KİK Kararı: 2011/UH.III-925

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2011/020
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 07.03.2011
Karar No : 2011/UH.III-925
BAŞVURU SAHİBİ:
Kemal Çağlar İnşaat Elek. Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti - Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti., Av. Sidar Tunca Avukat Cinnah Caddesi Alaçam Sokak 1/21-22 Çankaya / Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ulucanlar/Ankara

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/522581 İhale Kayıt Numaralı "2011-2012 Mali Yılları 24 Aylık Malzeme Dahil Genel Temizlik Hizmeti Satın Alımı İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.03.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.H.[05.42].(0260)./2011-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 30.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011-2012 Mali Yılları 24 Aylık Malzeme Dahil Genel Temizlik Hizmeti Satın Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kemal Çağlar İnşaat Elek. Üretim Tic. ve San. Ltd. Şti & Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat Sidar Tunca’nın 24.01.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.02.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.02.2011 tarih ve 8371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu proforma faturayı düzenleyen İdeal İş Elbiseleri tarafından, ihalede kullanılması öngörülen kıyafetler için teklif edilen birim fiyatların, maliyet muhasebesi kayıtlarına uygunluğunun denetlenmesini teminen, durumun mükellefin bağlı olduğu Kızılbey Vergi Dairesi Başkanlığına bildirilmesine,

3. Söz konusu proforma faturalardaki bilgilerin doğruluğunu teyit eden, ancak ilgili tutanaklarda çelişkili bilgilere yer verdiği tespit edilen, Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına 8106 Sicil Numarası ile kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Sinan Gökçe hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, durumun Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı, kaldı ki tekliflerinin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; ihale konusu işin malzeme dahil genel temizlik hizmeti alımı ve personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu, 30.11.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, teklifi aşırı düşük bulunan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Gelişim Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile birlikte açıklamaları uygun bulunmayan başvuru sahibi Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Modern Kimya Kim. Mad. Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Gökkuşağı Sos. Hiz. Sağ. Yat. Bilg. Sis. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. A.Ş. üzerine bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. ” hükmü,

**** Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde**;** “ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.****

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır._

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;“ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;****

_ a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir. _

_ b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez._

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

_(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. _

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ _25.1.__söz konusu işte çalışacak olan 10 adet ekip sorumlusu (3 adet asgari ücretin %35 fazlası - 7 adet asgari ücretin %5 fazlası ücret alacak) 345 adet temizlik işçisi (asgari ücretten maaş alacak) giderleri ile her türlü resim harç ulaşım sigorta giderleri yükleniciye aittir. _

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

3 Temizlik Ekip Sorumlusu Asgari ücretin %35 fazlası (biri Ev ekonomisti, ev ekonomisi yüksek okulu mezunu, diğer ikisi ev ekonomisi, otelcilik, turizm, sağlık idaresi, işletme vb. lisans ve önlisans mezunları ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında yer alan unvanlara ilişkin alanlardan mezun)

7 Temizlik Ekip Sorumlusu Asgari ücretin %5 fazlası ( lise ve dengi okul mezunu olacaktır)

_ 345 Temizlik İşçisi (Asgari ücret) çalışacaktır. Her bir personelin aylık çalışması 26 iş günü üzerinden olacaktır. Fazla mesai yaptırılmayacaktır. 24 aylık hizmet süresi içerisinde toplam 27,5 gün Resmi ve dini bayramlar olup sözleşme süresince toplam
Temizlik Ekip Sorumlusu ( Asgari ücretin %35 fazlası )27,5 gün, Temizlik Ekip Sorumlusu (Asgari ücretin %5 fazlası ) 55 gün Temizlik işçisi (Asgari ücret) 3300 gün olarak hesaplanacaktır._

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İstihdam edilecek Personelin yemek ihtiyaçları için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. Giyecek giderleri ayni olarak karşılanacaktır. Yol gideri ayni olarak karşılanacak ve her bir personel için Ankara Büyükşehir Belediyesi toplu taşım aracı biletlerinden aylık 52 adet(5 adet 10luk, 1 adet 2'lik) bilet verilecektir.__

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale konusu işte kullanılacak ve yüklenici tarafından tedarik edilecek olan, teknik şartnamede belirtilen her türlü temizlik sarf malzemesi gideri ile makine ve ekipman giderleri ve bunlara ait sözleşme süresince her türlü bakım onarım giderleri teklif fiyata dahildir.__

25.3.4. Diğer giderler:

Peryodik ilaçlama bedeli de teklif fiyata dahildir.__

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Söz konusu işte çalıştırılacak personel için kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 1,5 dir. ”

düzenlemeleri yer almaktadır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; yaklaşık maliyet hesabında, işçilik giderleri (maaş, giyim, yol ve % 3 sözleşme giderleri dahil), temizlik sarf malzemesi giderleri ve ilaçlama giderlerinin idare tarafından önemli maliyet bileşenleri olarak esas alındığı, maaş giderlerinin KİK işçilik modülü kullanılarak hesaplandığı, yol giderleri için EGO bilet ücretlerinin ve giysi giderleri için Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin 11 inci Maddesine gereğince hazırlanan memurlara verilecek giyecek eşyalarının 2010 yılı birim fiyatlarının esas alındığı, temizlik sarf malzemesi ve ilaçlama giderlerinin ise piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifleri kullanılarak, % 5 kar öngörülmek suretiyle 9.736.993,91 TL olarak hesaplandığı görülmektedir.

Dolayısıyla, inceleme konusu ihalede, yaklaşık maliyetin idare tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen hükümlerine uygun bir şekilde hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde; “ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

İdari şartnamenin yukarıda anılan maddesinde teklif fiyata dahil olacağı belirtilen giderler dikkate alındığında, http://www.ihale.gov.tr internet adresinde Kurum tarafından hizmete sunulmuş olan asgari işçilik hesaplama modülü kullanılmak suretiyle asgari işçilik maliyeti, yol, giyim ve sarf malzemeleri olarak belirtilen giderler hariç toplam 8.282.293,73 TL olarak elde edilmektedir. İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen istekliler tarafından sunulan tekliflerinin tamamının, söz konusu asgari işçilik maliyetinden yüksek olduğu görülmektedir.

Bununla birlikte, kar hariç yaklaşık maliyetin 9.273.326,93 TL olarak hesaplandığı ihalede, 9.329.790,95 TL’lik teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen açıklamalarına aykırı olacağı anlaşılmıştır.

İdare tarafından, Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan 14.12.2010 tarih ve 19197 yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibinin açıklamalarını 22.12.2010 tarihli yazısı ekinde idareye sunduğu tespit edilmiştir.****

Başvuru sahibi Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde ise; ihale konusu işte çalışacak toplam 355 personelin maaş giderlerinin KİK işçilik modülü kullanılarak 8.282.293,73 TL olarak, yol bedelinin EGO Genel Müdürlüğünün internet sitesinde yayımlanan bilet fiyatları esas alınarak 568.198,80 TL olarak ve giyim bedelinin proforma fatura ile tevsik edilmek suretiyle 29.468,30 TL olarak hesaplandığı, aynı şekilde 420.965,70 TL’lik malzeme bedeli ve 12.000 TL’lik ilaçlama giderlerinin de proforma fatura sunulmak suretiyle tevsik edildiği, 88,46 TL’de firma karı ve genel gider öngörüldüğü görülmektedir.

Başvuru sahibi tarafından yol giderlerinin EGO Genel Müdürlüğünün yayımladığı fiyatlar esas alınarak ve 1 işçinin 26 gün boyunca 5 adet onluk bilet ve 2 adet tek kullanımlık bilet kullanılacağı öngörülerek hesaplandığı, bir adet 10’luk biletin KDV hariç fiyatının 12,71 TL, tek kullanımlık biletin KDV hariç fiyatının ise 1,57 TL olduğu, 1 işçinin aylık yol giderinin (5 x 12,71) + (2 x 1,57) = 66,69 TL olarak hesaplandığı bu durumda da 355 kişinin 24 aylık yol gideri için % 3 sözleşme ve genel giderler de dahil edilmek suretiyle 585.244,76 TL sonucuna ulaşıldığı görülmekte olup, yol giderlerinin başvuru sahibi tarafından aritmetik hata yapılmadan Kamu İhale Genel Tebliğinde yer verilen açıklamalara uygun bir şekilde hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, başvuru sahibi Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 22.12.2010 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giysi giderlerinin tevsik edilmesi amacıyla İdeal İş Elbiseleri’nden alınan, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ( SMMM) Sinan Gökçe tarafından “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim ” ibaresi ile birlikte onaylanmış 29.11.2010 tarihli proforma faturayı sunduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı**** 79.4 üncü maddesinde;“ Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.~~~~

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

_ 79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir._” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen tebliğ açıklamalarından, maliyet/satış tespit tutarı tutanaklarının proforma fatura ekinde sunulmasının zorunlu olmadığı, idare tarafından talep edildiği takdirde sunulması gerektiği anlaşılmakta ise de, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında İdeal İş Elbiseleri’nden alınan proforma fatura ekinde SMMM Sinan Gökçe tarafından düzenlenen 9-12/2010 dönemine ait Tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması durumunda düzenlenmesi gereken Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.5) ve aynı döneme ait yine adı geçen SMMM tarafından düzenlenmiş fiyat teklifiyle açıklama yapılması durumunda düzenlenmesi gereken Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu, iki belgede de aynı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin farklı olduğu görülmektedir.

Bir malın proforma fatura ya da fiyat teklifine konu olmasının o malın maliyetini etkileyen bir husus olmadığı dikkate alındığında, aynı döneme ilişkin ve aynı yasal defterlere dayanılarak düzenlenen iki farklı belgede malların ağırlıklı birim ortalama maliyetlerinin birbirinden farklı olarak belirtilmesinin, bu belgelerin en azından bir tanesinin gerçeği yansıtmadığı anlamına geleceği açık olup, söz konusu belgelerin gerekli incelemenin yapılmasını teminen mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilerek, proforma faturalardaki bilgilerin doğruluğunu teyit eden, ancak ilgili tutanaklarda çelişkili bilgilere yer verdiği tespit edilen, Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına 8106 Sicil Numarası ile kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Sinan Gökçe ‘nin durumunun Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bildirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, her ne kadar başvuru sahibi Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Mevzuatına uygun şekilde yapılmadığı görülse de, anılan isteklinin 9.329.790,95 TL’lik teklif fiyatının karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşıldığından, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönündeki işlemin mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemesi gereken isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bir şekilde sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1- İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde; idarenin 14.12.2010 tarih ve 19199 sayılı yazı ile Gelişim Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istediği ancak, anılan firma tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı ve bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde; “ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Dolayısıyla, kar hariç yaklaşık maliyetin 9.273.326,93 TL olarak hesaplandığı ihalede, 9.292.851,25 TL’lik teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan Gelişim Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olacağı görüldüğünden, anılan firmanın teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2-**** Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde; “ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Dolayısıyla, kar hariç yaklaşık maliyetin 9.273.326,93 TL olarak hesaplandığı ihalede, 9.471.749,75 TL’lik teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan Modern Kimya Kim. Mad. Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olacağı görüldüğünden, anılan firmanın teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3- Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde;“ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Dolayısıyla, kar hariç yaklaşık maliyetin 9.273.326,93 TL olarak hesaplandığı ihalede, 9.516.324,25 TL’lik teklif fiyatı kar hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan Gökkuşağı Sos. Hiz. Sağ. Yat. Bilg. Sis. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. A.Ş.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına aykırı olacağı görülmekle birlikte, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması suretiyle teklifinin idarece geçerli bir teklif olarak değerlendirilmesi işlemi açısından ihale sonucunun değişmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Kemal Çağlar İnş. Elekt. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Kemal Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı., Gelişim Tem. Sos. Hiz. Bilg. Sağ. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Modern Kimya Kim. Mad. Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti. firmalarının tekliflerinin değerlendirmeye alınmak suretiyle, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu proforma faturayı düzenleyen İdeal İş Elbiseleri (Merve Yokuşbaş) tarafından, ihalede kullanılması öngörülen kıyafetler için teklif edilen birim fiyatların, maliyet muhasebesi kayıtlarına uygunluğunun denetlenmesini teminen, durumun mükellefin bağlı olduğu Kızılbey Vergi Dairesi Başkanlığına bildirilmesine,

3. Söz konusu proforma faturalardaki bilgilerin doğruluğunu teyit eden, ancak ilgili tutanaklarda çelişkili bilgilere yer verdiği tespit edilen, Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına 8106 Sicil Numarası ile kayıtlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Sinan Gökçe hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen, durumun Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine (TÜRMOB) bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****