KİK Kararı: 2011/UM.I-41

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/001
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 03.01.2011
Karar No : 2011/UM.I-41
BAŞVURU SAHİBİ:
Akın Petrolleri İnş. D.T.M. San. ve Tic. A.Ş., Akçay Yolu 4. Km EDREMİT/BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Altınoluk Belediye Başkanlığı, Küçüksu Mahallesi Mimar Sinan Caddesi No:1 10870 Altınoluk Edremit/BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/539385 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı Akaryakıt ve Madeni Yağ Ürünleri Alımı (1 ve 2. Kalemler)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.12.2010 tarih ve I.M.39.65.0217/2011-63E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Altınoluk Belediye Başkanlığı tarafından 02.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı Akaryakıt ve Madeni Yağ Ürünleri Alımı (1 ve 2. Kalemler)” ihalesine ilişkin olarak Akın Petrolleri İnş. D.T.M. San. ve Tic. A.Ş.’nin 13.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.12.2010 tarih ve 53240 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale işlem dosyası kapsamında zorunlu olmasına karşın idare tarafından teknik şartnamenin düzenlenmediği, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin EPDK tarafından yayımlanan bayi satış fiyatı altında bir teklif verdiği, sözleşme esnasında doğan sözleşme gideri, damga vergisi ve KİK payı eklendiği zaman EPDK fiyatlarından yaklaşık %14 oranında bir indirimin yapıldığı ve anılan isteklinin bu fiyatlar üzerinden alım konusu malı temin edebilmesinin mümkün olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğin 3 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında, ilan ile ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce teklif verilmesi halinde, Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca “Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunamayacakları düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından 10.11.2010 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı ve dokümana yönelik herhangi bir açıklama talebinde ve şikayet başvurusunda bulunulmaksızın 02.12.2010 tarihinde gerçekleştiren ihaleye teklif verildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca teklif mektubunda, ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerin tarafından okunduğu, anlaşıldığı ve kabul edildiği beyan etmek suretiyle ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin kendisi açısından bağlayıcılığını kabul ve taahhüt ettiği görülmektedir.

Bu çerçevede, artık istekli sıfatını kazanmış başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik şikayet başvurusunda bulunamayacağı anlaşıldığından, bu iddia yönünden başvuru sahibinin şikayet ehliyetini haiz olmadığı ve iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, idare tarafından alım konusu her bir mala yönelik ayrıntılı niteliklerin (95 oktan kurşunsuz benzin, 20/50 dizel motor yağı, 32/46/68 hidrolik sistem motor yağı gibi) belirtildiği bir belgenin ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verildiği görülmektedir.**** Gerek bu belgede yer alan teknik verilerden gerekse de alım konusu kurşunsuz benzin (95 oktan), euro dizel mazot ve madeni yağın piyasada belli standarda sahip ürünler olduğu dikkate alındığında, şikayete konu ihalede alım konusu malların teknik kriter ve özelliklerinin öngörülebilir/belirlenebilir nitellikte olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, idareler tarafından gerçekleştirilen bir mal alım ihalesinde, kural olarak alım konusu malların teknik kriterlerinin ve özelliklerini ortaya koyan bir teknik şartnamenin hazırlanma zorunluluğu bulunmasına karşın, somut olayda isteklilerin malların teknik kriter ve özelliklerini belirlenebilmesini sağlayan asgari bilgilere ihale dokümanında yer verilmiş olduğu ve zaten belli standarda sahip olan alım konusu malların, piyasa arzına ve ürün güvenliğine ilişkin yetkili kuruluşlarca yapılan düzenlemelere uygun teslimlerinin şart koşulduğu anlaşıldığından, şikayete konu ihalede “teknik şartname” adı altında bir belgenin mutlak surette düzenlenmesi gereken belgeler arasında yer almadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin, ihalenin 1 ve 2 nci kısımlarında en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin, sunduğu teklif bedeli üzerinden istenilen malları temin edebilmesinin mümkün olmadığı yönündeki iddiasında haklı olup olmadığı ancak, anılan isteklinin teklif fiyatını oluşturan maliyet bileşenlerinin ortaya konulması ve bu bağlamda anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ile saptanabilecektir.

Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat düzenlemelerinde, alımın gerektiği şekilde yapılmasına imkan veren bir teklifin hazırlanıp hazırlanmadığının başka ifade ile alımın gerçekleştirilebilirliğini ortaya koymaya yarayan en düşük bedelin tespitinin ihale komisyonunca yapılması gerektiği ve ihale komisyonunun aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama isteyeceği ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatı gereği, bir mal alım ihalesinde, sunulan tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı hususunda ilgili idarelere takdir yetkisi tanındığı ortadadır. Ancak, idarelere tanınan bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, kanunun belirlediği sınırlar içerisinde kalmak şartıyla eşitlik ilkesi gözetilerek, kamu yararına ve kamu görevinin gereklerine uygun bir şekilde, objektif, makul ve geçerli gerekçelere dayanılarak kullanılması gerekir.

Nitekim kanun koyucu, Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde yapmış olduğu düzenleme ile, ihale komisyonunun ancak teklif fiyat ile belirlenen iki maddi değer arasındaki farkı baz almak suretiyle bir teklifi aşırı düşük teklif olarak niteleyebileceğini öngörmüş ve bu şekilde anılan takdir yetkisini belli ölçüde sınırlandırmıştır. Bu bağlamda, ihale komisyonunun, teklifin aşırı düşük olup olmadığının tespiti noktasında, ya “yaklaşık maliyeti” ya da “diğer teklifleri” esas alması ve teklifin söz konusu iki değerle karşılaştırılması neticesinde teklifin aşırı düşüklüğüne ilişkin bir sonuca ulaşması gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalede de idarenin kendisine tanınan bu takdir yetkisini, ihalenin 1 ve 2 nci kalemlerinde en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına lüzum bulunmadığı yönünde kullandığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, kısmi teklife açık ihalede, söz konusu isteklinin teklif fiyatı ile anılan iki maddi değer karşılaştırıldığında ise; teklif fiyatın, gerek “diğer teklif” gerekse de “yaklaşık maliyet”le arasındaki farkın (maksimum %9 civarında) makul karşılanabilecek düzeyde olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, madde lafzından hareketle söz konusu iki değerden herhangi birisine göre aşırı düşük olmayan bir teklifin tespiti aynı zamanda teklifin aşırı düşük olmaması neticesini de doğuracağı dikkate alındığında, ihale komisyonunun kendisine tanınan takdir yetkisi çerçevesinde kalarak ihalenin 1 ve 2 nci kalemlerinde en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin aşırı düşük olmadığı yönünde tesis ettiği işlemin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. İddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin EPDK tarafından yayımlanan bayi satış fiyatı altında bir teklif verdiği, sözleşme esnasında doğan sözleşme gideri, damga vergisi ve KİK payı eklendiği zaman EPDK fiyatlarından yaklaşık %14 oranında bir indirimin yapıldığı ve anılan isteklinin bu fiyatlar üzerinden alım konusu malı temin edebilmesinin mümkün olmadığı, İddia edilmektedir.****

İhale konusu işin adının “ 2011 Yılı Akaryakıt ve Madeni Yağ Ürünleri Alımı (1 ve 2. Kalemler) ” olduğu, yaklaşık maliyetin 1.340.412,40 TL olarak belirlendiği; 2 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 2 istekli tarafından teklif verildiği, ihalenin 1. ve 2. kalemi üzerinde bırakılan istekli Tankar Petrol İnş. Ltd. Şti.’nin teklif tutarlarının 1. kalem kurşunsuz benzin için 149.500,00 TL, 2. kalem euro dizel için 995.400,00 TL, başvuru sahibi Akın Petrolleri İnş. Ltd. Şti.’nin 3. Kalem Madeni Yağ için teklif tutarının ise 54.720,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun hükmünden, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı açıktır.

İdareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin 1, 2 ve 3 üncü kalem için teklif ettikleri bedel yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğundan, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.****

** Hakan GÜNAL**

** Kurul Üyesi **