KİK Kararı: 2011/UM.II-2523

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/054
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 25.07.2011
Karar No : 2011/UM.II-2523
BAŞVURU SAHİBİ:
GÜRAL ELEKTRİK MALZEMELERİ TİC. VE SAN. A.Ş., RIHTIM CADDESİ NO:53 C BLOK K:2 D:25 KARAKÖY /İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, Inönü Bul. NO:27 06490 ÇANKAYA/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/32974 İhale Kayıt Numaralı "522 adet 170 kV ve 181 adet 420 kV olmak üzere toplam 703 adet Ayırıcı Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.07.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.M.[22.02].(G029)./2011-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 27.04.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “522 Adet 170 Kv ve 181 Adet 420 Kv Olmak Üzere Toplam 703 Adet Ayırıcı Alımı” ihalesine ilişkin olarak Güral Elektrik Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş.’nin 14.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.07.2011 tarih ve 31679 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması gerekirken uygulanmadığı,

2. İdari şartnamenin "Vergi ve Harçlar" başlıklı 58 inci maddesinde yer alan düzenlemenin yabancı istekliler lehine olduğu,

3. Tüm kalemlere ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken, sorgulama yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 ve 2 nci inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55 inci maddesi ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde; “ İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazının esas olarak idari şartnamede yer alan düzenlemelere, yani dokümana ilişkin olduğu, şikâyetçinin anılan mevzuat gereği, ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusu yapması gerekirken, dokümana yönelik olarak süresinde ve usule uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunmayarak ihaleye teklif sunduğu, dokümanın kesinleşmesi nedeniyle değerlendirmenin doküman üzerinden yapılması gerektiği ve dokümana yönelik olarak yapılan şikâyetin ehliyet ve süre yönünden reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.__” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58 inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

hususlarında, isteklinin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmeliğin “Komisyonun Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde “Komisyonun görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:

a)Yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını inceler.

b)Komisyon üyeleri her muayenede hazır bulunmak zorundadır.

c)Kısa sürede bozulabilen maddelerin muayenesine öncelik verir.

d)Komisyon, ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemleri yürütür.” hükmü,

İdari Şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35 inci maddesinde: “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır …” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurumu tarafından mal alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri belirlenmediği, bu sebeple de teklif fiyatı “diğer tekliflere” veya “yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük olanları belirleme ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması hususunda ihale komisyonlarına takdir hakkı tanındığı, yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının incelenmesi ve ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemlerin yürütülmesine ilişkin görev ve sorumluluğun muayene ve kabul komisyonunda olduğu, yani teklif edilen ürünün teknik şartnamede belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı hususunun malın teslimini müteakip muayene ve kabul aşamasında tespit edileceği, dolayısıyla başvuruya konu ihalede ihale komisyonunca aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde yaklaşık maliyetin değil isteklilerin vermiş olduğu tekliflerin esas kabul edilerek aşırı düşük teklif bulunmadığının tespit edilmesinde ve sunulan tüm tekliflerin geçerli kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, ihalenin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 9 uncu kalemlerine ilişkin olarak itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 3. iddiasına ilişkin olarak; ihalede yer alan tüm kalemlere ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken, sorgulama yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

İhale konusu işin adının, “522 adet 170 kV ve 181 adet 420 kV olmak üzere toplam 703 adet Ayırıcı Alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan teklifler esas alınarak toplam 16.387.444,00TL olarak belirlendiği, 7 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 7 istekli tarafından teklif verildiği, ihale konusu alımın 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 9. kalemlerinin ALSTROM Grid. S.P.A., 8. kaleminin ise başvuru sahibi Güral Elektirik Malz. Tic. ve San. Tic. ve San. A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Şikâyet konusu ihalede idarece, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı belirlenmiştir.

İnceleme konusu ihale, mal alımı ihalesi olup, mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin olarak, Kurumca belirlenmiş sınır tespitine yönelik düzenleme bulunmamakla beraber, anılan mevzuat Kanun hükmünden hareketle genel olarak, kamu ihale hukukun da aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde yaklaşık maliyete veya serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, idarece teklifi aşırı düşük olan istekliler belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 9. kalemler için ihale üzerinde bırakılan isteklinin, 8. kalem için ise ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibinin tekliflerinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 3. iddiasına ilişkin olarak; ihalede yer alan tüm kalemlere ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken, sorgulama yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

İhale konusu işin adının, “ 522 adet 170 kV ve 181 adet 420 kV olmak üzere toplam 703 adet Ayırıcı Alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan teklifler esas alınarak toplam 16.387.444,00TL olarak belirlendiği, 7 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 7 istekli tarafından teklif verildiği, ihale konusu alımın 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 9. kalemlerinin ALSTROM Grid. S.P.A., 8. kaleminin ise başvuru sahibi Güral Elektirik Malz. Tic. ve San. Tic. ve San. A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Şikâyet konusu ihalede idarece, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı belirlenmiştir.

İnceleme konusu ihale, mal alımı ihalesi olup, mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin olarak, Kurumca belirlenmiş sınır tespitine yönelik düzenleme bulunmamakla beraber, anılan mevzuat Kanun hükmünden hareketle genel olarak, kamu ihale hukukun da aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde yaklaşık maliyete veya serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, idarece teklifi aşırı düşük olan istekliler belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 9. kalemler için ihale üzerinde bırakılan isteklinin, 8. kalem için ise ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibinin tekliflerinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi