı için inceleme raporu doğrultusunda Kurulca değerlendirme dışı bırakıldığı göz önüne alındığında, aşırı düşük açıklaması istenilen 18 isteklinin açıklamasının da uygun olmadığı tespit edildiğinden, Kurul Çoğunluğunun iptal gerekçesi olarak gösterdiği hususun ihalenin esasına etkili olmadığı ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca, açık mevzuat hükümleriyle kendisine verilen yetkiyi mevzuata uygun kullandığı kanaatinde olduğumuz ihale komisyonunca, kendisine verilen yetkiye istinaden belirlenen bileşenler üzerinden sorgulama yapılması, anılan Kanunun 5. maddesi uyarınca, idarenin güvenirliğinin zedelendiği, eşit muamele ilkesinin ihlal edildiği anlamına gelmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle ile Kurul Çoğunluğunun “ihalenin iptaline ,” kararına katılmıyorum.

** Ali KAYA **

** Kurul Üyesi **