KİK Kararı: 2011/UY.DÜZENLEME-352

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/007
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 24.01.2011
Karar No : 2011/UY.DÜZENLEME-352
BAŞVURU SAHİBİ:
Gök-Sal Müteahhitlik Temizlik İnş. Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., VEKİLİ: Av. Hüseyin ÇINAR, Tunus Cad. No:85/9 Kavaklıdere/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana İl Özel İdaresi, Atakent Mah. Yaşar Doğu Cad. Yüreğir/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/181971 İhale Kayıt Numaralı "Adana Sosyal Hizmetler Binası Çocuk Rehabilitasyon Merkezi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[41.87].(G012)./2011-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Adana İl Özel İdaresi tarafından 03.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Adana Sosyal Hizmetler Binası Çocuk Rehabilitasyon Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gök - Sal Müt. Temizlik İnş. Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Hüseyin Çınar’ın 15.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2010 tarih ve 55629 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

__

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye teklif verdikleri, müvekkil firmanın özel pozların analizlerinde montaj + parça bedeli şeklinde gösterilmediğinden değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet sonucu Kurulun 24.05.2010 tarih ve 2010/UY.III-1490 sayılı kararı ile şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, söz konusu karara Ankara 9. İdare Mahkemesinde açılan dava sonucu önce yürütmenin durdurulması daha sonrada iptal kararı verildiği, yürütmeyi durdurma kararı sonucu Kurulun 2010/MK-157 sayılı kararı ile müvekkil firma lehinde düzeltici işlem kararı verdiği, idarenin bu karar gereğince hareket etmesi gerekirken müvekkil firmayı değerlendirme dışı bıraktığı, bunların; aşırı düşük teklif savunmasında sunulan proforma faturaların YMM veya beyannameleri imzalayan SMMM’e onaylatılmadığının iddia edildiği, sundukları proforma faturaları destekleyici olarak maliyet tespit raporu hazırlandığı ve YMM’e onaylatıldığı, aşırı düşük teklif savunmasında sunulan proforma faturalar da teklif edilen fiyatları tevsik etmek amacıyla analiz yapılan iş kalemlerinde eklenmesi gereken geçmiş tarihli bir alış ve bir satış faturası olması gerekirken sadece alış faturasının olduğunun iddia edildiği, maliyet tespit raporu verdiklerinden dolayı alış ve satış faturası vermelerine gerek bulunmadığı, Özel kam. pozunda alış ve satış faturaları olması gerekirken maliyet tespit raporu eklendiğinin iddia edildiği, söz konusu poza ilişkin maliyet tespit raporu hazırladıkları bunun yeterli olduğu, soğutma tesisatı özel pozları için teklif alınmadığının iddia edildiği, söz konusu pozlar için maliyet tespit raporu hazırlanıp sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında teknik çözümler ve işi yaparken yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların neler olduğu hususunda açıklama istenildiği, resmi kurum fiyatları ile hazırlanan bütün iş gruplarında ve iş kalemlerinde hesaplanan metraj miktarları ile projede olması gereken miktarlar arasında farklılıklar bulunmasına rağmen şartnameler uygun olarak daha az metraj farkıyla işin uygun yapılacağına dair tekniğinin belirtilmediğinin iddia edildiği, metrajlarda projeye göre eksik ve fazla olmasının normal olduğu, işin tamamını kapsayan proje ve mahal listesi geçerli anahtar teslimi bir sözleşme imzalandığı için işin bir bütün olarak yapılacağı, kesinleşen ihale kararında tüm tekliflerin değerlendirmeye alınmama ve uygun bulunamama gerekçelerinin bildirilmediği, idarenin Kamu İhale Kurulunun 2010/MK-157 sayılı kararına istinaden düzeltici işlem tesis edilmesinden sonra eşit muamele ilkesi gereğince isteklilerden teklif sürelerini uzatıp uzatmayacaklarını sorduktan sonra işlem tesis etmesi gerektiği halde, isteklilerden aşırı düşük savunma istediği açıklama yapmayanların değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra aşırı düşük teklif sınır değerini belirlediği ve sınır değerin üzerindeki Al-Tu İnş. Tic. Taah. Proje Emi. Gıda Teks. Paz. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

__

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

__

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

__

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10. Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

45.1.11. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin dolması ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurumca alınan kararlar çerçevesinde, geçerli tekliflerde değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.

45.1.12. Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve üzerinde olan ihalelerde, isteklilerin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini, teklif birim fiyatlı işlerde, teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizleri teklifleri ekinde sunacakları hüküm altına alınmış olup, Yönetmeliğin aktarılan düzenlemesi uyarınca söz konusu bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenmektedir. Ancak söz konusu belgeler, Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif değerlendirmelerini, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettikleri bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemeden, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır. Bu nedenle, idarelerce Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde belirtilen söz konusu bilgi ve belgelerin istendiği durumlarda da, sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden ayrıca 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenmesi ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaların da dikkate alınarak, tekliflerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. ” açıklaması yer almaktadır.

Ankara 9. İdare Mahkemesinde açılan dava sonucu önce “Yürütmenin Durdurulması” daha sonrada iptal kararı verildiği, Yürütmeyi Durdurma kararı sonucu Kurulun 2010/MK-157 sayılı kararı ile düzeltici işlem kararı verdiği, idarece düzeltici işlem kararının yerine getirilerek teklifleri ile birlikte analizlerini vermeyen ya da usulüne uygun vermemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan 17 isteklinin tekrar değerlendirmeye alındığı, bu işlem sonucu geçerli teklif sayısının 27 olduğu, ihale tarihinde yürürlükte olan mevzuat gereğince geçerli teklifler üzerinde yapılan hesaplama sonucu aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.822.605,02 TL**** olduğu, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında 8 teklifin bulunduğu,

Birinci sırada yer alan Sayar İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti. - AÖ İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama sunmadığından,****

İkinci sıradaki Osman Savaş Proje Taah. Tic.’in iş deneyim belgesinin formata uygun olmaması nedeniyle,

Üçüncü sıradaki Ömeroğlu Toplu Konut İnşaat Pet. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama sunmadığından,

Dördüncü sıradaki Genç İnşaat Taah. ve Ahşap Um. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve geçici teminat mektubunun süresini uzatmaya cevap vermediğinden,

Beşinci sıradaki Doğanlar İnşaat Elk. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklamasında sunduğu fiyat teklifleri ekinde maliyet tespit raporu bulunmaması nedeniyle,

Altıncı sıradaki Göksal Müh. Tem. İnş. İletişim Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından,

Yedinci sıradaki Örs İnşaat Turz. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının belgelere dayalı olmaması nedeniyle,

Sekizinci sıradaki M. Selami Yaşa’nın teklif bedelinin rakam ve yazıyla aynı şekilde yazılmamış olması nedeniyle,

Değerlendirme dışı bırakıldıkları,

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında; teklif icmali, Resmi Kurum ve Kuruluşlardan alınan birim fiyatlar, başvuru sahibi firma tarafından sunulan satış faturaları, stok tespit raporunun olduğu, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında 04.07 İlkadım İstasyon Tesisat/Soğutma Tesisatı ve 05.07 Rehabilitasyon Tesisatı/Soğutma Tesisatı, 03.01 Saha ve Çevre/Saha (Saha Betonu, Kilit Parke, Dolgu VB) bölümünde yer alan Özel Kam. Kamelya yapılması işi için maliyet tespit raporu sunduğu diğer bütün kalemler için Resmi Kurum ve Kuruluşların (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, TEDAŞ) birim fiyatlarının kullanıldığı, Kamelya Yapılması İmalatına ilişkin fiyat analizi ve maliyet tespit raporu sunulduğu, yine 04.07 İlkadım İstasyon Tesisat/Soğutma Tesisatı ve 05.07 Rehabilitasyon Tesisatı/Soğutma Tesisatı için bu işleri yapan firmadan alınan maliyet tespit raporunun sunulduğu ve bu raporda malzeme, işçilik, nakliye, işletme karının gösterildiği, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmesi gerektiği, fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulmasının zorunlu olduğu, başvuru sahibi tarafından 04.07 İlkadım İstasyon Tesisat/Soğutma Tesisatı ve 05.07 Rehabilitasyon Tesisatı/Soğutma Tesisatına ilişkin sunulan maliyet tespit raporlarında malların ve işçiliğin gösterildiği, maliyet tespit raporlarının YMM tarafından onaylandığı, sunulan faturaların açıklama için gerekli olmadığı anlaşılmakla birlikte 03.01 Saha ve Çevre/Saha (Saha Betonu, Kilit Parke, Dolgu VB) bölümünde yer alan Özel Kam. Kamelya yapılması işi için sunulan maliyet tespit raporunda kamelya yapılması için gereken malzemeler ile bu malzemelerden ne miktar kullanılacağına ilişkin yeterli bilgi bulunmadığı, malzemeye ilişkin ortalama birim maliyetlerin belirtilmediği bu nedenle maliyet tespit raporunun geçerli kabul edilemeyeceği ve başka açıklayıcı belge de sunulmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen yapım işlerinde, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan işlerde olduğu gibi imalat iş kalemleri ve metrajlar idarece ihale dokümanı kapsamında verilmediğinden, istekliler tekliflerini uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak ve projede yer alan bütün imalat kalemlerini kapsayacak şekilde hazırlamak durumunda olduklarından idarece belirlenen miktarlarda farklılıkların olabileceği, miktarlar arasındaki farkın işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilebilir bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinde miktar farklılığına ilişkin bir hesaplamanın yapılmadığı soyut olarak farklılıkla ilgili başvuru sahibi tarafından bu miktar farklılığının neden kaynaklandığına dair açıklama yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

İdarece 20.10.2010 tarihinde Kamu İhale Kurulunun 2010/MK-157 sayılı düzeltici işlem kararı sonucu 6 firmadan tekliflerinin geçerli olup olmadığı, geçerli ise yeni geçici teminat mektubu sunmalarının istenildiği, söz konusu yazılardan Genç İnşaat Taah. ve Ahşap Um. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve başvuru sahibine yazılan yazıda ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında bulunmalarının istenildiği, aşırı düşük teklif sınır değerinin isteklilerden teklif geçerlilik süreleri dikkate alınmadan hesaplandığı daha sonra bu sınır değerin altında kalan isteklilerden hem tekliflerinin geçerli olup olmadığı hem de aşırı düşük teklif açıklamasının bir arada istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****