KİK Kararı: 2011/UM.I-2865

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/059
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 22.08.2011
Karar No : 2011/UM.I-2865
BAŞVURU SAHİBİ:
UYGUNLAR DIŞ TİC. A.Ş. VEKİLİ: Av. İlhan Ünsal, Tuğhan Ünsal, MEŞRUTİYET CAD. NO: 28/12 KIZILAY/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü İsmet İnönü Bulvarı 14 06100 YÜCETEPE ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/55690 İhale Kayıt Numaralı "35 ADET LASTİK TEKERLEKLİ YÜKLEYİCİ" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.08.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.M.[26.00].(0217)./2011-46Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığıtarafından 23.05.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “35 Adet Lastik Tekerlekli Yükleyici” ihalesine ilişkin olarak Uygunlar Dış Tic. A.Ş. Vekili: Av. İlhan Ünsal, Tuğhan Ünsal’ın 14.07.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.07.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.08.2011tarih ve 36609sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Teknik şartnamede lastikli yükleyicilerin çalışma ağırlığının 13.000 kg’dan az 15.500 kg’dan fazla olmayacağı yönünde bir düzenlemenin bulunduğu,

Teklif dosyasında sunmuş olduğu teknik dokümanlarda açık bir şekilde teklif ettiği yükleyicilerin çalışma ağırlığının 15.000 kg +/-200 kg olarak belirtildiği sadece sunulan teknik broşürün ön yüzünde yükleyici ağırlığının 15.600 kg olarak ifade edilmiş olduğu ancak bu ağırlığın hızlı bağlantı sistemi dahil ağırlık olduğu, idare tarafından yükleyicilerin hızlı bağlantı sistemi olmadan talep edildiği,

Bu bağlamda, teklif dosyasında sunmuş olduğu teknik dokümanlar dahilinde yapılacak bir incelemede, teklif ettiği ürünün çalışma ağırlığı için öngörülen teknik kriteri sağladığının açık olmasına karşın idare tarafından kendileri tarafından sunulmamış tek sayfalık bir broşürden hareketle lastikli yükleyicinin teknik şartnameye aykırı olduğuna kanaat getirilmiş olmasının anlaşılır bir durum olmadığı ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

2. Teklifinin bir diğer değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak yükleyicide kullanılan hidrolik pompanın “mükemmel ticari uygulamalar” içerisinde değerlendirilemeyeceğinin gösterildiği,

Ancak, teklif edilen yükleyicide kullanılan dişli tip hidrolik pompaların kalitesi ile dünyada haklı bir üne sahip olduğu, yükleyicide kullanılan dişli tip hidrolik pompanın teknik şartnamenin ilgili maddelerinde istenilen kriterlere sahip olduğu,

Bu hususa ilişkin, idare tarafından teknik şartnamede, yükleyicilerde pistonlu tip eksenel hidrolik pompa kullanılmasına yönünde bir düzenlemeye yer verilmemiş olduğu, şayet teknik şartnamede bu yönde bir düzenleme yapılmış olsa idi firmalarının yükleyicileri pistonlu tip eksenel hidrolik pompa ile teslim edebilecek altyapıya da sahip olduğu,

Ayrıca, ihalenin idare tarafından tüm tekliflerin reddedilmesi suretiyle iptal edildiği, idarenin bu yöndeki uygulamaları sonucunda firmalarının ihalede haksızlığa uğradığı ve bu sebeplere dayanılarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ve ihalenin subjektif gerekçelere dayalı olarak iptal edilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 23.05.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, “35 Adet Lastik Tekerlekli Yükleyici Alımı” işi olduğu,

Birim fiyat teklif suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, bir isteklinin (başvuru sahibi) teklif ettiği yükleyicinin, teknik şartnamenin bazı maddelerinde öngörülen kriterleri sağlamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, bir isteklinin ise teklif bedelinin yaklaşık maliyet tutarı üzerinde olması sebebiyle teklifinin reddine karar verildiği ve geriye tek geçerli teklifin kaldığı,

Bunun üzerine, ihale komisyonunca ihalede yeterli rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptali yönünde karar alındığı,

Söz konusu kararın da ihale yetkilisince 30.06.2011 tarihinde onaylandığı,

Anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında, teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunun belirlenebilmesi maksadıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğrafların ayrı ayrı veya birlikte istenebileceği hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda, idari şartnamenin 7.5.6 ncı maddesinde; “ Teklif edilen lastik tekerlekli yükleyicinin teknik şartnameye uygun olduğunu gösteren detaylı teknik dokümantasyon (broşür, katalog, proje vb) verilecektir.

Yurt dışında imal edilen makinelerin imalatçısı tarafından hazırlanmış makinelerin teknik değerlerinin görüldüğü tercihen İngilizce basılı broşürler, kataloglar vb teknik dokümanlar ayrıca verilecektir. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı gereği isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak değerlendirilebilmesi için teklif edilen ürünlerin teknik şartnameyi birebir karşılaması gerekmektedir. Bu anlamda, incelemeye konu ihalede, ihale komisyonunun teklif edilen ürünün teknik şartnamede öngörülen kriterleri sağlayıp sağlamadığına yönelik sonuca teknik dokümanları esas alarak ulaşacağı anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamenin 6.1.4 maddesinde, “ Lastik tekerlekli yükleyicinin çalışma ağırlığı 13.000 kg dan az 15.500 kg dan fazla olmayacaktır ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından ihalede Lıugong marka CLG 842 III model yükleyicinin teklif edildiği, buna ilişkin sunulan teknik katalogun ön yüzünde çalışma ağırlığı 15.600 ± 200 kg şeklinde belirtilmişken katalog içeriğinde ise bu çalışma ağırlığı değerinin 15.200 ± 200 kg olarak ifade edildiği görülmektedir.

İdare tarafından, bu durumun bir çelişki teşkil ettiği ve başvuru sahibi tarafından teklif edilen yükleyicinin Devlet Malzeme Ofisi tarafından da satılmakta olduğu, DMO’nun resmi internet sitesinde makinenin çalışma ağırlığının 15.640 kg olarak ilan edildiği ileri sürülmektedir.

Bu sava karşılık başvuru sahibi tarafından katalogun ön yüzü ile içeriğinde yer alan bu çalışma ağırlığı farkının, hızlı bağlantı sisteminden kaynaklandığı katalogun ön yüzünde belirtilen ağırlığın hızlı bağlantı sistemi dahil ağırlığı yansıttığı ve teklif ettiği yükleyicinin idare tarafından teknik şartnamede öngörülen özellikleri haiz bir ürün olduğu iddia edilmektedir.

Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği hükme bağlanmıştır.

Bu bağlamda, somut olayda makinenin çalışma ağırlığının değer aralığı noktasında başvuru sahibi tarafından sunulan teknik dokümanda ortaya çıkan sorunun kamu ihale mevzuatı gereği istekliden istenilecek bir yazılı açıklama ile çözüme kavuşturulabileceği açık olmakla birlikte, idare tarafından doğrudan malın üreticisinden net olmayan hususun giderilmesi noktasında bir bilgi/açıklama isteminde bulunulmasının da evleviyetle mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Şu halde, başvuru sahibi tarafından teklif edilen yükleyicini çalışma ağırlığı hususundaki uyuşmazlığın istekliden veya imalatçıdan tedarik edilecek belge/açıklamalar doğrultusunda bir neticeye ulaştırılması gerekirken idare tarafından doğruluğu ve kesinliği tartışma konusu edilebilecek bir bilgiye istinaden teklif edilen cihaz hakkında nihai bir teknik değerlendirme yapılmasının ve bu değerlendirmeye istinaden başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatı anlamında kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından başvuru sahibinin bir diğer değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak anılan isteklice teklif edilen yükleyicinin üzerinde kanatlı pompanın bulunduğu oysa kalitesi iyi bilinen yükleyicilerin üzerinde ve lastik tekerlekli yükleyici üretimindeki mükemmel ticari uygulamalarda hidrolik pompa olarak değişken debili eksenel pistonlu tip pompanın kullanıldığı bu sebeple başvuru sahibince önerilen modelin teknik şartnamede istenilen özellikleri taşımadığı ileri sürülmüş ve bu şekilde bir sava hukuki dayanak olarak da teknik şartnamenin 2.1 inci maddesi gösterilmiştir.

Anılan şartname maddesinde; “ Birimler yeni ve halihazırda imal edilen en son ve geliştirilmiş model olacak ve şartname hükümlerini yerine getirmek üzere yapılacak uygun değişiklikleri üzerinde bulunduracaktır. Dizayn, malzeme ve işçilik, ileri mühendislik ve imalat uygulamalarıyla belirlenen kalite ve standartlardan aşağı olmayacaktır. Bu şartname hükümlerine uygun ve çalışmaya hazır bir Birim için gerekli her türlü parça ve aksesuarlar burada özellikle bahsedilsin veya bahsedilmesin yüklenici tarafından en mükemmel ticari uygulamalar içinde sağlanacaktır. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemenin idare tarafından alımı öngörülen yükleyicilerin en gelişmiş model ve teknolojileri barındırması amacıyla getirilmiş genel nitelikli bir düzenleme olduğu anlaşılmaktadır.

İdareler, ihale dokümanında öngöreceği objektif kriterlere dayanarak ihale sürecine yön vermeleri gerekmektedir. Bu şekilde belirlenmiş kriterler, isteklilerin ihale sürecinin tüm aşamalarını önceden öngörebilmelerini sağlayacak ve böylece idare tarafından ihaleye ilişkin yapılan değerlendirmelerin de haklı ve hukuken savunulabilir bir temele dayandığından söz edilebilecektir.

Ancak, şikayete konu ihalede, idare tarafından bu şekilde azami sınırları çizen genel nitelikli bir kriter belirlenmiş olmasının, idarenin lehine keyfi bir uygulama alanı oluşmasına sebebiyet verebileceği anlaşılmaktadır. Şu halde, objektif ve öngörülebilir bir sınıra sahip olmayan, her bir istekli bazında farklı uygulamalara dayanak teşkil edebilecek ve her bir istekli tarafından da farklı algılanabilecek bir nitelik taşıyan bahse konu düzenleme sebebiyle sağlıklı ve objektif bir teknik değerlendirme yapılabilme imkanının bulunmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu noktada, idare tarafından teknik şartnamenin oluşturulmasında alım konusu malın sahip olması istenilen tüm kriterlerin açık bir şekilde belirtilmesi ve bu aşamada, Kamu İhale Kanununun 12 nci maddesinde yer alan ve teknik şartnamelerin ihtiva etmesi gereken asgari standart ve koşullara riayet edilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, her ne kadar yapılan inceleme sonucunda isteklilerce teklif edilen ürünlerin taşıması gereken teknik kriterler hususunda belirsizliğe sebebiyet verebilecek nitelikteki teknik şartnamenin 2.1 maddesinde yer alan ucu açık düzenleme sebebiyle ihalenin iptali gerekliliğinden söz edilebilirse de incelemeye konu ihalenin zaten ihale yetkilisinin 30.06.2011 tarihli onayı ile iptal edilmiş olduğu göz önüne alındığında, bu aşamada başvuru hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi