KİK Kararı: 2011/UM.III-2950

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/060
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 25.08.2011
Karar No : 2011/UM.III-2950
BAŞVURU SAHİBİ:
TEKMAR TEKNİK MARKET MÜM. MÜŞ. İTH. İHR. VE SAN. LTD. ŞTİ., CİNNAH CAD., NO:30/1, PK:06690 ÇANKAYA/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (DHMİ), KONYA YOLU ÜZERİ, NO:66, 06330, ETİLER YENİMAHALLE/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/59420 İhale Kayıt Numaralı "14 ADET VAKUMLU SÜPÜRGE ARACI (VACUUM SWEEPER VEHICLE)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.M.[25.60].(0266)./2011-31Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 16.06.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “14 Adet Vakumlu Süpürge Aracı Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tekmar Teknik Market Müm. Müş. İth. İhr. ve San. Ltd. Şti.’nin 15.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.08.2011tarih ve 36116sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye ilişkin dokümanın bütünü incelendiğinde, ihalede, gerekli test ve deneyleri yapılmış, ilgili kalite ve standartları da haiz bir ürüne ilişkin yeterlik kriterlerinin belirlendiğinin görüleceği, idari şartnamenin 53.1 inci, teknik şartnamenin de 2.2 nci maddelerinde ihale konusu araca ilişkin referans listesinin istendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, mevcut durumda, teknik ayrıntıları ihale dokümanında belirlenen pist süpürme aracı üretimine ilişkin bir faaliyetinin bulunmadığı, dolayısıyla, üretimi yapılmamış bir araca ilişkin olarak akredite kuruluş tarafından istekli adına düzenlenen belgelerin geçerliliğinin şüpheli olduğu, kendi ürünlerine ait teknik detaylar konusunda karşı taraf ile aralarında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görüşülmekte olan davalarının bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu ihalede sunduğu belgelerin yol süpürme aracı ile ilgili olduğu kanaatine sahip olunduğu ve bu nitelikteki bir aracın teknik şartnamenin 4.1.7, 4.2.2, 4.2.3, 4.2.9, 4.3.1, 4.5.1 ve 4.5.2 nci maddelerini karşılamasına imkan bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece özetle, şikayetçi ile ihale üzerinde bırakılan istekli arasındaki Türk Ticaret Kanunu bakımından haksız rekabete ilişkin ihtilafın ihale dışında kalan bir husus olduğunun, şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların büyük kısmının ihale üzerinde bırakılan isteklinin yol süpürme aracına ilişkin bir iş deneyim belgesi sunduğu yönünde olduğunun, ihalenin özel imalat süreci gerektiren bir mal alımı olması nedeniyle isteklilerin iş deneyim belgesi veya kapasite raporu sunabileceğinin ihale dokümanında düzenlendiğinin, bu çerçevede şikayet edilen isteklinin de kapasite raporu sunduğunun, dolayısıyla, mevcut olmayan bir iş deneyim belgesi üzerinden yapılan saptamaların anlaşılamadığının, teknik şartnamenin ilgili maddeleri kapsamında gerekli olan test raporlarının da sunulması nedeniyle, ihalede düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde özel imalat; “ Piyasada hazır halde alınıp satılmayan, projelendirme veya bir talep üzerine üretimi yapılacak olan, özel ihtisas ve üretim tekniği gerektiren işler …” şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 14 ncü maddesinin yedinci fıkrasında; “ Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.” hükmü,

26 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; “ Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (ğ) bendinde; “ ç) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi durumunda; iş deneyimini gösteren belgelerle birlikte alım konusu işe ilişkin üretim kapasite raporunun da istenilmesi zorunludur. Aday veya isteklinin, bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

ğ) Deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarları veya muayene kuruluşları tarafından üretimin veya malın kontrolünün yapılması, özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yerine getirilecek bir yükümlülük olarak teknik şartnamede ve/veya sözleşme tasarısında düzenlenebilir. Bu laboratuvar veya muayene kuruluşunun, aday veya isteklinin bünyesinde bulunması hususu, ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak düzenlenemez.” hükmüne ve,

Mezkur Yönetmeliğin 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında da; “ Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında “deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarları veya muayene kuruluşları” tarafından üretimin veya malın kontrolünün yapılmasına yönelik teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir. Ancak bu husus, ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak düzenlenemez. Yüklenici tarafından sözleşmenin uygulanması aşamasında yerine getirilecek bir yükümlülük olarak öngörülebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Deneyime ilişkin referans” başlıklı 12 nci maddesinde; “…Kamu İhale Kurulunun konuyla ilgili uyuşmazlık kararlarında, iş deneyimini gösteren belgelerin yanı sıra referansın istenemeyeceği, bu tür koşul koymanın rekabeti engellediği açıkça belirtildiğinden, idarelerce; şartnamelerin düzenlenmesi sırasında referansın hiçbir şekilde yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği hususunun dikkate alınması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğin “Mal alımı ihalelerinde teknik şartnamenin hazırlanması” başlıklı 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Teknik şartnamede aday veya isteklinin ihaleye katılımda teknik yeterliğe ilişkin sunacağı belgelere yönelik düzenleme yapılması durumunda bu belge veya belgelere ön yeterlik şartnamesinin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı maddesinin ilgili alt maddesinde veya idari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı maddesinin ilgili alt maddesine yer verilmesi gerekmektedir. Teknik şartnamede yapılan düzenleme ile ön yeterlik şartnamesi ve/veya idari şartnamede yapılan düzenlemelerin birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İncelenen ihaleye ilişkin teknik şartnamenin 1 inci maddesi çerçevesinde, ihale konusu alımın; “ DHMİ Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Havalimanları/Havaalanları PAT (Pist, Apron, Taksiyolu) sahalarının FOD (Yabancı maddeler)’den temizlenmesinde kullanılmak üzere, satın alınacak olan 14 (on dört) adet Vakumlu Süpürge Aracı (Vacuum Sweeper Vehicle)” olduğu, idari şartnamenin 48.1.1 inci maddesine göre, söz konusu araçların teslim süresinin; “ sözleşme imzalanmasını müteakip en fazla 420 (dörtyüzyirmi) takvim günü” şeklinde belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 7.5.6 ncı maddesinde; “ İstekli, teklif ettiği aracın ve aksesuarlarının tam olarak incelenebilmesi için aracın ön, yan ve üst görünüşüne ait teknik resim, teknik bilgilerin bulunduğu katalog, teknik spesifikasyonları gösterir prospektüs ile tanıtıcı dokümanları, araçta kullanılan ekipmanların kullanılmasına ait broşürleri, teknik dokümanlar ve açıklamaları, varsa aracın tanıtımına ait sesli CD görüntüleri ve benzeri teknik dokümanları teklifle birlikte verecektir. Ayrıca İstekli, teklif ettiği aracın taşıyıcı aracına (kamyon) ait teknik resim, katalog, teknik spesifikasyonları gösterir prospektüs veya benzeri teknik dokümanları teklifle birlikte verecektir.” düzenlemesine,

Anılan şartnamenin 53.1 inci maddesinde de; “ İstekli, ihale tarihinden önceki son 5 (beş) yıl içerisinde yurt içinde ve yurt dışında satmış olduğu ve halen kullanılan ihale konusu araç hakkında gerektiğinde kullanıcılardan bilgi almak için teklifle birlikte; ülke adı, Kurum/Kuruluş adı, satılan aracın marka, model, tipi, ticari adı ve sayısını içeren İstekli tasdikli bir referans listesi verecektir. (Sözkonusu liste bilgi mahiyetindedir.)” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.

İhale ilanının 4.3.1 inci, idari şartnamenin ise 7.5.1 inci maddelerinde, alım konusunun özel imalat süreci gerektirmesi nedeniyle isteklilerin iş deneyim belgesi veya üretim kapasite raporu sunabileceği düzenlenmiştir. İhale ilanının 4.4.1 inci, idari şartnamenin 7.6.1 inci maddelerinde de; “ Havalimanlarında/Havaalanlarında kullanılan Lastik İzi Silme Aracı ”nın benzer iş olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin 3 üncü maddesinde; “ Teklif edilen Vakumlu Süpürge Aracını meydana getiren üniteler (taşıyıcı araç (kamyon) ve temizleme ünitesi) bir bütün olarak değerlendirilecektir. Teklif edilecek araç iki parçalı olmayacaktır. İki parçalı olarak teklif edilen araçlar değerlendirmeye alınmayacaktır.” düzenlemesine yer verilerek, madde devamında taşıyıcı araç ile temizleme ünitesinin teknik özelliklerinin belirtildiği, temizleme ünitesinin, başvuru sahibinin şikayetine konu edilen ilgili maddelerinde; “ 4.1.7. Temizleme ünitesi gereken hidrolik gücü sağlayacak hidrolik donanıma sahip olacaktır. Yüklenici, hidrolik sistemle ilgili bu hususları muayene esnasında muayene ve kabul komisyonuna yazılı olarak taahhüt edecektir.

…

4.2.2. Süpürme genişliği yan fırçalarla birlikte tek geçişte minimum 3.400 mm (üç bin dört yüz milimetre) olacak ve araç hızı asgari 20 km/h (yirmi kilometre bölü saat) iken bu mesafe içinde süpürülmeyen alan kalmayacak ve bu alandaki tüm FOD’lerin tamamen temizlenmesi sağlanacaktır. İstekli, teklif aşamasında teklif etmiş olduğu aracın bu özelliği ile ilgili detaylı teknik açıklamalarda bulunacaktır.

4.2.3. Temizleme ünitesi asgari 10-40 km/h (on ile kırk kilometre bölü saat) arasındaki hızlarda emniyetle çalışabilecektir. Temizleme ünitesinin yan fırçalarla birlikte en az 40 km/h (kırk kilometre bölü saat) hızdaki çalışma sırasındaki asgari temizleme kapasitesi 130.000 m²/h (yüz otuz bin metrekare bölü saat) olacaktır. İstekli, teklif ettiği aracın temizleme kapasitesi ile ilgili detaylı açıklamalarda bulunacaktır. İstekli temizleme kapasitesi ile ilgili olarak almış veya yapmış olduğu test sonuçlarını teklif aşamasında teklif ekinde verecektir. Yüklenici, bu hususu muayene esnasında muayene ve kabul komisyonuna yazılı olarak taahhüt edecektir.

…

4.2.9. Her fırça için ayrı bir hidrolik veya pnömatik kumanda tertibatı bulunacak ve fırçalar yerden belirli bir yüksekliğe kadar kalkabilecektir. Araç seyir halinde iken (fırçalar kullanılmadığı zaman) fırçalar araç gövdesine saklanabilecektir. Süpürge fırçaları ile emiş ağzı hidrolik veya pnömatik olarak çalışacaktır. Ayrıca çalışma esnasında gerek fırça sistemi gerekse emiş ağzı en az 5 cm (beş santimetre) yüksekliğindeki engelleri aşabilir olacaktır. Yüklenici, bu hususu muayene esnasında muayene ve kabul komisyonuna yazılı olarak taahhüt edecektir.

4.3.1. Çöp toplama haznesi en az 9 m³ (dokuz metreküp) olacaktır. Çöp haznesi en az 6.000 kg (altı bin kilogram) toz yükünü dolduracak, taşıyacak ve kaldırıp dökebilecek kapasitede olacaktır. İstekli, teklif aşamasında teklif etmiş olduğu aracın bu özellikleri ile ilgili detaylı teknik bilgiyi verecek olup, bu hususlarda yetkili kuruluşlardan (TSE (Türk Standartları Enstitüsü), Üniversitelerin ilgili bölümleri, test ve raporlama konusunda akredite edilmiş ulusal veya uluslar arası kuruluşlar) almış olduğu test sonuçlarını veya raporlarını teklif ekinde sunacaktır. Yüklenici, bu hususları muayene esnasında muayene ve kabul komisyonuna yazılı olarak taahhüt edecektir.

…

4.5.1. Çöp toplama işlemi vakumla otomatik olarak yapılacak ve vakum pervanesi iki ayrı devirde (kademede) çalışabilecek veya sahadaki kir durumuna göre otomatik olarak değişebilecek şekilde dizayn edilecektir. Vakum pervane ve muhafazası paslanmaz çelikten imal edilecektir. Fan kapalı tip rulmanlarla yataklanmış olacaktır. Fan muhafazasının giriş ve çıkışı paslanmaz çelik malzemeden üretilmiş olacaktır. Fan devri en az 2.700 devir/dakika (iki bin yedi yüz) iken fan emiş kapasitesi emiş ağzında en az 540 m³/dak (beş yüz kırk metreküp/dakika) olacaktır. İstekli, teklif aşamasında teklif etmiş olduğu aracın bu özelliği ile ilgili detaylı teknik bilgiyi verecektir. Bu hususun sağlandığının tespiti için fan üreticisi firmanın yetkili kuruluşlardan (TSE (Türk Standartları Enstitüsü), Üniversitelerin ilgili bölümleri, test ve raporlama konusunda akredite edilmiş ulusal veya uluslar arası kuruluşlar) almış olduğu üretim esnasında yaptığı kalite kontrol ve test sonuçları veya raporları İstekli tarafından teklif ekinde sunulacaktır. Yüklenici, bu hususları muayene esnasında muayene ve kabul komisyonuna yazılı olarak taahhüt edecektir.

4.5.2. Motor ve vakum sistemini muhafaza eden kısım sese, gürültüye karşı yalıtılmış ve araç kabin içi (araç motoru çalışırken) gürültü seviyesi 80 dB’den (seksen desibel), araç kabin içi (araç motoru ve temizleme ünitesinin tüm ekipmanları çalışırken) gürültü seviyesi 85 dB’den (seksen beş desibel) ve araçtan 7,5 m (yedi buçuk metre) uzaklıkta (araç motoru ve temizleme ünitesi çalışırken) gürültü seviyesi 95 dB’den (doksan beş desibel) fazla olmayacaktır. İstekli, teklif aşamasında teklif etmiş olduğu aracın bu özelliği ile ilgili detaylı teknik bilgiyi verecek olup, bu hususta yetkili kuruluşlardan (TSE (Türk Standartları Enstitüsü), Üniversitelerin ilgili bölümleri, test ve raporlama konusunda akredite edilmiş ulusal veya uluslar arası kuruluşlar) almış olduğu test sonuçlarını veya raporlarını teklif ekinde sunacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Belirtilen hususlar kapsamında, incelenen ihalenin özel imalat süreci gerektiren bir mal alımına ilişkin olduğu dikkate alındığında isteklilerin yeterlik kriteri olarak iş deneyim belgesi yerine üretim kapasite raporunu da sunabileceği anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, yetkili satıcısı olduğu imalatçı adına ilgili yer Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen, 21.07.2012 tarihine dek geçerliliği olan, 04.06.2010 tarihli yazı üzerine değişiklik yapıldığı kaydını içeren 21.07.2009 tarihli kapasite raporunun sunulduğu, raporun yıllık üretim kapasitesine ilişkin kısmında, yıllık 20 adet vakumlu süpürge imal edildiğinin belirtildiği, söz konusu araç üst yapısının yol ya da pist süpürme aracına ilişkin olup olmadığı konusunda ayrıca bir tespite ise yer verilmediği görülmüştür. Dolayısıyla, idareye yapılan şikayet sonrasında bu hususa ilişkin olarak Ticaret ve Sanayi Odası ile yazışma yapılabileceği anlaşılmışsa da, itirazen şikayet incelemesi aşamasında ihale dokümanında yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, aşağıda belirtilen gerekçelerle ihalenin sonuçlandırılmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Şikayete konu ihalede idare tarafından, isteklilerin, iş deneyim belgesi veya kapasite raporu sunabileceğinin düzenlenmiş olmasına karşın, dokümanın diğer maddelerinde ise “ihale konusu araca” ilişkin referans listesi istenmiştir. Dolayısıyla, ihalede bir yandan iş deneyim belgesi sunulmamasına olanak tanınmış iken, başka düzenlemeler ile, bu kez, iş deneyim belgesine benzer mahiyette bir belge sunulmasının zorunlu hale getirilmesi gibi bir durum ortaya çıkmaktadır. İdarece, her ne kadar bu belgelerin bilgi mahiyetinde talep edildiği belirtilmişse de, ihale dokümanında yer verilerek isteklilerce sunulması zorunlu hale getirilen ve konusu itibariyle elverişli bir belgenin dikkate alınmamasına olanak bulunmamaktadır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu referans listesi kapsamında yapılan incelemede talep edilen bilgi ve belgelere göre, isteklinin ilk sırada referans olarak gösterdiği araçların Karayolları Genel Müdürlüğü’ne 2010 yılında teslim edilen 8 adet yol süpürme makinesi olduğu anlaşılmıştır. Bu araçlara ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında sunulması gerekli hale getirilen test raporlarında yer verilen hususların, incelenen ihalenin teknik şartnamesinde yer alan özellikleri bire bir aynen karşılamadığı görülmüştür. Dolayısıyla, ihale dokümanının birbiri ile tamamen çelişen iki düzenlemesi nedeniyle, sunduğu referans listesinde yer alan aracın ihale konusu araç olmadığı anlaşılan isteklinin bu belgesinin uygun olmadığı sonucu ile karşılaşılmakta, buna karşın, çelişkili mevcut doküman düzenlemeleri çerçevesinde, esas itibariyle, bu teklifin geçerli olup olmadığı yönünde bir karar verilebilmesine de imkan bulunmamaktadır.

Öte yandan, üç adet ihale dokümanının satın alındığı ve iki isteklinin katıldığı görülen ihaleye ilişkin teknik şartnamenin başvuru sahibi tarafından şikayete konu edilen maddelerinin bazılarında test raporları istenmiştir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan hükmüne göre, bu tür belgeler özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde yeterlik kriteri olmaksızın sözleşmenin uygulanması aşamasında istenebilmektedir. İhalede teknik şartnamenin ilgili maddelerinde bu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenmesine karşın, dokümana ilişkin olarak süresinde bir başvurunun yapılmadığı ve ihale dokümanın bu haliyle kesinleştiği düşünebilirse de, teknik şartnamenin 4.5.2 nci maddesindeki “ araç motoru ve temizleme ünitesinin tüm ekipmanları çalışırken ” şeklindeki ibarelerden anlaşıldığı üzere, ihaleye katılanlarca sunulması zorunlu hale getirilen test raporlarının, araçların idarece belirlenen özelliklere göre üretilip çalıştırılması sonrasında belirlenebilecek hususların henüz ihalenin başlangıcında ortaya konulması şartını arayan nitelikte birer belge olduğu, dolayısıyla, ihale konusunu özel imalat süreci gerektiren bir mal alımı olmaktan çıkardığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, hangi istekli tarafından sunulursa sunulsun özel imalatın gerçekleştirilmesinden önceki bir aşamada, bu belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmasına da imkan bulunmamaktadır. Netice itibariyle, belirtilen durumların ihalede tekliflerin değerlendirilmesini etkilediği, bu nedenle, ihalenin iptalinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi