KİK Kararı: 2011/UH.Ulusİliş.ve-472

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/009
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 31.01.2011
Karar No : 2011/UH.Ulusİliş.ve-472
BAŞVURU SAHİBİ:
Ogtim İnş. Turizm Medikal Gıda Tem. Otom. San. Tic. Ltd. Şti., Dögol Cd. no:43/15 Beşevler / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Cevdetpaşa Cad. No:128 34342 Bebek/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/524249 İhale Kayıt Numaralı "550.000 Adet Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.01.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[00.61].(0169)./2011-01E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 02.12.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “550.000 Adet Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ogtim İnş. Turizm Medikal Gıda Tem. Otom. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 22.12.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.12.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2011 tarih ve 762 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin teklifi fiyatının aşırı düşük olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif fiyatı sorgulaması yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin idarenin cevabında, “… yemek ihalesine 8 istekli teklif zarfı vermiş bunlardan 3 istekli değerlendirme dışında kalmıştır. Belgeleri tam ve eksiksiz olan 5 isteklinin fiyat teklifleri aşağıda gösterildiği gibidir.

Ova … 6,50 TL

Ogtim … 3,89 TL

Bekard … 4,33 TL

Temaş … 3.92 TL

Yütaş … 3,37 TL

Görüldüğü gibi Ova ve Bekard dışındaki 3 isteklinin vermiş olduğu teklifler 3,70 TL ile 3,89 TL aralığında olup 4734 sayılı Kanunun 38. maddesi “İhale komisyonu verilen teklifleri 37. Maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder” denilmekte olup idaremiz diğer tekliflere göre en avantajlı teklifi sunan Yütaş Yemek Üretim Paz. Tic. A.Ş.’ni teklifini aşırı düşük bulunmamıştır.” Denilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”

Hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde, “…(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler….”

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde, “…(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır…”

Düzenlemeleri,

Kamu İhale Genel “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde, “79.4. … Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.”

Açıklamaları bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalenin idari şartnamesinin 2 inci maddesinde, işin adı “550.000 adet yemek pişirme, dağıtım ve sonrası”, miktarı ve türü “ tahmini 550.000 adet 4 kap öğle ve akşam yemeği. Ödeme yenen yemek bedeli üzerinden yapılacaktır” ; teknik şartnamede, işin konusunun “Boğaziçi Üniversitesi 2011 Yılı Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti” __ şeklinde ifade edildiği,

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde, isteklerin tekliflerini her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerinin ve ihale üzerinde kalan istekli ile birim fiyat sözleşme düzenleneceğinin belirtildiği,

Yapılan zeyilname ile teknik şartnamenin “Yüklenici tarafından çalıştırılacak elemanların uyması gereken kurallar” başlıklı bölümünün üçüncü maddesinde ihale konusu hizmetin yerine getirilmesinde çalışacak 44 personelin görevlerinin (1 adet aşçıbaşı, 4 adet aşçı, 4 adet aşçı yardımcısı, 12 adet kepçeci, 10 adet bulaşıkçı, 6 adet garson, 3 adet meydancı, 1 adet depocu, 2 adet şoför, ve 1 adet sorumlu işletme müdürü) belirtildiği, bu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçireceğine yönelik bir düzenleme olmadığı, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25. maddesinde tip düzenlemelerden başka herhangi bir özel düzenleme yapılmadığı,

Tespit edilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyetin ihale konusu hizmet alanında piyasada faaliyet gösteren üç firmadan alınan ihale konusu hizmetin satış bedeline ilişkin birim fiyat tekliflerin ortalaması esas alınarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan isteklinin teklif birim fiyatı Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen en fazla kar oranı yaklaşık maliyetten düşüldüğünde bulunan tutardan daha az olduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, yaklaşık maliyetin kardan tamamen arındırılmış tutarı olan 2.138.888,89 TL’lik işin asgari yapılabilirlik seviyesinin altında bulunan aşırı düşük teklif fiyatların sorgulanması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yütaş Yemek Üretim Paz. Tic. A.Ş.’nin teklif fiyatı hakkında aşırı düşük teklif fiyatı sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

Başvuru sahibinin; ihale üzerinde kalan isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif fiyatı sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır. __

Şikayete konu ihale; 550.000 öğün yemekten oluşan Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak toplam 2.566.666,67 TL olarak belirlendiği, 12 adet ihale dokümanı satıldığı, 8 isteklinin teklif verdiği, üç isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve geriye 5 geçerli teklif kaldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 1.853.500,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 2.139.500,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 2.156.000,00 TL, 2.381.500,00 TL ve 3.575.000,00 TL olduğu, hiçbir isteklinin teklifinin idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ **

II.Başkan