KİK Kararı: 2011/UM.II-341

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/006
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 20.01.2011
Karar No : 2011/UM.II-341
BAŞVURU SAHİBİ:
Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti., Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10046 Sokak No:14 Çiğli/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su Kanal İdaresi İşletmeler Dairesi Başkanlığı, Cemalpaşa Mah. Ethem Ekin Sok. No:16 01120 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/501456 İhale Kayıt Numaralı "Su Sayacı Alımı ve Montajı, Sayaç Güvenlik Kiti Alım ve Montajı, Abone Barkod Alımı ve Montajı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.M.[34.38].(0224)./2011-64E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su Kanal İdaresi İşletmeler Dairesi Başkanlığı tarafından 01.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Su Sayacı Alımı ve Montajı, Sayaç Güvenlik Kiti Alım ve Montajı, Abone Barkod Alımı ve Montajı” ihalesine ilişkin olarak Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 13.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.11.2010 tarih ve 44289 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.11.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Başvuruya konu ihaleye ait teknik şartnamenin “Su Sayaçları Özellikleri” bölümünde yer alan 20 mm anma çaplı su sayaçlarının debisine ilişkin düzenlemeler ile teknik şartnamede yer alan 25 mm, 40 mm ve 50 mm anma çaplı su sayaçlarının azami akış debisine ilişkin düzenlemelerin rekabeti engellediği, söz konusu düzenlemelerin TS EN 14154 standardına aykırı olduğu, ayrıca teknik şartnamenin 5.1.1 inci maddesinde yer alan; “DN 50 su sayacı vida bağlantılı olacaktır. Ancak muhtemel flanşlı bağlantı ihtiyaçlarında kullanılmak üzere söz konusu sayaçla birlikte 2 adet maksada uygun flanş verilecektir.” düzenlemesinin belirli marka/model ürünleri işaret ettiği, ihaleye katılımı kısıtladığı,

2. Teknik şartnamede, 2004/22/AT MI-001 Yönetmeliği hükümlerine göre alınmış AT Tip Onay Belgesinin sunulmasının istenildiği ve “Tanımlar” bölümünde 07.08.2008 tarih ve 26960 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ölçü Aletleri Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesiyle 75/33/AT Su Sayaçları Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığının ifade edildiği, oysa 75/33/AT Su Sayaçları Yönetmeliğine göre düzenlenen belgelerin 10 yıl süreyle geçerli olduğu, dolayısıyla söz konusu düzenleme ile 75/33/AT standardına sahip isteklilerin ihaleye katılımının kısıtlandığı,

3. İhale dokümanında, “ Sayaçların EN17025 Laboratuar Yeterlik Belgesini haiz bir laboratuarda testleri yapılacak olup, yüklenici firma sayaçların testlerinin EN 17025 Laboratuar Yeterlik Belgesini haiz bir laboratuarda yapıldığını belgelendirecektir.” şeklinde düzenleme yapılması gerektiği,

4. İhale dokümanında, “ Sayaçlarda kullanılan elektrostatik boyanın insan sağlığına zararlı olmadığına dair belge ibraz edilecektir.” şeklinde düzenleme yapılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesinde;

“İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

__

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

__

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

__

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait teknik şartnamenin “Su Sayaçları Özellikleri” başlıklı 5 inci maddesinde yer alan düzenlemeye aşağıda yer verilmiştir:

_a) _Sistem

Vida Bağlantılı Çok Hüzmeli- Kuru Tip, Çekvalfsiz Not:Bu sayaçla birlikte 2 adet DN 50 sayaçlara vidalanabilir flanş verilecektir.

Anma Çapı (DN) Boyu(mm)

50 300

Sürekli Debisi,Q3 _Q2/Q1 oranı Q4/Q3 oranı Q3/Q1 _

16 m3/h 1,6 1,25 R80

_b) _Sistem

Çok Hüzmeli- Kuru Tip Çekvalfli

Anma Çapı DN Boyu (mm)

_ 20 190_

_ 25 260_

_ 40 300_

Sürekli Debisi,Q3 _Q2/Q1 oranı Q4/Q3 oranı Q3/Q1 _

2,5 m3/h 1,6 1,25 R80

4,0 m3/h 1,6 1,25 R80

10 m3/h 1,6 1,25 R80

Ayrıca, anılan şartnamenin 5.1.1 inci maddesinde; “DN 50 su sayacı vida bağlantılı olacaktır. Ancak muhtemel flanşlı bağlantı ihtiyaçlarında kullanılmak üzere söz konusu sayaçla birlikte 2 adet maksada uygun flanş verilecektir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Başvuru sahibinin, teknik şartnamenin “Su Sayaçlarının Genel Özellikleri” bölümünde yer alan sayacın debisi ve anma çapına yönelik düzenlemeler ile “DN 50 su sayacının vida bağlantılı olması” şartının ihaleye katılımı kısıtladığı iddiasına yönelik olarak değerlendirme yapılabilmesi için teknik görüş alınmasına ihtiyaç duyulmuştur.

İdarece hazırlanan teknik şartname, Kurumumuza verilen itirazen şikayet dilekçesi ve idareye verilen şikayet dilekçesi gönderilerek, akademik bir kuruluştan teknik şartnamedeki düzenlemelerin rekabeti engelleyici hususlar içerip içermediği hususunun değerlendirilmesi istenilmiştir.

18.01.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüşte; “İhalenin yalnız ilgili TSE stnadardı TS EN 14154’e uygun yapılması gerektiği ve bu standardın tanımladığı tip numaraları üzerinden yapılması gerektiği kanaatindeyiz.

__

_ Uluslararası da olsa OIML gibi bir kuruluşun hazırladığı ve ülkemizde yasal yürürlüğü söz konusu olmayan bir standarda TSE standardından önce atıflar yapılmasının yasal dayanağı olmasa gerektir._

__

_ İlgili TSE (ve Avrupa) standardı TS EN 14154’de belirtilmeyen hiçbir konunun böyle bir ihale şartnamesine girmesi yasal olmasa gerektir. Çok teknik bir konu olan su sayacı standardını değiştirmek anlamına gelen şartların bir ihale dosyasında yer alması kabul edilemez bulunmuştur. Bu durumun, ilgili standartta “1,5 m” dendiği halde bir şartnamede “2,5 m” olacak denmesi gibi algılanması şarttır._

__

_ Kamu İhale Kurumu ve/veya belediyelerin, sular idaresi kuruluşlarının belirli ve muhtemelen ithal sıra dışı su sayaçlarını tanımlayarak ihale açmalarının hem teknik olarak gereksiz hem de yasal olmayan uygulamalar olacağı kanaatindeyiz._

__

_ İlgili ihalenin, TS EN 14154 standardındaki tip numaralarının belirtilmesi ve belki yeni TSE standardına uygunluk belgesi istenmesi dışında şartlar koşularak gerçekleştirilmeye çalışılması gereksiz, anlamsız ve belirli ürünleri işaret eden kötü niyetli uygulama olarak görülmesi kaçınılmazdır._

__

_ Bu kapsamda olmak üzere, ilgili TSE standardı TS EN 14154’ ün flanşlı olarak tanımladığı 50 mm anma çaplı su sayaçlarının dişli bağlantılı olarak istenmesi- değiştirilecek 10 yıl ve daha yaşlı sayaçların çoğunluğu takıldıkları zamanın standartlarına göre dişli bağlantılı olmuş olsalar dahi doğru ve yasal olmasa gerektir._

__

_ Eğer belediyelerin sular idaresi kuruluşları TS EN 14154’de eksiklikler görüyor iseler TSE ile görüşmeli ve isteklilerin ilgili Türk ve Avrupa standardına girmesine çalışmalı ve ihale şartnamelerine yalnız teknik mülahazalar ile konulduğu iddia edilemeyecek kurallar koyarak uyulması zorunlu standartların dışına çıkmamalıdırlar._

__

_ Ülkemizde su sayacı ve diğer sayaçların yerli ve/veya lisanlı imalatın gelişimini ve eriştiği düzeyi yakından bilenler olarak ilgili ihalede “yabancı üreticilerin TS EN 14154’e uygun olmayan ürün/ürünlerinin işaret edilmesi iddiası” Türk sanayinin gelişimi açısından olumsuz bir husustur.” değerlendirmesinde bulunulmuştur._

Yukarıda aktarılan teknik görüşten, teknik şartnamede yer verilen düzenlemelerin TS EN 14154 Standardı ile uyumlu olmadığı, örneğin ilgili standartlara göre su sayacı debisinin “1,5 m3/h” olarak belirlenmesi gerektiği, buna karşın ihale dokümanında “2,5 m3/h” olarak belirleme yapıldığı, 50 mm anma çaplı su sayaçlarının TS EN 14154 standardına göre flanşlı olması gerekmesine karşın, ihale dokümanında dişli bağlantılı istenilmesinin ihaleye katılımı kısıtladığı anlaşılmaktadır.

Anılan teknik görüş çerçevesinde, teknik şartnamede yer alan düzenlemelerin 4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesine aykırı olarak rekabeti engellediği anlaşıldığından, başvuruya konu ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42 nci maddesinde;

_“…(2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır: _****

_ a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. _

_ …_

_ ç) Alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya istekli teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgesini sunmak zorundadır. İş ortaklığı ile konsorsiyum ortaklarının bu belge veya belgeleri sunması ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik düzenlemelerde (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler esas alınır.” hükmü bulunmaktadır._

__

İncelemeye konu ihaleye ait teknik şartnamenin “Tanımlar” başlıklı 2.c maddesinde; “(MID) 2004/22/AT MI 001: 07.08.2008 tarih ve 26960 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ölçü Aletleri Yönetmeliği EK-1 Su Sayaçları (Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle 75/33/AT Su Sayaçları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.)” ifadesine yer verilmiş,__

Anılan şartnamenin “Su Sayacı Temini” başlıklı 5.1.1 inci maddesinde; “10 yıllık periyodik damga süresini doldurmuş 50.000 adet değişik çapta su sayaçlarının temin edilmesi, eski su sayaçlarının idareye teslim edilmesi ve yeni su sayaçlarının montajı yapılacaktır. Yeni su sayaçlarının 2004/22/AT MI-001 Yönetmeliği ile OIML R49 ve TS EN 14154 -1+A1 standartları kapsamında aşağıdaki teknik özelliklere uygun temini ve montajı yapılacaktır.” şeklinde,

“Genel Hükümler” bölümünde ise; “İstekliler teklif ettikleri ürüne ait aşağıdaki belgeleri ihale dokümanı ile birlikte vermek zorundadır:

_ a) 2004/22/AT MI-001 Ölçü Aletleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak alınmış AT Tip Onay Belgesi…”_şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Teknik şartnamenin yukarıda aktarılan maddelerinde belirtilen 07.08.2008 tarihli ve 26960 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2004/22/AT Ölçü Aletleri Yönetmeliği, su sayaçları, gaz sayaçları ve hacim dönüştürme cihazları, aktif elektrik enerji sayaçları, ısı sayaçları, su haricindeki sıvıların miktarlarını sürekli ve dinamik ölçen ölçme sistemleri, otomatik tartı aletleri, taksimetreleri malzeme ölçerler, boyutsal ölçüm cihazları ve egzoz gazı analiz cihazlarının piyasaya arz edilmesi ve/veya kullanıma sunulması halinde taşıması gereken şartları düzenlemektedir.

Anılan Yönetmeliğin 21 inci maddesi ile 26.04.2002 tarihli ve 24737 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 75/33/AT Soğuk Su Sayaçları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Diğer yandan, bahse konu Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinde; “ 01.01.2009 tarihinden önce 21 inci maddede belirtilen yönetmeliklere uygun olarak düzenlenen tip onayları, üzerlerinde belirtilen süre kadar geçerli olup; Bakanlık, belgelendirildikleri tarihteki mevzuata uygun olarak bunların kullanıma sunulmasına ve piyasaya arz edilmesine izin verir. Ancak bu süre hiçbir şekilde 29.10.2016 tarihini geçemez. Süresiz tip onaylarına sahip ölçü aletlerinin piyasaya arz ve kullanıma sunulma süreleri de 29.10.2016 tarihinde sona erer.” hükmüne yer verilmiştir.

__

__ Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda anılan 42 inci maddesi uyarınca idarelerce, ihaleye katılım aşamasında ihale konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belgelerin sunulması istenebileceğinden, başvuruya konu ihaleye ilişkin teknik şartnamede yapılan düzenlemelerde 2004/22/AT MI-001 Yönetmeliği hükümlerine göre alınmış AT Tip Onay Belgesinin sunulmasının istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktır.

Bununla birlikte, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, istekliler tarafından sunulan AT Tip Onay Belgelerine ilişkin değerlendirme yapılırken, 07.08.2008 tarihli ve 26960 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2004/22/AT Ölçü Aletleri Yönetmeliği’nin Geçici 1 inci maddesinde yer alan düzenlemenin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.__

Bu itibarla, başvuru sahibinin teknik şartnamenin 5.1.1 ve 2.c maddelerine yönelik iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından, ihale dokümanında “ isteklilerin teklifleri ile birlikte EN 17025 Laboratuar Yeterlik Belgesini sunmaları gerekmektedir.” şeklinde düzenleme yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 27 nci maddesinde, ihalelere katılım aşamasında istenilmesi zorunlu belgelere yönelik düzenlemeler bulunmakta olup, anılan maddede, “ EN 17025 Laboratuar Yeterlik Belgesi” istenilmesi zorunlu belgeler arasında sayılmamıştır.

İdarelerin, ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurularak isteklilerin mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesine yönelik yeterlik kriterlerini belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu göz önüne alındığında, başvuru sahibinin __ iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından, ihale dokümanında;“Sayaçlarda kullanılan elektrostatik boyanın insan sağlığına zararlı olmadığına dair belge ibraz edilecektir.” şeklinde düzenleme yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Söz konusu belgenin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 27 nci maddesinde istenilmesi zorunlu belgeler arasında sayılmadığı ve idarelerin, ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurularak isteklilerin mesleki ve teknik yeterliklerinin değerlendirilmesine yönelik yeterlik kriterlerini belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin __ iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****