KİK Kararı: 2011/UM.III-1913

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/044
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 06.06.2011
Karar No : 2011/UM.III-1913
BAŞVURU SAHİBİ:
Ares Tıbbi Ürünler Elekt. Sis. San. Tic. Ltd. Şti., MUSTAFA KEMAL MAHALLESİ 575 SOKAK NO: 135/A İSKENDERUN / HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırıkhan Devlet Hastanesi Baştabipliği, Kurtuluş Mahallesi İnönü Bulvarı No: 1 - 31440 KIRIKHAN / HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/50388 İhale Kayıt Numaralı "Dezenfektan Alımı (1, 2 ve 4 üncü Kısımlar)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.M.[13.39].(0226)./2011-23E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kırıkhan Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 21.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dezenfektan Alımı (1, 2 ve 4 üncü Kısımlar)” ihalesine ilişkin olarak Ares Tıbbi Ürünler Elekt. Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 11.04.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.04.2011 tarih ve 21394 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin 1, 2 ve 4 üncü kalemlerinin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin 1, 2 ve 4 üncü kalemlerine ilişkin olarak yaptıkları şikayet başvurularının reddedilmesinin yerinde olmadığı, idarenin cevabi yazısında belirtildiği gibi ihale dokümanında üstün teknik özellikler başlığı altında fiyat dışı unsurlar olarak herhangi bir belge veya üstün özellik istenilmediği, değişiklik talep ettikleri dezenfektan ürünlerinin hiçbirinin üstün teknik özellik taşıyan ürünler olmadığı, piyasada pek çok muadil ürün bulunduğu halde teknik şartnamenin sadece iki firmaya göre hazırlanmasının 4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesine aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 11.04.2011 tarihli şikayet dilekçesinde;

Kritik Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 5 inci maddesinde; “Ürün, patojen mikroorganizmalara (Tbc dahil bakteriler, mantarlar, HBV, HCV, AIDS ajanları dahil virüsler) ve sporlara karşı etkin olmalıdır, yüksek düzey dezenfektan olmalıdır, yüksek düzey dezenfeksiyonu en fazla 15 dakika gibi kısa sürede yapabilmelidir ve etkinliğini gösteren sertifikaları ihale dosyasında sunulmalıdır (DGHM / VAH gibi.).” düzenlemesinin yer aldığı, DGHM/VAH’ın Almanya’da bulunan özel bir kuruluş olduğu ve hiçbir dezenfektan markasının bu kuruluşlardan sertifika alma zorunluluğu bulunmadığı, bu nedenle anılan düzenlemenin; “ … ve etkinliğini gösteren sertifikaları veya klinik çalışmaları ihale dosyasında sunulmalıdır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

Anılan şartnamenin 7 inci maddesinde yer alan; “Ürüne ait kontrol test stribi olmalıdır. Test stripleri ücretsiz verilmelidir. Bu test stripleri güvenlik açısından ürünle aynı marka olmalıdır ve ihale numunesi ile birlikte strip de verilmelidir.” düzenlemesinin, isteklilerin eşit şartlarda rekabet etmelerinin sağlanması için, istenilen test stribinin miktarının açıkça yazılmak suretiyle değiştirilmesi gerektiği,

Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 4 üncü maddesinde yer alan; “Solüsyon, %0,55 oranında orto-fitalaldehit veya glukoprotamin içermelidir.” düzenlemesinde, teknik özellikleri ve kullanım şekliyle birbirinden çok farklı iki ürünün işaret edildiği, %0,55 oranında orto-fitalaldehit (cidex opa) içeren ürün 5 dk etkili ve kullanıma hazır bir ürünken, glukoprotamin içeren (Ecolab Marka Sekusept Plus) ürünün 15 dk etkili ve konsantre bir ürün olduğu, her şeyiyle farklı iki ürünün karşılaştırılmasının rekabet ortamını sağlamadığı, bu nedenle söz konusu maddenin, “Solüsyon veya polihexametilenbiguanide içermelidir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

Anılan şartnamenin 8 inci maddesinde yer alan; “Dezenfektanın etki süresi en fazla 15 dakika olmalıdır. Bu etkinliği kanıtlayan akredite kurumlar (DGHM, VAH gibi) tarafından verilmiş raporlar ihale dosyasında bulunmalıdır.” düzenlemesinin, hiçbir dezenfektan markasının DGHM/VAH kuruluşlarından sertifika alma zorunluluğu bulunmaması sebebiyle, “… Bu etkinliği kanıtlayan akredite kurumlar (DGHM, VAH gibi) tarafından verilmiş raporlar veya klinik çalışmalar ihale dosyasında bulunmalıdır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

El Antiseptiği Teknik Şartnamesinin 4 üncü maddesinde belirtilen etkin maddelerin Ecolab ve Bode markalarını tarif ettiği,

İddialarına yer verildiği görülmüştür.

Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda; istenilen ürünlere ait hazırlanan teknik şartnamelerin, insan sağlığı esas alınarak ve hastanelerinin şartları göz önünde bulundurularak düzenlendiği, bölgelerinde bulunan ve endemik hastalıkları (Hepatit B, Hepatit C, Tüberküloz v.b.) tedavi eden hastanelerin hazırladıkları teknik şartnameler ile karşılaştırılarak ve ihaleye birden fazla ürünün iştirak edebileceği şekilde düzenlendiği ve rekabeti engelleyici nitelik taşımadığı, teknik şartnamelerde istenilen belgelerin ürün kalitesi açısından Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemleri ile ilgili 01.03.2010 tarih ve B.10.0.THG.0.82.00.01-010.06/8310 sayılı (2010/11) genelgenin; 2 nci maddesinin birinci bendinde yer alan; “Yüksek veya ileri teknolojiye sahip tıbbi cihaz alımlarında, belirli teknik özelliklerin cihazda bulunması, cihazın fonksiyonelliği ve rasyonel kullanımı açısından ek katkı, kullanıcı ve hastalar için avantaj sağlayacak ise bu özellikler “Üstün Teknik Özellikler” başlığı altında fiyat dışı unsurlar kullanılmak suretiyle ihale dokümanında yer alacaktır.” ifadesine istinaden istendiği, belirtilen gerekçeler doğrultusunda zeyilname talebinin uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Kritik Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin (1 inci kalem) 5 inci maddesinde; “Ürün, patojen mikroorganizmalara (Tbc dahil bakteriler, mantarlar, HBV, HCV, AIDS ajanları dahil virüsler) ve sporlara karşı etkin olmalıdır, yüksek düzey dezenfektan olmalıdır, yüksek düzey dezenfeksiyonu en fazla 15 dakika gibi kısa sürede yapabilmelidir ve etkinliğini gösteren sertifikaları ihale dosyasında sunulmalıdır (DGHM / VAH gibi.).” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin 7 inci maddesinde; “Ürüne ait kontrol test stribi olmalıdır. Test stripleri ücretsiz verilmelidir. Bu test stripleri güvenlik açısından ürünle aynı marka olmalıdır ve ihale numunesi ile birlikte strip de verilmelidir.” düzenlemesi,

Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin (2 nci kalem) 4 üncü maddesinde; “Solüsyon, %0,55 oranında orto-fitalaldehit veya glukoprotamin içermelidir.” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin 8 inci maddesinde; “Dezenfektanın etki süresi en fazla 15 dakika olmalıdır. Bu etkinliği kanıtlayan akredite kurumlar (DGHM, VAH gibi) tarafından verilmiş raporlar ihale dosyasında bulunmalıdır.” düzenlemesi,

El Antiseptiği Teknik Şartnamesinin (4 üncü kalem) 4 üncü maddesinde; “Ürün kıvam arttırıcı etken maddeler içermelidir.( mesetronyum etil sülfat, undesilenik asit vb.)” düzenlemesi,

Yer almıştır.

Başvuru sahibinin, rekabet ilkesinin temini ile verimlilik ve fonksiyonelliğin sağlanmasını temin bakımından, yukarıda belirtilen teknik şartname maddelerinin değiştirilmesi gerektiği yönündeki iddiaları hakkında bir değerlendirme yapılabilmesi için teknik görüş alınmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu çerçevede 06.05.2011 tarihli yazımız ile akademik bir kuruluştan;

“1) Kritik Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 7 inci maddesinde yer alan; “Ürüne ait kontrol test stribi olmalıdır. Test stripleri ücretsiz verilmelidir. Bu test stripleri güvenlik açısından ürünle aynı marka olmalıdır ve ihale numunesi ile birlikte strip de verilmelidir.” düzenlemesinin istenilen test stribinin miktarının açıkça yazılmak suretiyle değiştirilmesinin, verimliliğin fonksiyonelliğin, rekabetin sağlanması gibi ilkelerin temini bakımından gerekli olup olmadığı,

2) Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 4 üncü maddesinde yer alan; “Solüsyon, % 0,55 oranında orto-fitalaldehit veya glukoprotamin içermelidir.” düzenlemesinde teknik özellikleri ve kullanım şekliyle birbirinden çok farklı iki ürünün işaret edilip edilmediği, başvuru sahibinin “% 0,55 oranında orto-fitalaldehit (cidex opa) içeren ürün 5 dk etkili ve kullanıma hazır bir ürünken, glukoprotamin içeren (Ecolab Marka Sekusept Plus) ürünü 15 dk etkili ve konsantre bir üründür. Her şeyiyle farklı iki ürünün karşılaştırılması rekabet ortamını sağlamamaktadır.” yönündeki iddiasının yerinde olup olmadığı, bu çerçevede başvuru sahibince de iddia edildiği üzere söz konusu düzenlemenin “Solüsyon veya polihexametilenbiguanide içermelidir.” şeklinde değiştirilmesinin, verimliliğin fonksiyonelliğin, rekabetin sağlanması gibi ilkelerin temini bakımından gerekli olup olmadığı,

3) El Antiseptiği Teknik Şartnamesinin 4 üncü maddesinde belirtilen etkin maddelerin Ecolab ve Bode markalarını tarif edip etmediği,

4) Kritik Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 5 inci maddesinde ürünün etkinliğini gösteren sertifikaların ve Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 8 inci maddesinde ise dezenfektanın etkinliğini kanıtlayan akredite kurumlar tarafından verilmiş raporların ihale dosyasında sunulmasının istenilmesinin, rekabeti ve ihaleye katılımı engelleyici bir husus olup olmadığı, başvuru sahibince de iddia edildiği üzere söz konusu düzenlemelere bu raporların yanında klinik çalışmaların da sunulabileceğine dair düzenleme yapılmasının ihaleye katılımın ve rekabet ilkesinin temininde gerekli bir rol oynayıp oynamayacağı.”

Hususları ile ilgili oluşturulacak gerekçeli görüşlerinin bildirilmesi istenmiştir. 30.05.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüşte;

1) Kritik Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinde “Kontrol test stribihin olması ve test striplerinin ücretsiz olarak verilmesi” şeklinde bir madde var ise istenen test stribi miktarı da belirtilmelidir. Her ne kadar striplerin ücretsiz olarak verilmesi istense de, firmalar test stribi bedelini satın alınan dezenfektanın fiyatına yansıtmaktadır. Kullanılacak test stribi miktarı hastanenin büyüklüğü ile yakından ilişkilidir. Büyük merkezlerde her gün yaklaşık 40 test stribi kullanılması gerekirken, küçük bir hastanede bu rakam 2-3/günü geçmez. Teknik şartnamede ihtiyaç duyulan strip miktarının belirtilmemesi verimlilik ve fonksiyonelliği olumsuz yönde etkiler. Ayrıca ihaleyi kazanan firma belli olduktan sonra ürünün teslimi aşamasında da ciddi problemler yaşanmasına neden olur.

2) Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin dördüncü maddesinde yer alan ifade birbirinden çok farklı iki ürünü ifade etmektedir. Ancak bu ürünlerden biri (orthophtalaldehyde) yüksek düzey dezenfeksiyonu kısa sürede (5 dakikada etkili) tamamlama avantajına sahip iken, diğeri ise (glukoprotamin) dezenfeksiyon öncesinde mutlaka titizlikle tamamlanması gereken bir basamak olan dekontaminasyonu (organik maddelerin cihazların üzerinden uzaklaştırılması) da sağlaması nedeniyle tercih edilmektedir. Bu özelliklerin her ikisi de çok önemlidir ve maalesef bu iki özelliği bir arada bulunduran bir dezenfektan yoktur. Hastanenin tercihini bu ürünlerden veya özelliklerden biri lehine kullanmasının serbest rekabet ortamını tehdit etmesi söz konusu değildir. Ancak söz konusu maddenin yazılış şekli uygun değildir. "Solüsyon gluteraldehid, phenol veya kuaterner amonyum içermemeli ve yüksek düzey dezenfektan etkisini < 10 dakikada göstermeli veya hem dekontaminasyon hem de yüksek düzey dezenfeksiyon sağlamak amacıyla kullanılabilmelidir" şeklinde bir ifadenin kullanılması daha uygun olacaktır.

3) Konu ile ilgili ulusal ve uluslararası kılavuz bilgileri dikkate alındığında hastanelerde kullanılacak el antiseptiklerinde mutlaka aranması gereken özellikler, “% 60-95 oranında alkol içermesi, alkol ile birlikte tekrarlayan kullanımlar sonrasında cildin kurumasını engellemek amacıyla yumuşatıcı madde içermesidir. Ürünün içinde bulunacak alkolün türü, kullanılacak yumuşatıcının türü ve ek olarak kıvam arttırıcı maddelerin bulunmasının istenmesi belirli firmalara ait ürünleri tanımlayabilecek özelliklerdir. Şartnamede bu tür maddelerin bulunması fiyat artışına neden olacak ve serbest rekabeti engelleyecektir.

4) İhale şartnamesinde akredite kurumlar tarafından dezenfektan solüsyonların etkinliklerini kanıtlayan sertifika istenmesi gereklidir. Dezenfektanlar hastanelerde hayati önem taşıyan aletlerin mikroorganizmalardan arındırılması için kullanılan ürünlerdir. Satın alınan ürünlerin etkili olup olmadığının hastane koşullarında test edilmesi mümkün değildir ve maalesef piyasada etkinliklerinin ne olduğu belli olmayan çok sayıda taklit ürün bulunmaktadır. Bu nedenle hastanelerin ürün seçerken akredite bir kurum tarafından verilmiş sertifika istemesi, insan hayatına mal olabilecek hataların önlenmesi adına büyük önem taşır. Burada dikkat edilmesi gerek nokta akreditasyon belgesi verecek kurum olarak tek bir ülkeye ait tanımlama (örneğin sadece DGHM sertifikası) yapılmaması ve serbest rekabetin engellenmemesidir. İlgili yazınızda belirtilen maddelerde bu konuda bir kısıtlama yapılmamıştır.” değerlendirmesinde bulunulmuştur.

4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde; “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre; ihale konusu işin özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teknik şartnamelerde belirlenecek kriterlerin idarelerin asgari ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak doğrultuda hazırlanması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin iddiaları ile ilgili olarak, akademik kuruluştan alınan teknik görüşte yer alan değerlendirme ve ihale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kritik Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 5 inci maddesinde ve Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 8 inci maddesinde ürünlerin etkinliğini gösteren sertifikaların belli bir Kurumdan alınacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği, örnek olması açısından her iki maddede de parantez içerisinde “DGHM, VAH gibi” ifadesinin bulunduğu, söz konusu ifadenin lafzından da sertifikaların sadece DGHM, VAH merkezlerinden alınma zorunluluğu olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca alınan teknik görüşte belirtildiği üzere, akreditasyon belgesi verecek kurum olarak tek bir ülkeye ait tanımlama yapılmadığı sürece, akredite kurumlar tarafından dezenfektan solüsyonların etkinliklerini kanıtlayan sertifika istenmesinin gerekli olduğu, söz konusu maddelerde de bu konuda bir kısıtlama yapılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu maddelere yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, alınan teknik görüşte yer alan;

Teknik şartnamede ihtiyaç duyulan strip miktarının belirtilmemesinin verimlilik ve fonksiyonelliği olumsuz yönde etkileyeceği, ayrıca ihale sonuçlandırıldıktan sonra, ürünün teslimi aşamasında da ciddi problemler yaşanmasına neden olacağı,

Yüksek Düzey Alet Dezenfektanı Teknik Şartnamesinin 4 üncü maddesinde yer alan ifadenin birbirinden çok farklı iki ürünü ifade ettiği, bu özelliklerin her ikisinin de çok önemli olduğu ve bu iki özelliği bir arada bulunduran bir dezenfektan olmadığı, idarenin tercihini bu ürünlerden veya özelliklerden biri lehine kullanmasının, serbest rekabet ortamını tehdit etmesi söz konusu olmamakla birlikte, anılan maddenin yazılış şeklinin uygun olmadığı, "Solüsyon gluteraldehid, phenol veya kuaterner amonyum içermemeli ve yüksek düzey dezenfektan etkisini < 10 dakikada göstermeli veya hem dekontaminasyon hem de yüksek düzey dezenfeksiyon sağlamak amacıyla kullanılabilmelidir" şeklinde bir ifadenin kullanılmasının daha uygun olacağı,

Ürünün içinde bulunacak alkolün türü, kullanılacak yumuşatıcının türü ve ek olarak kıvam arttırıcı maddelerin bulunmasının istenmesinin, belirli firmalara ait ürünleri tanımlayabilecek nitelikte olduğu, şartnamede bu tür maddelerin bulunmasının fiyat artışına neden olacağı ve serbest rekabeti engelleyeceği,

Yönündeki değerlendirmeler dikkate alındığında, ihalenin 1, 2 ve 4 üncü kalemlerine ait teknik şartnamelerde verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik nitelikte olmayacak ve rekabeti engelleyecek kriterlere yer verildiği sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1, 2 ve 4 üncü kalemlerinin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin 1, 2 ve 4 üncü kalemlerinin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi